Tin Tức

Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia phải ko?Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài viết hay khác tại đây => Tin tức

Đề bài: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

neu cam nhan ve nghe thuat trao phung cua vu trong phung qua chuong hanh phuc cua mot tang gia

Bạn đang xem: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

5 bài văn mẫu Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

 

Bài mẫu số 1: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Năm 1939, Vũ Trọng Phụng bước sang tuổi 24. “Ông vua phóng sự đất Bắc” liền cho ra đời năm tác phẩm nổi tiếng: “Giông tố”, “Số đỏ”, “Làm đĩ”, “Vỡ đê” và “Cơm thầy cơm cô”. Tác phẩm của ông được nhận định là “vào loại xuất sắc nhất của văn xuôi Việt Nam từ lúc có chữ quốc ngữ”.

Trong đó, “Số đỏ” với nghệ thuật trào phúng bậc thầy, nó được coi là một tuyệt tác bất hủ trong văn học đương thời. Vũ Trọng Phụng đả kích cực kì cay độc với xã hội trường giả tư sản thành thị đang chạy theo lối sống “Âu hóa” văn minh rởm, hết sức đồi tệ và nhố nhăng đương thời. “Số đỏ” chỉ dài độ 200 trang nhưng nhung nhúc những hạng người xấu xa, ti tiện như mẹ Tây, ma cà bông, giới cảnh sát, nhà chùa, đám du học, có cả nghệ sĩ, y khoa, giới tạp chí… Vũ Trọng Phụng đã từng tuyên bố: “Riêng tôi, xã hội này, tôi chỉ thấy là khốn nạn, quan tham, lại nhũng, nữ giới hư hỏng, đàn ông dâm loạn, xã hội chó đểu…”.

Chương XV với cái tiêu nhan đề: “Hạnh phúc của một tang gia” đã đem lại cho người đọc bao thú vị như được mục kích một màn hài kịch trong bộ “Tấn trò dời” của xã hội thực dân phong kiến.

Nhan đề chương XV là một nghịch lí đầy ý vị, chua cay. Tang gia là gia đình có tang, ở đây là đại tang tất phải đau thương buồn thảm. Đó vậy nhưng lại hạnh phúc. Cái gia đình tam đại đồng đường này, lúc cụ Tổ hơn 80 tuổi phải chết đã làm cho lũ con cháu “sung sướng lắm!”.

Vũ Trọng Phụng đã xây dựng thành công một tình huống tiêu biểu để phơi bày những khuôn mặt đồi tệ trong cái gia đình trưởng giả này, vạch trần những cặn bã, những quái thai của cái xã hội dở ta dở tây buổi đấy.

Cha chết, ông chết “bọn con cháu vô tâm cũng sung sướng thỏa thích”. Đây là dịp hiếm có để khoe của, khoe giàu, phô cái sang ra cho người đời biết. “Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phó, gọi phường kèn, thuê xe đám ma…”. Thú vui tràn trề: “tang gia người nào cũng vui vẻ cả”.

Người đàn ông cả – cụ cố Hồng – hút liền một chập 60 điếu thuốc phiện, hể hả lim dim đôi mắt. Hôm nay, cha chết, cụ vui vẻ lắm, nhưng thằng bồi tiêm vẫn còn đếm được 1872 câu gắt: “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi!”. Trong cái dư vị êm ái của thuốc phiện, cụ “nhắm nghiền mắt lại để mơ mòng” tới cái giờ phút hạnh phúc “hạnh phúc nhất: mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu” để cho người đời phải trằm trồ: “một cái đám ma như thể, một cái gậy như thế” … rồi ngạc nhiên chỉ trỏ: “úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kia kìa…”. Đàn ông đã “báo hiếu” cha tương tự! Đó là một nét biếm họa thần tình. Tâm hồn sa đọa, đạo lí suy đồi tới cùng cực, từ cha tới con.

nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Văn mẫu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Hai đứa cháu nội của cụ Tổ xuất hiện giữa đám tang với bao nét kệch cỡm nhố nhăng. Văn Minh đi Tây du học 6-7 năm nhưng chẳng có một “mảnh bằng nào cả” về nước hắn mở hiệu may để khích lệ cho trò đời “Âu hóa” nhằm “phô ra những bộ phận kín đáo của phái đẹp”. Ông nội chết, đứa cháu quý hóa này nhăm nhăm nghĩ tới chuyện chia gia tài, thích thú ra mặt vì “cái di chúc kia đã vào thời kì thực hành chứ ko còn là lí thuyết viển vông nữa”. Cậu Tú Tân thì mở cờ trong bụng trong bụng, được dịp trổ tài bấm lách tách “mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới”. Lúc đưa tang, cậu lăng xăng chạy lên chạy xuống, cậu dàn cảnh, cậu đạo diễn lúc hạ huyệt hạch sách từng người cách “chống gậy”, “gục đầu, “cong lưng”, “lau mắt”, như thế này, thế nọ để cậu bấm máy. Y “luộm thuộm trong chiếc áo thụng trắng” như một tên hề!

Vũ Trọng Phụng đã tả đám ma cụ Tổ bằng nhiều nét hoạt ké, châm biếm sâu cay cái rởm đời của bọn thượng lưu tha hóa. Một đám ma to tát “một đám ma kiểu mẫu” nhưng chẳng qua là một đám rước xách. Có kiệu bát công lợn quay đi lọng. Có lốc bốc xoảng và bu dích. Có nhiều vòng hoa, 300 câu đối, vài ba trăm người đi đưa. Đúng là một đám ma tạp pí-lù “theo cái lối Ta, Tàu, Tây”. Cho nên nên bầy con cháu thì hạnh phúc, còn “người chết nằm trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng nếu ko gật gù cái đầu…”. Lấy cái phi lí để vạch trần cái nhố nhăng, đồi tệ là một nét vẽ cực kì sắc sảo, lạ mắt trong nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng.

“Có bao đám khách” quý phái và “sang trọng” tới đưa ma cụ cố Tổ. Phụ nữ chiếm một nửa, là “giai thanh gái lịch”, là bạn của Tuyết và bà Phó Đoan.. Họ ko tới đưa tang nhưng là để “cười tình với nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau, hò hẹn nhau. Bọn mày râu, bạn của cụ cố Hồng tới đưa tang để khoe mẽ “ngực đầy những huy chương” của “nước mẹ” hay của bọn bù nhìn ban phát cho. Lúc tả bộ râu của đám tân khách này, tác giả “Số đỏ” đã thông minh nên những cụ thể, những ngôn từ và giọng điệu trào phúng chua cay. Một lối nói nhạo, giễu thần tình. Trên mép và cằm các ông trưởng giả khoe “tài” khoe “đức” đấy “đếm đủ râu ria, hoặc dài hoặc ngắn, hoặc đen hoặc hung hung, hoặc lún phún hay rầm rậm, loăng quăng…”. Người đọc phải bấm bụng nhưng cười lúc đọc đoạn văn tả những bộ râu đấy. Đằng sau bộ râu kia là những mặt người tha hóa vô luân.

Vũ Trọng Phụng đã dùng thủ pháp “phục bút” lúc tả sự xuất hiện của Xuân Tóc Đỏ. Tuyết mặc bộ “Thơ ngây” đi mời trầu và thuốc lá tân khách với “vẻ buồn lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. Cô vô cùng sung sướng lúc thấy “anh Xuân” đã tới bèn “liếc mắt đưa tình… để tỏ ý cảm ơn”. Xuân Tóc Đỏ đã tới đưa đám một cách sang trọng cực kì, với sáu chiếc xe, với sư chùa Bà Banh, với sư cụ Tăng Phú, hai vòng hoa lớn… đã làm cho cụ bà sung sướng kêu lên: “Đó, giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to, may nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi!”. Xuân chẳng giận lại còn tới phúng viếng rất to, làm cho đám ma cụ cố Tổ trở thành “danh giá nhất tất cả”.

Xuân Tóc Đỏ xuất hiện, ông Phán “mọc sừng” vốn đã nhờ “đôi sừng hươu” đấy nhưng được bố vợ chia cho thêm vài nghìn đồng tiền, trong lúc khóc thật to: “Hứt! Hứt! Hứt…” để báo hiếu vẫn ko quên giữ chữ “tín” với ân nhân. Ông ta đã “dúi vào tay” Xuân “một cái giấy bạc 5 đồng gấp tư”. Cuộc sắm bán hay trả nghĩa diễn ra sòng phẳng và kín đáo quá! Xuân và ông Phán “mọc sừng” như một cặp bài trùng, hai diễn viên siêu hạng. Chính cảnh này là tột đỉnh của sự trào phúng trong màn hài kịch “đám ma kiểu mẫu”. Chính ở cảnh này, sự bịp bợm, giả dối và thô bỉ của bọn “thượng lưu”, đã lên tới độ vô liêm sỉ quá kinh tởm. Những con người “chó đểu” trong cái xã hội “chó đểu” là như thế đó!

Tóm lại, qua chương “Hạnh phúc của một tang gia”, Vũ Trọng Phụng trình bày xuất sắc tài kế chuyện và nghệ thuật hoạt kê trong mô tả. Cái tài của tác giả “Số đỏ” là đã phóng đại những bức chân dung biếm họa, những cảnh đời nhố nhăng theo thủ pháp của nghệ thuật trào phúng làm cho người ta cười nhưng thấy được bao sự thực chứa đựng ở trong đó; Chuyện kể đầy kịch tính với bao sự phi lí tới ghê người đã lật tung cái mặt nạ của bọn đạo đức giả!

Tiếng cười trong “Số đỏ” là tiếng cười châm biếm có trị giá tố cáo và mang ý nghĩa xã hội thâm thúy. Đám ma cụ cố Tổ thực sự là một màn hài kịch, diễn viên là bầy con cháu và lũ tân khách, đã phơi bày tất cả cái thực chất nhố nhăng và đồi tệ của xã hội nhuốm màu sắc “Âu hóa” kệch cỡm.

——————HẾT BÀI 1——————–

Sau lúc đã Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia các em có thể đi vào Lời văn của Vũ Trọng Phụng trong đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia đậm chất trào phúng. Hãy chứng minh. hoặc tham khảo Phân tích Hạnh phúc của một tang gia trong Số đỏ nhằm củng cố tri thức của mình.

 

Bài mẫu số 2: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Vũ Trọng Phụng được tôn vinh là ” ông vua phóng sự đất Bắc” và mỗi tác phẩm của ông được ví như một quả bom ném vào cái xã hội nhố nhăng, ô uế của Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Tiêu biểu cho nghệ thuật trào phúng, châm biếm sâu cay của ông có thể kể tới tiểu thuyết ” Số đỏ” – cuốn tiểu thuyết nhưng mỗi chương truyện sinh động, sắc sảo, nhạy bén như một thiên phóng sự. Đoạn trích ” Hạnh phúc của một tang gia” ( thuộc chương XV của tác phảm “Số đỏ”) là đoạn trích tiêu biểu cho nghệ thuật trào phúng sắc sảo của Vũ Trọng Phụng trong tác phẩm này

” Nghệ thuật trào phúng” là nghệ thuật tạo tiếng cười mang ý nghĩa đả kích, lên án, vạch trần thực chất xấu xa của nhân vật Tiếng cười chỉ xuất hiện lúc phát xuất hiện những tranh chấp trái với tự nhiên rồi phóng đại lên để gây cười. Trong đoạn trích, nghệ thuật trào phúng được trình bày qua cách xây dựng tranh chấp trào phúng, tình huống trào phúng, mô tả thực dung trào phúng, cảnh trào phúng và giọng điệu, ngôn từ

Tranh chấp trào phúng được trình bày trước hết ở nhan đề chứa đựng nghịch lí : ” Hạnh phúc của một tang gia”. “Hạnh phúc” là trạng thái thỏa mãn, thoải mái về ý thức lúc được phục vụ một nhu cầu nào đó trong cuộc sống. ” Tang gia” là gia đình có tang, có người thân mất đi, tức là có sự mất mát về người. Theo Vũ Trọng Phụng, tang gia tuy có mất mát về người ( cụ cố Tổ) song bù lại nó đem lại rất nhiều lợi lộc về tiền nong và tiếng tăm. Cách lí giải này sẽ là lời hé mở về mở thực chất của từng lớp thượng lưu trong xã hội: chỉ quan tâm tới lợi danh nhưng bất chấp đạo lí tình nghĩa. Ko ngừng lại ở nhan đề, tranh chấp trào phúng sẽ được triển khai trong toàn thể chương truyện và được tăng dần về mức độ, phóng đại niềm hạnh phúc. Ban sơ là niềm hạnh phúc của các thành viên trong gia đình, sau đó là hạnh phúc được tràn ra cả ngoài xã hội. Cái chết cụ cố Tổ ban phát niềm hạnh phúc cho tất cả các thành viên trong và ngoài gia đình.

cam nhan ve nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Bài văn cảm nhận về nghệ thuật trào phúng  qua chương Hạnh phúc của một tang gia hay nhất

Tình huống trào phúng được lựa chọn là một tình huống đạo đức: tác giả dùng cái chết của người thân làm phép thử độ sáng của đạo hiếu trong gia đình, dùng cái chết đồng loại làm phép thử độ sáng của tình người và tính người. Để triển khai tình huống, Vũ Trọng Phụng đã và mô tả những tâm trạng, hành vi, cách xử sự, thái độ hoàn toàn trái với chuẩn mực đạo đứ thông thường. Đó là tang gia song ko người nào nghĩ tới người chết và việc báo hiếu. Mỗi người đều có mối quan tâm riêng nhưng đều hướng tới hai chữ lợi danh thu được từ cái chết đấy. Đó là tang gia song ko người nào đau buồn, tiếc thương. Nếu có đau buồn, tiếc thương cũng chỉ là cái mặt nạ, là màn kịch được dựng lên để che đậy những nhu cầu, mưu đồ, suy tính. Ẩn sau lớp mạt nạ là thú vui thực sự của cả người thân trong gia đình và những người ngoài gia đình. Thú vui đấy khiến đám tang có xu thế trở thành đám hội tưng bừng, náo nhiệt.

Trong nghệ thuật biếm họa, chỉ với đôi ba nét, người họa sĩ tóm được thần thái của nhân vật trào phúng, lột tả được tranh chấp, phơi bày được thực chất của con người xấu xa để tạo tiếng cười đấy chất trí tuệ, có sức công phá lớn. Tuần tự các chân dung biếm họa hiện lên dưới ngòi bút như có thần của Vũ Trọng Phụng.

Đó là cụ cố Hồng – đàn ông cả của người chết.Với vị trí này, trách nhiệm của ông là lo ma chay của cha mình cho chu tất nhưng những hành động cụ thể của ông lại hoàn toàn trái ngược. Ông nằm dài, hút thuốc phiện và mơ mòng theo khói thuốc. Ông nghĩ tới việc cưới chạy cho cô con gái Tuyết nhưng lại đùn đẩy việc cưới xin cho vợ. Cái danh nhưng ông ước mơ và tô vẽ là thế gia của một gia đình nền nếp, gia phong, danh gia vọng tộc. Vì thế ông đã tỏ ra già lão dù chưa tới 60 để được gọi là ” cụ Cố”. Ông sẵn sàng mùa hè mặc áo bông, trả nhầm tiền xe để chứng minh mình lẫn cẫn; luôn gắt gỏng để chứng tỏ mình già lão, ốm yếu. Nghĩ tới cái chết của bố mình, ông sung sướng tới độ mê man nên ” đã nhắm nghiền mắt lại để mơ mòng tới cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu, để cho người đời phải chỉ trỏ: Úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kia kìa!” và khen ” một cái đám ma như thế, một cái gậy như thế”… Tấm lòng của người con trơ như khúc gỗ, vô cảm trước cái chết của người cha. Vai trò và tình cảm của một đứa con trong ông đã chết bởi ông chỉ nghĩ tới cái gậy nhưng thôi!

Ông Văn Minh là đứa cháu đích tôn, là ” nhà cải cách xã hội” danh giá thì sung sướng tột đỉnh vì ” Thế là từ nay nhưng đi, cái di chúc kia sẽ đi vào thời kì thực hành chứ ko còn là lí thuyết viển vông nữa”. Mọi hành động của ông đều đối lập với trách nhiệm và tình cảm của một người cháu. Ông mời luật sư tới chứng kiến cái chết của ông nội để đảm bảo tính pháp lí của di chúc. Ông còn nghĩ tới cách đối xử với Xuân Tóc Đỏ nhưng thực chất là tìm cách bịt mồm vì Xuân Tóc Đỏ biết những bí mật tày trời của ông. Ông quan niệm tội bôi nhọ danh dự của người thân trong gia đình là tội nhỏ và tội làm chết người thân trong gia đình mới là cái ơn lớn. Để trả cái ơn to lớn đấy, ông đã dùng hạnh phúc trăm năm của cô em gái lá ngọc cành vàng để trả ơn cho một kẻ vô học. Ở ông tồn tại sự tranh chấp giữa cái bên ngoài là vẻ mặt “đăm đăm chiêu chiêu” của cái bối rối lo lắng rất hợp thời trang nhà có tang với cái bên trong là việc nghĩ cách đối xử với người đã mang tới cái ” ơn to” cho gia đình.

Cô Tuyết, cô cháu gái giữ gìn nửa chữ trinh, mới chỉ hư hỏng được một nửa. Mặt cô phảng phất vẻ buồn lãng mạn vì nhớ nhung tình nhân chứ ko phải xót thương ông nội. Đám tang mang tới niềm hạnh phúc cho cô vì cô được mặc bộ y phục ” Thơ ngây” để chứng tỏ phẩm giá mới chỉ đánh mất nửa chữ trinh. Bộ y phục nửa kín nửa hở làm cho các ông tai to mặt lớn bạn của cụ cố Hồng cảm động thực sự, còn hơn cả ” những lúc nghe tiếng kèn Xuân nữ bi ai, não nùng”

Cậu tú Tân thì “cứ điên người lên vì cậu đã sẵn sang mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới”. Ông nội chết là dịp để cậu trỏ tài đạo diễn, chụp ảnh trong dịp đám tang. Cậu tỏ ra là một tài tử chụp ảnh, những chiếc máy ảnh được sẵn sàng từ lâu nay sẽ có dịp dung tới. Cậu và bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mộ không giống nhau để chụp ảnh ở những khoảnh không giống nhau. Cậu đạo diễn mọi người gục đầu, cong lưng, khóc rồi đóng kịch xót thương cho đúng ko khí đám tang

Ông Phán mọc sừng là con rể của cụ cố Hồng. Ông sung sướng vì ” ko ngờ ràng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông lại tới như thế’, nó có giá tới ” vài nghìn đòng” Đông Dương. Ông trù tính ngay một cuộc doanh thương với Xuân Tóc Đỏ để nhân cái số vốn đấy lên. Là một diễn viên đại tài, ông Phán đã hoàn thành xuất sắc màn kịch vờ tỏ ra khóc thương. Trong đám tang ông vợ, ông mặc cái khăn trắng to tướng, áo thụng trắng lòe xòe và khóc mãi ko thôi. Ngay cả Xuân Tóc Đỏ- kẻ chuyên đi lừa đảo người khác cũng bị ông lừa. Tưởng ràng ông khóc tới lả oặt người đi nên đã đưa tay ra đỡ, nhưng tới lúc ông Phán dúi vào tay tờ 5 đồng gấp tư hắn mới hiểu ra khuôn mặt thật tham lam tới mức tình người khô héo, trái tim vô cảm và thậm chí là việc bán rẻ cả danh dự bản thân. Ngay trước mặt cha vợ, trước vong linh ông vợ, ông ta vẫn thản nhiên hoàn thành công việc trả tiền tiền để sẵn sàng chuyển nốt sang công việc suy tính khác.

Ko chỉ khắc học chân dung châm biếm tư nhân, tác giả còn khắc họa hình tượng đám đông. Những tốp người đó là nhóm các vị quan chức cao cấp thì trang trọng gắn lên ngực đủ các thứ huy chương: ” Bắc Đẩu bội tinh, Long bội tinh, ..: đủ các thứ màu sắc và kiểu râu ria trên cằm ” hoặc dài hoặc ngắn, hoặc đen hoặc hung hung, hoặc lún phún hoăc rầm rạm, loăn quoăn..”. Các vị đi cạnh linh cữu bị kích động, bởi ” làn da trắng thập thò trong làn áo voan trên cánh tay và ngực Tuyết”. Nhóm đông đảo nhất gồm toàn ” giai thanh gái lịch, nên họ chim nhau, cười tình với nhau, bình phẩm với nhau, chê bai nhau, ghen tuông tuông hò hẹn nhau, bằng những vẻ mặt buồn râu của những người đi đưa ma”. Đám tang là thời cơ để tất cả mọi người ko phân biệt già trẻ, gái trai thỏa mãn cái sung sướng, hạnh phúc của mình

Cảnh trào phúng là những cảnh tượng trái với lẽ thông thường, tập trung rất nhiều điều trái với thuần phong mĩ tục được phóng đại lên để gây cười. Cảnh đưa tang là một cảnh trào phúng vì vẻ ngoài là đám tang nhưng thực chất lại mang tính chất đám hội, đám rước. Được tổ chức pha tạp, đám tang có cả âm thanh thuộc về nghi tiết tang lễ và âm thanh ko thuộc nghi tiết tang lễ song cảm giác chung là nhốn nháo, ồn ã. Âm thanh thuộc tang lễ đó là tiếng kèn pha tạp, lộn lạo cả kèn ta, tàu và Tây; tiếng khóc ” Hứt!..Hứt!.. Hứt!.” của Phán mọc sừng- một thứ âm thanh lạ lùng sẽ khiến người khác bật cười vì ngạc nhiên.Thực chất đây là hành vi ngụy trang che đậy cho mục thực sự sự của ông. Âm thanh ko thuộc tang lễ là tiếng cãi cọ, chê trách nhau của đám người trong nhà. Tiếng cái cọ này sẽ phơi bày những tranh chấp ngấm ngầm dù luôn được dàn xếp trong vẻ ngoài êm đẹp. Đó còn là tiếng trêu chọc, đùa cợt thô lỗ, tục tĩu của đám ” giai thanh gái lịch” càng bộc lộ rõ sự tồi tệ, vô liêm xỉ từng lớp thượng lưu. Hình ảnh trong đám tang có hình ảnh thuộc nghi lễ và không phù hợp tới tang lễ song đều tạo ấn tượng về sự phô trương đầy kệch cỡm. Hình ảnh thuộc nghi lễ thông thường là vòng hoa, câu đối và người đưa tang nhưng nó xuất hiện với số lượng khổng lồ là 300 vòng hoa, 300 câu đối và mấy trăm người đi đưa. Nó cho thấy sức tác động và mối quan hệ rộng rãi của gia đinh. Đó còn là y phục tang lễ tân thời do tiệm may Âu hóa thiết kế đã biến đám tang thành một cuộc trình diễn mốt để quảng cáo thành phầm với mục tiêu kinh doanh. Hình ảnh thuộc nghi lễ là kiệu bát cống, lợn quay đi lọng; bộ y phục ” Thơ ngây” của cô Tuyết cùng những huân chương của các bạn cụ Cố. Một hình ảnh ấn tượng nhất với người đọc chính là tờ 5 đồng được gấp tư, trình bày sự sẵn sàng chu đáo để hoàn thiện phần còn lại của bản hợp đồng. Nó cho thấy thực chất bỉ ổi và cũng là lời kết đầy chua chát về một xã hội vì tiền, chạy theo đồng tiền nhưng quên đi tình nghĩa.

Giọng điệu mỉa mai, chua chát là giọng điệu bao trùm chương truyện. Có những câu văn tưởng như là giọng tường thuật khách quan mặc nhiên ” Đám cứ đi” nhưng lúc nhắc tới hai lần nó đã mang ý nghĩa mỉa mai châm biếm đám ma thật to, người đời thả phanh ngắm thật kĩ cái giả dối, vô nhân đạo của đám người đấy. ” Đám cứ đi” tức là sự vô liêm sỉ ko khép lại nhưng kéo dài tưởng như vô tận, nó kéo theo cái xác chết tới tận huyệt mồm. Về ngôn từ, tác giả đã sử dụng những liên kết từ lạ mắt trong các câu văn để tạo nên tiếng cười hí hước như ” vẻ buồn lãng mạn đúng mốt”, “chưa đánh mất cả chữ trinh”; những so sánh gây cười như ” Tuyết như bị kim châm vào lòng vì ko thấy bạn giai đâu cả”

Tất cả những đặc điểm trên đã góp phần làm nên trị giá của nghệ thuật trào phúng Võ Trọng Phụng. Bằng tiếng cười mang ý nghĩa dả kích phê phán, nhà văn đã vạch trần thực chất xấu xa của xã hội thượng lưu tư sản thành thị đương thời. Đó là một xã hội băng hoại đạo đức, khô héo tình người, chạy theo lối sống văn minh rởm, vô cùng đồi tệ, nhố nhăng. Đằng sau tiếng cười ko phải thú vui nhưng là nỗi đau đời , là khát khao thay đổi, muốn chôn vùi xã hội đấy. Qua đó trình bày tấm lòng tốt đẹp, mong muốn con người tránh được sự suy đồi về đạo đức do xã hội bất nghĩa tác động. Quan trọng hơn cả, nghệ thuật tào phúng đã trình bày tài năng, sở thích riêng của Vũ Trọng Phụng.

Ngòi bút trào phúng của Vũ Trọng Phụng sắc bén tới lạnh lùng. Đằng sau những lời nói như đùa, sự thực của xã hội thượng lưu thành thị buổi Âu hóa dưới cơ chế thực dân nửa phong kiến cứ hiện lên rõ mồn một, trên đó nổi lên hai sự thực khắc nghiệt: sự tàn nhẫn, vô nhân đạo và sự giả dối, bịp bợm. Vũ Trọng Phụng đã đứng về phía nhân dân nhưng phê phán mạnh mẽ thực chất giả dối và sự nhố nhăng, đồi tệ của xã hội thượng lưu ở thành thị những năm trước Cách mệnh tháng Tám 1945

 

Bài mẫu số 3: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Mở bài:

“Số đỏ” là cuốn tiểu thuyết rực rỡ nhất của nhà văn Vũ Trọng Phụng. Trong đó mỗi chương là một hài kịch chương XV “Hạnh phúc một tang gia” được nhận định là một trong những màn hài kịch thành công nhất. Qua việc mô tả đám tang của cụ Tổ, Vũ Trọng Phụng đã phơi bày cái khuôn mặt xấu xa của trưởng giả, cái xã hội “khốn nạn”, “chó đểu” đương thời như cách nói của nhà văn.

Thân bài:

Tính chất trào phúng được trình bày thâm thúy qua cái nhan đề đầy nghịch lí: “Hạnh phúc một tang gia”.

Ở đây, Vũ Trọng Phụng đã khai thác sự tranh chấp giữa hình thức và nội dung. Thông thường, cái chết bao giờ cũng gợi lên tâm trạng đau buồn, sầu não, xót thương. Nhưng trong trường hợp này lại khác: cái chết bất thần của cụ Tổ đã mang lại lợi ích và thú vui lớn lao cho mỗi thành viên trong đám con cháu của người chết. Nhà có người chết nhưng lại vui, cảnh tang gia có bối rối thật như người ta thường nói nhưng đó là sự bối rối một cách sung sướng. Bối rối ko phải tổ chức môt đám tang ma nhưng là để tổ chức một ngày hội, một đám rươc thì đúng hơn.

Trong chương này, Vũ Trọng Phụng cũng đã xây dựng được những bức chân dung trào phúng rất rực rỡ. Mỗi nhân vật hiện lên là một niềm “hạnh phúc” trong cảnh tang gia bối rối.

Cái chết của Cụ Tổ đã làm cho mọi thành viên trong gia đình có tang cảm thấy “sung sướng và hạnh phúc” bởi họ nóng lòng kì vọng cái phút chốc này từ lâu. Điểm rực rỡ của nhà văn Vũ Trọng Phụng là ngoài việc trình bày cái “hạnh phúc” chung của một tang gia; mỗi người trong gia đình lại có một “hạnh phúc” riêng, ko người nào giống người nào. Chính thông qua sự mô tả, xúc cảm tâm trạng mỗi người trước cái chết của cụ Tổ, nhà văn đã trình bày rõ nét thực chất, tính cách của mỗi nhân vật. Hay nói cách khác, mỗi nhân vật trong gia đình cụ Cố Hồng lại có một đặc điểm, môt tranh chấp trào phóng riêng.

Xem thêm bài viết hay:   https://thptsoctrang.edu.vn/dat-nuoc-qua-dong-suy-tuong-cua-nha-tho-nguyen-khoa-diem/

Nhân vật cụ Cố Hồng là đàn ông của người chết. Ông ta có một thị hiếu quái gở đó là thích nhập vai cụ già yếu, mặc dù tuổi tác chưa phải là cao (Ông ta bắt mọi người phải gọi mình là cụ Cố; lúc nào cũng tỏ ra ốm yếu).

phan tich nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Những bài cảm nhận về nghệ thuật trào phúng trong Hạnh phúc của một tang gia tuyển chọn

Nhưng từ trước tới nay, cụ Cố Hồng mới chỉ diễn trò già yếu với đám con cháu trong nhà nay nhờ có đám tang của bố mình nhưng cụ có được cái may mắn, diễn trò già yếu trước con mắt của công chúng hàng nghì người. Mới nghĩ tới cảnh đám tang, ông đã thấy sướng run người. Cụ Cố Hồng đã nhắm nghiến lại để mơ mòng cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy; vừa ho khạc, vừa khóc mếu máo để cho người đời phải chỉ trỏ: “Uí kìa, con dai lớn đã già thế kia kìa.

Với vợ chồng Văn Minh, sau cái chết của cụ Tổ, sẽ được chia một phần gia tài khá lớn; điều nhưng ông ta lo lắng lúc này là phải mời luật sư tới, chứng kiến cái chết của cụ Tổ: “để cái di chúc kia sẽ đi vào thời kì thực hành chứ ko còn là lý thuyết viễn vong nữa”. Đám ma của cụ Cố cũng là dịp hiếm có để tiệm may Âu hóa và ông TYPN có thể quảng bá những mẫu y phục táo tợn nhất: “nó có thể ban cho những người nào có tang đương đớn đau vì kẻ chết cũng thừa hưởng chút ít hạnh phúc ở đời”.

Sự nhố nhăng được đẩy lên cao hơn nữa lúc xuất hiện hình ảnh cô Tuyết, cháu nội cụ Cố. Người cháu gái hiếu thảo này luôn mong ông nội chết để có dịp diện những bộ quần áo tân trang, hở hang đầy khiêu gợi. Trong đám đông nhốn nháo đấy cô lúc nào cũng mong sẽ có dịp gặp được tình nhân Xuân tóc đỏ để có dịp trình bày lòng hiếu thảo giả tạo của mình và mong Xuân thấu hiểu cô. Và để diễn cho thật giống vói tâm trạng đấy, cô Tuyết luôn giữ vẻ mặt rầu rĩ rất “lãng mạn và hợp thời”. Nhưng cô buồn ko phải vì cái chết của ông nội nhưng vì chưa thấy mặt Xuân tóc đỏ.

Cậu Tú Tân, cháu nội người sắp chết, lại có một “niềm hoan hỉ” tuyệt vời khác. Cậu đã sẵn sàng cái máy ảnh từ lâu và luôn ngóng chờ ông nội chết để có dịp sẵn sàng ghi lại những khoảnh khắc đau thương “tuyệt vời nhất”, nhưng ông nội vẫn chưa chịu chết, làm cho cậu vô cùng bức bối muốn điên người lên. Và hôm nay chính là thời cơ để cậu phô diễn hết tài năng chụp hình của mình.

Ông Phán mọc sừng, chồng cô Hoàng Hôn, và là cháu của người quá cố. Ko phải người nào khác nhưng chính ông ta là nguyên nhân gây ra cái chết của cụ Tổ. Ông Phán tỏ vẻ vui tươi hể hả trước việc vợ mình ngoại tình và lợi dụng để tống tiền nhà vợ. Ko ngờ điều đó lại làm cho cụ Tổ bị sốc nhưng chết. Chính ông ta cũng ko ngờ rằng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông ta nhưng lại to tới như thế.

Cảnh đám tang đã được nhà văn Vũ Trọng Phụng mô tả bằng văn pháp trào phúng bậc thầy.

Cảnh đám tang được mô tả hết sức trọng thể, phô trương, hình thức. Việc tổ chức đám tang rất hổ lốn theo kiểu Ta – Tàu – Tây (có kiệu bắt cổng, lợn quay đi lạng, có lốc cốc xoảng, có cái bu-dích,…)

Những người đi dự đám tang luôn cố tạo ra vẻ rầu rĩ, nghiêm trang cho thích hợp với phong cảnh, nhưng những câu chuyện của họ thì rất sôi nổi đời thường và và chẳng liên quan gì tới người chết. Người đi đưa đám nhưng y phục của họ thì như đi hội; có đủ mọi thứ, nhưng chỉ thiếu một thứ duy nhất đó là tình cảm sót thương, đớn đau tiễn đưa người chết.

Trong đám tang, Xuân tóc đỏ càng được dịp huyên hoang hơn vì nhờ có nó cụ Tổ lăn quay ra chết (nó tố cáo ngay trước mặt cụ tội ngoại tình của cô cháu gái Hoàng Hôn khiến cụ uất lên nhưng chết) là cố vấn của tờ báo “Gõ mõ”, Xuân còn đem lại danh giá bất thần cho đám ma vì đã bổ sung vào sự trang trọng của đám tang sáu chiếc xe chở sư cụ chùa Bà Đanh cùng với những vòng hoa khổng lồ. Việc làm của Xuân đã khiến cụ Phán bà-người đã từng chửi Xuân là đồ khốn nạn và đe sẽ nhổ vào mặt hắn cũng phải cảm động và sung sướng: “đấy giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to. May nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi”.

Thực chất của nghệ thuật trào phúng là làm nổi trội sự tranh chấp, đối lập (giữa thực chất và hiện tượng, giữa hình thức và nội dung, giữa lời nói và việc làm). Chính thông qua sự đối lập đấy làm nổi trội lên tiếng cười mỉa mai, trào phúng, giễu. Nói cách khác, bằng nghệ thuật trào phúng, nhà văn giúp người đọc lật mặt trái của xã hội, làm rõ sự thối nát, bất công của xã hội, cũng như con người.

Thú vui và hạnh ko chỉ biểu thị trên gương mặt, dáng đi lời nói của mọi thành viên trong gia đình người chết nhưng còn lan tỏa ra những người xung quanh.

Hai viên cảnh sát Min Đơ, Min Toa đang thất nghiệp thì được thuê giữ trật tự cho đám tang. Những bè bạn tai to mặt lớn của cụ Cố Hồng thì được kịp khoe khoang sự oai vệ, danh giá của mình: “ngực đầy những huy chương như Bắc đẩu bội tinh, Long bội tinh, Cao Môn Bội tinh, Vạn tượng bội tinh. Trên mép và cằm đều đủ râu ria…”.

Những người dân hàng phố thì vui vẻ nô nức vì chỉ mấy lúc được xem một đám ma to như thế: “theo cả lối Ta-Tàu-Tây, có kiêu bắt cống, lợn quay đi lạng cho tới cốc xoáng và bu dích và vòng hoa. Có tới 300 câu đối, vài ba trăm người đi đưa, lại có cậu Tú Tân chỉ huy những nhà tài tử chụp ảnh đang thi nhau như ở hội chợ”.

Có thể nói, cảnh đám tang diễn ra hết sức trang trọng, vui vẻ; nó giống như một đám rước ngày hội vậy. Những người tới chia buồn và đưa ma, người nào cũng cố tạo ra vẻ mặt rầu rĩ và nghiêm túc cho thích hợp với quang cảnh nhưng những câu nói chuyện to nhỏ của họ mới nhiều chủng loại, phong phú, nhiều màu sắc làm sao. Người ta tới đây, nếu ko phải để khoe những bộ ngực đầy huy chương và những bộ râu ria oai vệ thì cũng để thì thầm với nhau về chuyện vợ con, chuyện mới sắm Lodi áo, mới sắm một cái tủ, … Còn bọn thanh niên tới đám tang để có dịp ve vãn nhau, cười tình với nhau, ghen tuông tuông nhau,hò hẹn nhau: “bằng những vẻ mặt rầu rĩ của những người đi đưa ma”.

Ở chương “Hạnh phúc môt tang gia” Vũ Trọng Phụng cũng đã chọn lựa được những cụ thể trào phúng rất tiêu biểu và đặt sắc. Qua những cụ thể này, nhà văn đã trình bày được thực chất, tính cách của nhân vật – đằng sau cái vẻ vẻ ngoài đớn đau, thương xót là một khuôn mặt giả dối, xấu xa và bỉ ổi.

Lúc đám tang ngừng lại để hạ huyệt, Vũ Trọng Phụng còn làm cho người đọc hai cụ thể thật rực rỡ, đẩy cảnh đưa đám lên tới đỉnh điểm. Cụ thể một là cảnh cậu Tú Tân hạch sách từng người một phải làm những động tác, tư thế đau buồn để cậu ta chụp ảnh.

Trong lúc đó thì “bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mã khác nhưng chụp để cho ảnh khỏi giống nhau. Cụ thể hai là ông Phán mọc sừng, cháu rể của người chết kẻ giả dối và vô liêm sỉ nhất trong gia đình này đã đớn đau, khóc lóc tưởng dường như ngất đi khiến người nào cũng quan tâm tới ông cháu rể quý hóa đấy”. Vậy nhưng giữa lúc đoàn người khóc lóc, ông ta vẫn ko quên kín đáo món tiền 5 đồng vì đã có công gọi ông ta là “người chồng mọc sừng” để kết quả là cụ Tổ chết và có đám ma to tát hôm nay.

Nghệ thuật trào phúng trong chương “Hạnh phúc một tang gia” còn được trình bày ở tiếng nói và giọng điệu của nhà văn. Một thứ tiếng nói giọng điệu có vẻ nhẹ nhõm nhưng lại có sức công phá lớn.

Điệp ngữ “đám cứ đi” tạo điều kiện cho người đọc tưởng tượng ra được đám tang rất đông, rất dài, rất trọng thể. Điệp ngữ đấy cũng góp phần làm nổi trội sự phô trương giả dối, và cả sự thờ ơ về tình của những người đi tống biệt.

Kết bài:

Nếu “Số đỏ” là cuốn tiểu thuyết thành công của Vũ Trọng Phụng thì chương “Hạnh phúc một tang gia” là môt trong những chương rực rỡ hơn cả. Ở chương này, nhà văn đã tạo nên được những tranh chấp trào phúng, những chân dung trào phúng, những hành vi trào phúng, thậm chí cả những câu nói, giọng điệu trào phúng. Điệp ngữ “đám cứ đi” được nhà văn nhắc đi nhắc lại nhiều lần; vừa làm nổi trội tính chất giả dối phô trương của đám tang vừa nhấn mạnh sự thản nhiên vô tình của những người đi tống biệt.

 

Bài mẫu số 4: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Vũ Trọng Phụng là nhà văn hiện thực trào phúng bậc thầy của văn học Việt Nam hiện đại. Ông được mệnh danh là ông vua phóng sự đất Bắc với lối mô tả chân thực tới gian ác, trào phúng tới đau xót. Hạnh phúc của một tang gia là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông. Bằng nghệ thuật trào phúng ông đã khắc họa bức tranh lố lỉnh về cuộc sống của những người con trong một gia đình.

Nghệ thuật trào phúng là nghệ thuật gây cười nhằm đả kích, mỉa mai, châm biếm những hiện tượng xấu xa trong đời sống. Nó được biểu thị qua tình huống, chân dung các nhân vật biếm họa, nghệ thuật phóng đại, tiếng nói, giọng điệu đầy tính mỉa mai.

Hạnh phúc của một tang gia tạo nên sự tranh chấp bởi nhắc tới tang gia là nhắc tới gia đình có người mất. Lẽ ra, ko khí bao trùm phải là sự âm u, nỗi buồn thương trước sự ra đi của người đã khuất, nhưng ở đây, tác gỉ lị sử dụng từ hạnh phúc. Hạnh phúc mang một ý nghĩa vui vẻ, sung sướng, là thỏa nguyện được nỗi mong muốn xưa nay nay chính vì thế nhưng nó ngụ ý đầy mỉa mai, trách móc. Chính nhan đề đã lột tả tính châm biếm, mỉa mai của một gia đình trước sự ra đi của một người nào đó.

Tình huống truyện đăc sắc ở chố đoạn trích gắn liền với cái mệnh chung của cụ cố Tổ. Lúc cụ còn sống, cụ đã lập di chúc để chia tài sản cho các con cháu sau lúc tạ thế, chính điều đó đã tạo nên sức quyến rũ của con cháu với mong muốn cụ mệnh chung. Lúc cụ cố Tổ ốm, thay vì tìm ra một thầy thuốc giỏi để điều trị thì lại tìm một thầy thuốc ko đúng chuyên ngành, hàng ngày nguyền rủa cho cụ cố mệnh chung nhanh để mang cái di chúc đó chia chác nhau. Tình huống còn rực rỡ ở chỗ lúc tác giả nói “Ba hôm sau, ông cụ già mệnh chung”, mệnh chung chứ ko phải chết giấc nữa làm cho con cháu vui tươi khôn xiết.

Thú vui đấy được trình bày qua những nhân vật biếm họa của câu chuyện.

Cụ cố Hồng – đàn ông trưởng của người quá cố. “Cụ mơ mòng tới lúc mặc đồ xô gai chống gậy ho khạc, mếu máo để cụ được phô trương với người đời về gia đình đại phúc con cháu trưởng thành”. Đấy là niềm hạnh phúc riêng của cụ cố Hồng, đàn ông trưởng mong muốn được mặc đồ xô gai lúc đáng lẽ ông phỉ là người ko muốn nhất, ông phải là người đau buồn nhất nhưng lại trong trạng thái mơ mòng tới kỳ lạ. Bản thân cụ hiểu “trên thông thiên văn dưới tường địa lý” nhưng thục chất lại là một con người ko biết một cái gì. Cụ có dịp thỏa mãn lợi ích tư nhân, được thả sức nhưng hút thuốc phiện, quát tháo mọi người và người ta đếm tới 1872 câu “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Rồi nỗi lo lắng làm sao để tổ chức cho đứa con gái đám cưới nhanh chóng cho đỡ tốn kém của nhà, để che đậy cái xấu xa, hư hỏng của gia đình danh giá.

dac sac nghe thuat trao phung trong doan trich hanh phuc cua mot tang gia

Hướng dẫn Phân tích nghệ thuật trào phúng trong Hạnh phúc của một tang gia

Ông Văn Minh – cháu đích tôn của cụ cố Tổ. Ông có niềm hạnh phúc kỳ quái với phép tắc vận dụng “đúng lúc” và “kịp thời”, cái di chúc đi vào thời kỳ thực hành chứ ko còn là lý thuyết viển vông nữa. Cái chết của ông nội là dịp may hiếm có để Văn Minh phô trương tiệm may Âu Hóa của mình. Rồi ông có nỗi niềm lo lắng là làm sao báo đáp công ơn của Xuân tóc đỏ đã có công làm cho ông nội mình chết nhanh nên Văn Minh vò đầu, bứt tóc, vẻ mặt đăm chiêu thật thích hợp với hoàn cảnh đám tang lúc đó.

Cô Tuyết – một cô gái lẳng lơ nhưng luôn nỗ lực tỏ vẻ mình là người trinh tiết. Cái chết của cụ cố là dịp để cô chứng minh với người đời rằng mình chưa đánh mất chữ trinh. Cô diện những bộ y phục thơ ngây tới lố lỉnh nhất, lơi lả với những vị tân khách tới dự đám tang củ cụ cố Tổ. Cô nỗ lực đưa mắt nhìn trong đám người tới viếng nhưng ko thấy bạn trai đâu cả, nên cô giận, cô buồn mang vẻ mặt “buồn lãng mạn” khiến người nào cũng nghĩ rằng đứa cháu gái thương ông tới chà xát con tim.

Cậu Tú Tân và ông Phán mọc sừng tiêu biểu cho chân dung biếm họa lúc hạ huyệt. Tú Tân vui tươi, hể hả với chiếc máy ảnh nên hạch sách mọi người đứng trước cảnh hạ huyệt phỉ gục đầu, chống gậy, cong lưng… chẳng khác nào một bộ phim có người đạo diễn khó tính để lưu lại cảnh đau buồn giả dối nhất từ trước tới nay. Còn ông Phán mọc sừng thì khóc tới oặt cả người đi mãi ko thôi. Tiếng khóc tưởng đau xót vang lên những thanh âm của sự giả dối: “Hứt… hứt… hứt…”, một sự lố lỉnh quá rõ với mục tiêu dúi tiền cho Xuân Tóc đỏ như một sự liên minh, trao đổi trả tiền một cách song phẳng.

Nghệ thuật phóng đại đã được nhà vưn sử dụng triệt để mô tả sự đối lập giữa của con người giữ hình thức với thực chất bên trong. Giọng điệu mỉa mai, hí hước, tiếng nói lai căng, ám thị chơi chữ… tất cả để tạo nên một tiếng cười đau xót, lời nguyền rủ chua cay, độc địa trong xã hội thối nát.

Bằng tài năng của mình, Vũ Trọng Phụng đã khắc họa nên một bức tranh phản diện về xã hội phong kiến lúc bấy giờ. Một gia đình với những đại diện tiêu biểu nhất, với mặt trái xấu xa nhất, giả tạo nhất đã được khắc họa thành công. Tác phẩm để lại tiếng vang lớn trong lòng người đọc bỏi các tình tiết khiến người ta phải suy nghĩ.

 

Bài mẫu số 5: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Số đỏ là cuốn tiểu thuyết trào phúng được viết theo thiên hướng hiện thực chủ nghĩa. Tác phẩm đã phát huy cao độ tài năng châm biếm, đả kích sắc sảo của Vũ Trọng Phụng. Khối căm ghét của ông đối với xã hội thối nát ko còn là một lời nguyền rủa vô vọng nữa nhưng nổ ra thành một trận cười sảng khoái, có sức công phá mạnh mẽ tung vào giữa những cái lố lỉnh, kệch cỡm của xã hội đương thời.

Dưới ngòi bút kì tài của Vũ Trọng Phụng, chương nào, đoạn nào cũng thú vị, quyến rũ như một màn hài kịch trọn vẹn. Đặc thù nhất là chương Hạnh phúc của một tang gia.

Ý nghĩa châm biếm gửi cả trong cái tên của chương truyện. Một gia đình có tang, thậm chí đại tang ắt phải tiếc thương, sầu não tới bực nào, đấy vậy nhưng lại hạnh phúc?! Mới nghe có vẻ ngược đời nhưng suy ngẫm kĩ trong hoàn cảnh cụ thể của gia đình này thì điều đấy lại chận thực, hợp pháp.

Ở đám tang cụ Tổ, người nào cũng vui như tết con cháu, cháu chắt, họ hàng thân thích, người quen biết.,, cũng thấy đây là một dịp may hiếm cổ để mình thỏa mãn một ước vọng, hay một ý đồ nào đó.

Vũ Trọng Phụng vạch rõ chân tướng nhố nhăng, lố lỉnh của những hạng người mang danh là thượng lựu, quý phái, văn minh tiến bộ nhưng thực chất là những cặn bã, quái thai của cái xã hội dở Tây dở ta buổi đấy.

Trong chương này, tác giả đã xây dựng thành công một tình huống tiêu biểu để bộc lộ những tính cách rực rỡ. Trước hết phải nói tới thái độ của những kẻ có quan hệ ruột rà với cụ Tổ.

Cái chết của cụ chẳng làm cho đứa con, dứa cháu nào tiếc thương bởi đã từ lâu, họ mong cụ chết cho nhanh để chia gia tài. Trái lại, cái chết của cụ đã đem lại cho họ một thú vui to lớn ko che giấu nổi – một hạnh phúc: Cái chết đã làm cho nhiều người sung sướng lắm. Bọn con cháu vô tâm cũng vui sướng thỏa thích… Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phổ, gọi phường kèn, thuê xe đám tang… Tang gia người nào cũng vui vẻ cả…

bai van cam nhan ve nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Bài văn cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia mẫu số 5

Cậu Tú Tân, cháu nội cụ Tổ rất hào hứng, phấn khởi vì cậu có dịp trổ tài và sử dụng mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới. Vợ Vãn Minh (cháu dâu) mừng rỡ vì sẽ dược mặc đồ xô gai tân thời và đội cái mũ mẩn trắng viền đen… để quáng cáo cho một kiểu đồ tang mới lạ.

Còn người đàn ông của cụ Tổ sung sướng vì một lý do khác lớn hơn. Cụ Cố Hồng mơ mòng tới cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu để cho người đời bình phẩm, ngợi khen úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kìa kìa.

Văn Minh (cháu nội), đã từng du học tận bên Tây bao năm, về nước ko có nổi một mảnh bằng, chỉ nhăm nhăm nghĩ tới chuyện chia gia tài thì thích thú ra mặt vì cái di chúc kia đã vào thời kì thực hành chứ ko còn là lý thuyết viển vông nữa. Riêng người cháu rể (Phán mọc sừng) thì khấp khởi, sướng rơn trong bụng vì đã được bố vợ nói nhỏ vào tai rằng sẽ chia thêm một sổ tiền vài trăm nghìn đồng. Chính ông ko ngờ ràng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông ta nhưng lại to tới thế! Ko khí của đám ma là ko khí của một ngày hội. Đây cũng chính là tranh chấp trào phúng gây cười ra nước mắt, xuyên suốt hoạt cảnh này.

Đám ma rất to, to chưa từng thấy ở đất Hà Thành xưa nay. Có đủ cả kiệu bát cống, lợn quay… đi lọng, vài ba trăm câu đối, bức trướng, vòng hoa phúng điếu, vài trăm người đi đưa nghiêm nghị thành kính đi sát ngay sau linh cữu cụ Tổ trong đủ thứ tiếng kèn huyên náo kèn Ta, kèn Tây, kèn Tàu, có cả âm thanh chói tại, rộn ràng của lốc bốc xoảng và bu-xích…

Đám ma trở thành dịp may hiếm có để trưng bày và quảng cáo các mốt quần áo Âu hóa mới nhất của tiệm may vợ chồng Văn Minh – thành phầm lạ mắt của nhà thiết kế mĩ thuật Typhono. Đó là cô Tuyết với bộ y phục thơ ngây khá hở hàng với nét mặt cố tạo một vẻ buồn lãng mạn, rất đúng mốt một nhà đám, làm cho bao nhiêu vị khách đàn ông lúc trông thấy làn da trắng thập thò trong làn ảo voan trên cánh tay và ngực Tuyết phải xúc động còn hơn nghe tiếng kèn đám ma. Đó là bộ đồ tang đã được cải cách của vợ Văn Minh làm cho mọi người phải xuýt xoa, trằm trồ…

Ngoài những thân nhân của người quá cố phải nói tới dám bè bạn, tân khách của tang chủ, những kẻ đi đưa đám ko phải để chia buồn nhưng cố khoe các thứ huy chương, mề đay đeo đầy ngực và các kiểu râu ria tân thời nhất. Hoặc là đám phụ nữ quí phái, đám giai thanh gái lịch đang theo đuổi, học đòi phong trào Âu hóa, vừa, đi đưa ma vừa cười tình với nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau, hò hẹn nhau… Và mỉa mai thay, họ làm tất cả những điều đó bàng vẻ mặt rầu rĩ của những người đi đưa ma .Điều đó chứng tỏ họ hoàn toàn thờ ơ với người chết, tất cả đều thản nhiên, vui vẻ và gian trá.

Người dân hai bên đường đổ xô ra xem đám ma như xem một sự lạ. Đám ma to tới nỗi những người trong tang gia cảm thấy hết sức sung sướng và hàng phố nhốn nháo cả lên khen đám ma to. Nhà văn. lạnh lùng bình luận: Đám ma to tát có thể làm cho người chết nằm trong quan tài củng phải mỉm cười sung sướng, nếu ko gật gù cái đầu. Thật là mỉa mai, chua chát!

Đắng sau cái phô trương, cố làm ra vẻ trang trọng, danh giá đấy là sự rởm đời tới mức nhố nhăng, là thói háo danh vô lí, của bọn người sang giàu, hãnh tiến và vượt lên tất cả là thói đạo đức giả, tự lí(a mình và lừa người nhưng xã hội thời đấy mặc nhiên xác nhận.

Song song với việc mô tả hình thức đám ma với đủ các nghi tiết trọng thể, Vũ Trọng Phụng ko quên đi sâu trình bày, phanh phui mặt trái của nó. Ngòi bút sắc sảo của nhà văn trưng lên liên tục những bức biếm họa trước mắt người đọc, để rồi giúp người đọc trông thấy rằng cái đám ma to tát đấy chỉ thiếu một cái duy nhất nhưng cũng quan trọng nhất của đám ma – đó là tình người. Thiếu lòng tiếc thương chân tình đối với người đã khuất thì tất cả những hình thức lòe loẹt, om sòm kia đều trở thành vô nghĩa, thành trò cười cho người đời. Những kẻ có mặt trong đám ma giông nhau ở chỗ đều giả dối và vô đạo đức.

Xuân Tóc Đỏ xuất hiện, đẩy sự nhố nhăng, dị hợm của đám ma cụ Tố lên tới đỉnh cao. Hắn chọn đúng lúc để có mặt, trước sự chú ý của mây trăm con người và gây ân tượng mạnh với hai vòng hoa khổng lồ, sáu chiếc xe kéo sang trọng và một đám sư, cùng loại sư của báo gõ mõ. Điều này làm cho cụ Phán bà càng thêm sung sướng: giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to, may nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi, và cô Tuyết người yêu của hắn cũng phải cảm động nhưng liếc mắt đưa tình với hắn.

Mấy cụ thể đặc tả cảnh hạ huyệt càng mỉa mai, trào phúng. Nó được dàn dựng như một vở kịch nhưng bàn tay đạo diễn quá ư lộ liễu, trắng trợn. Cậu Tú Tân bắt từng người phải chông gậy, gục đầu, cong lưng, lau mắt… để cậu chụp ảnh, trong lúc bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mả nhưng chụp để cho ảnh khỏi giống nhau. Chất bi hài của cảnh khiến người đọc cười ra nước mắt. Chỉ có một tiếng khóc lớn nhất bật lên là của ông Phán mọc sừng. Ông oặt người đi, khóc mãi ko thôi và tiếng khóc của ông thật đặc trưng: Hứt! Hứt! Hứt!… Ông thương cho người đã khuất chăng? Ko phải! Ông đang đóng kịch trước mặt mọi người. Thực ra ông ta rất mừng vì cụ Tổ chết và ông được chia phần khá nhiều, kể cả cái giá của bộ sừng nhưng vợ ông đã cắm lên đầu ông. Mồm khóc, tay ông dúi nhanh vào tay Xuân Tóc Đỏ tờ bạc năm đồng gấp làm tư để trả công hắn đã gọi ông là Phán mọc sừng trước người thân vợ. Và cũng nhờ đó nhưng ông có thêm được món tiền lớn.

Qua chương Hạnh phúc của một tang gia, Vũ Trọng Phụng bộc lộ xuất sắc tài kể chuyện của mình. Văn pháp của Vũ Trọng Phụng giỏi ở chỗ phóng đại nhưng như ko phóng đại, làm cho mọi việc đều như thật và hơn thật. Ồng chú ý tới các tranh chấp giữa hiện tượng và thực chất, khai thác triệt để nhằm gây nên những tràng cười có ý nghĩa phê phán thâm thúy. Cảnh đám ma xuất hiện như một màn hài kịch sinh động hay như một bức biếm họa khổng lồ và cụ thể về cái xã hội tự cho là thượng lưu, sang trọng ở Hà Nội thời đó đang phơi bày tất cả cái thực chất nhố nhăng và đồi tệ của nó.

———————HẾT———————-

Để nắm vững tri thức môn Ngữ văn lớp 11, sau lúc củng cố tri thức bài học Hạnh phúc của một tang gia, các em có thể tham khảo thêm một bài học đặc trưng quan trọng khác trong chương trình lớp 11 là Chí Phèo. Các em có thể củng cố tri thức qua bài học: Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm nổi trội thảm kịch bị cự tuyệt quyền làm người trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao, Nỗi thống khổ của người nông dân bị áp bức trước Cách mệnh qua nhân vật Chí Phèo trong truyện Chí Phèo của Nam Cao, Phân tích tấn thảm kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật Chí Phèo, Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Chí phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao.

 

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo Dục


Xem thêm chi tiết: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Hình Ảnh về: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Video về: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Wiki về Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia -

Đề bài: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

neu cam nhan ve nghe thuat trao phung cua vu trong phung qua chuong hanh phuc cua mot tang gia

Bạn đang xem: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

5 bài văn mẫu Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

 

Bài mẫu số 1: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Năm 1939, Vũ Trọng Phụng bước sang tuổi 24. “Ông vua phóng sự đất Bắc” liền cho ra đời năm tác phẩm nổi tiếng: “Giông tố”, “Số đỏ”, “Làm đĩ”, “Vỡ đê” và “Cơm thầy cơm cô”. Tác phẩm của ông được nhận định là “vào loại xuất sắc nhất của văn xuôi Việt Nam từ lúc có chữ quốc ngữ”.

Trong đó, “Số đỏ” với nghệ thuật trào phúng bậc thầy, nó được coi là một tuyệt tác bất hủ trong văn học đương thời. Vũ Trọng Phụng đả kích cực kì cay độc với xã hội trường giả tư sản thành thị đang chạy theo lối sống “Âu hóa” văn minh rởm, hết sức đồi tệ và nhố nhăng đương thời. “Số đỏ” chỉ dài độ 200 trang nhưng nhung nhúc những hạng người xấu xa, ti tiện như mẹ Tây, ma cà bông, giới cảnh sát, nhà chùa, đám du học, có cả nghệ sĩ, y khoa, giới tạp chí… Vũ Trọng Phụng đã từng tuyên bố: “Riêng tôi, xã hội này, tôi chỉ thấy là khốn nạn, quan tham, lại nhũng, nữ giới hư hỏng, đàn ông dâm loạn, xã hội chó đểu…”.

Chương XV với cái tiêu nhan đề: “Hạnh phúc của một tang gia” đã đem lại cho người đọc bao thú vị như được mục kích một màn hài kịch trong bộ “Tấn trò dời” của xã hội thực dân phong kiến.

Nhan đề chương XV là một nghịch lí đầy ý vị, chua cay. Tang gia là gia đình có tang, ở đây là đại tang tất phải đau thương buồn thảm. Đó vậy nhưng lại hạnh phúc. Cái gia đình tam đại đồng đường này, lúc cụ Tổ hơn 80 tuổi phải chết đã làm cho lũ con cháu “sung sướng lắm!”.

Vũ Trọng Phụng đã xây dựng thành công một tình huống tiêu biểu để phơi bày những khuôn mặt đồi tệ trong cái gia đình trưởng giả này, vạch trần những cặn bã, những quái thai của cái xã hội dở ta dở tây buổi đấy.

Cha chết, ông chết “bọn con cháu vô tâm cũng sung sướng thỏa thích”. Đây là dịp hiếm có để khoe của, khoe giàu, phô cái sang ra cho người đời biết. “Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phó, gọi phường kèn, thuê xe đám ma…”. Thú vui tràn trề: “tang gia người nào cũng vui vẻ cả”.

Người đàn ông cả – cụ cố Hồng – hút liền một chập 60 điếu thuốc phiện, hể hả lim dim đôi mắt. Hôm nay, cha chết, cụ vui vẻ lắm, nhưng thằng bồi tiêm vẫn còn đếm được 1872 câu gắt: “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi!”. Trong cái dư vị êm ái của thuốc phiện, cụ “nhắm nghiền mắt lại để mơ mòng” tới cái giờ phút hạnh phúc “hạnh phúc nhất: mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu” để cho người đời phải trằm trồ: “một cái đám ma như thể, một cái gậy như thế” … rồi ngạc nhiên chỉ trỏ: “úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kia kìa…”. Đàn ông đã “báo hiếu” cha tương tự! Đó là một nét biếm họa thần tình. Tâm hồn sa đọa, đạo lí suy đồi tới cùng cực, từ cha tới con.

nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Văn mẫu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Hai đứa cháu nội của cụ Tổ xuất hiện giữa đám tang với bao nét kệch cỡm nhố nhăng. Văn Minh đi Tây du học 6-7 năm nhưng chẳng có một “mảnh bằng nào cả” về nước hắn mở hiệu may để khích lệ cho trò đời “Âu hóa” nhằm “phô ra những bộ phận kín đáo của phái đẹp”. Ông nội chết, đứa cháu quý hóa này nhăm nhăm nghĩ tới chuyện chia gia tài, thích thú ra mặt vì “cái di chúc kia đã vào thời kì thực hành chứ ko còn là lí thuyết viển vông nữa”. Cậu Tú Tân thì mở cờ trong bụng trong bụng, được dịp trổ tài bấm lách tách “mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới”. Lúc đưa tang, cậu lăng xăng chạy lên chạy xuống, cậu dàn cảnh, cậu đạo diễn lúc hạ huyệt hạch sách từng người cách “chống gậy”, “gục đầu, “cong lưng”, “lau mắt”, như thế này, thế nọ để cậu bấm máy. Y “luộm thuộm trong chiếc áo thụng trắng” như một tên hề!

Vũ Trọng Phụng đã tả đám ma cụ Tổ bằng nhiều nét hoạt ké, châm biếm sâu cay cái rởm đời của bọn thượng lưu tha hóa. Một đám ma to tát “một đám ma kiểu mẫu” nhưng chẳng qua là một đám rước xách. Có kiệu bát công lợn quay đi lọng. Có lốc bốc xoảng và bu dích. Có nhiều vòng hoa, 300 câu đối, vài ba trăm người đi đưa. Đúng là một đám ma tạp pí-lù “theo cái lối Ta, Tàu, Tây”. Cho nên nên bầy con cháu thì hạnh phúc, còn “người chết nằm trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng nếu ko gật gù cái đầu…”. Lấy cái phi lí để vạch trần cái nhố nhăng, đồi tệ là một nét vẽ cực kì sắc sảo, lạ mắt trong nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng.

“Có bao đám khách” quý phái và “sang trọng” tới đưa ma cụ cố Tổ. Phụ nữ chiếm một nửa, là “giai thanh gái lịch”, là bạn của Tuyết và bà Phó Đoan.. Họ ko tới đưa tang nhưng là để “cười tình với nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau, hò hẹn nhau. Bọn mày râu, bạn của cụ cố Hồng tới đưa tang để khoe mẽ “ngực đầy những huy chương” của “nước mẹ” hay của bọn bù nhìn ban phát cho. Lúc tả bộ râu của đám tân khách này, tác giả “Số đỏ” đã thông minh nên những cụ thể, những ngôn từ và giọng điệu trào phúng chua cay. Một lối nói nhạo, giễu thần tình. Trên mép và cằm các ông trưởng giả khoe “tài” khoe “đức” đấy “đếm đủ râu ria, hoặc dài hoặc ngắn, hoặc đen hoặc hung hung, hoặc lún phún hay rầm rậm, loăng quăng…”. Người đọc phải bấm bụng nhưng cười lúc đọc đoạn văn tả những bộ râu đấy. Đằng sau bộ râu kia là những mặt người tha hóa vô luân.

Vũ Trọng Phụng đã dùng thủ pháp “phục bút” lúc tả sự xuất hiện của Xuân Tóc Đỏ. Tuyết mặc bộ “Thơ ngây” đi mời trầu và thuốc lá tân khách với “vẻ buồn lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám”. Cô vô cùng sung sướng lúc thấy “anh Xuân” đã tới bèn “liếc mắt đưa tình… để tỏ ý cảm ơn”. Xuân Tóc Đỏ đã tới đưa đám một cách sang trọng cực kì, với sáu chiếc xe, với sư chùa Bà Banh, với sư cụ Tăng Phú, hai vòng hoa lớn… đã làm cho cụ bà sung sướng kêu lên: “Đó, giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to, may nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi!”. Xuân chẳng giận lại còn tới phúng viếng rất to, làm cho đám ma cụ cố Tổ trở thành “danh giá nhất tất cả”.

Xuân Tóc Đỏ xuất hiện, ông Phán “mọc sừng” vốn đã nhờ “đôi sừng hươu” đấy nhưng được bố vợ chia cho thêm vài nghìn đồng tiền, trong lúc khóc thật to: “Hứt! Hứt! Hứt…” để báo hiếu vẫn ko quên giữ chữ “tín” với ân nhân. Ông ta đã “dúi vào tay” Xuân “một cái giấy bạc 5 đồng gấp tư”. Cuộc sắm bán hay trả nghĩa diễn ra sòng phẳng và kín đáo quá! Xuân và ông Phán “mọc sừng” như một cặp bài trùng, hai diễn viên siêu hạng. Chính cảnh này là tột đỉnh của sự trào phúng trong màn hài kịch “đám ma kiểu mẫu”. Chính ở cảnh này, sự bịp bợm, giả dối và thô bỉ của bọn “thượng lưu”, đã lên tới độ vô liêm sỉ quá kinh tởm. Những con người “chó đểu” trong cái xã hội “chó đểu” là như thế đó!

Tóm lại, qua chương “Hạnh phúc của một tang gia”, Vũ Trọng Phụng trình bày xuất sắc tài kế chuyện và nghệ thuật hoạt kê trong mô tả. Cái tài của tác giả “Số đỏ” là đã phóng đại những bức chân dung biếm họa, những cảnh đời nhố nhăng theo thủ pháp của nghệ thuật trào phúng làm cho người ta cười nhưng thấy được bao sự thực chứa đựng ở trong đó; Chuyện kể đầy kịch tính với bao sự phi lí tới ghê người đã lật tung cái mặt nạ của bọn đạo đức giả!

Tiếng cười trong “Số đỏ” là tiếng cười châm biếm có trị giá tố cáo và mang ý nghĩa xã hội thâm thúy. Đám ma cụ cố Tổ thực sự là một màn hài kịch, diễn viên là bầy con cháu và lũ tân khách, đã phơi bày tất cả cái thực chất nhố nhăng và đồi tệ của xã hội nhuốm màu sắc “Âu hóa” kệch cỡm.

——————HẾT BÀI 1——————–

Sau lúc đã Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia các em có thể đi vào Lời văn của Vũ Trọng Phụng trong đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia đậm chất trào phúng. Hãy chứng minh. hoặc tham khảo Phân tích Hạnh phúc của một tang gia trong Số đỏ nhằm củng cố tri thức của mình.

 

Bài mẫu số 2: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Vũ Trọng Phụng được tôn vinh là ” ông vua phóng sự đất Bắc” và mỗi tác phẩm của ông được ví như một quả bom ném vào cái xã hội nhố nhăng, ô uế của Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX. Tiêu biểu cho nghệ thuật trào phúng, châm biếm sâu cay của ông có thể kể tới tiểu thuyết ” Số đỏ” – cuốn tiểu thuyết nhưng mỗi chương truyện sinh động, sắc sảo, nhạy bén như một thiên phóng sự. Đoạn trích ” Hạnh phúc của một tang gia” ( thuộc chương XV của tác phảm “Số đỏ”) là đoạn trích tiêu biểu cho nghệ thuật trào phúng sắc sảo của Vũ Trọng Phụng trong tác phẩm này

” Nghệ thuật trào phúng” là nghệ thuật tạo tiếng cười mang ý nghĩa đả kích, lên án, vạch trần thực chất xấu xa của nhân vật Tiếng cười chỉ xuất hiện lúc phát xuất hiện những tranh chấp trái với tự nhiên rồi phóng đại lên để gây cười. Trong đoạn trích, nghệ thuật trào phúng được trình bày qua cách xây dựng tranh chấp trào phúng, tình huống trào phúng, mô tả thực dung trào phúng, cảnh trào phúng và giọng điệu, ngôn từ

Tranh chấp trào phúng được trình bày trước hết ở nhan đề chứa đựng nghịch lí : ” Hạnh phúc của một tang gia”. “Hạnh phúc” là trạng thái thỏa mãn, thoải mái về ý thức lúc được phục vụ một nhu cầu nào đó trong cuộc sống. ” Tang gia” là gia đình có tang, có người thân mất đi, tức là có sự mất mát về người. Theo Vũ Trọng Phụng, tang gia tuy có mất mát về người ( cụ cố Tổ) song bù lại nó đem lại rất nhiều lợi lộc về tiền nong và tiếng tăm. Cách lí giải này sẽ là lời hé mở về mở thực chất của từng lớp thượng lưu trong xã hội: chỉ quan tâm tới lợi danh nhưng bất chấp đạo lí tình nghĩa. Ko ngừng lại ở nhan đề, tranh chấp trào phúng sẽ được triển khai trong toàn thể chương truyện và được tăng dần về mức độ, phóng đại niềm hạnh phúc. Ban sơ là niềm hạnh phúc của các thành viên trong gia đình, sau đó là hạnh phúc được tràn ra cả ngoài xã hội. Cái chết cụ cố Tổ ban phát niềm hạnh phúc cho tất cả các thành viên trong và ngoài gia đình.

cam nhan ve nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Bài văn cảm nhận về nghệ thuật trào phúng  qua chương Hạnh phúc của một tang gia hay nhất

Tình huống trào phúng được lựa chọn là một tình huống đạo đức: tác giả dùng cái chết của người thân làm phép thử độ sáng của đạo hiếu trong gia đình, dùng cái chết đồng loại làm phép thử độ sáng của tình người và tính người. Để triển khai tình huống, Vũ Trọng Phụng đã và mô tả những tâm trạng, hành vi, cách xử sự, thái độ hoàn toàn trái với chuẩn mực đạo đứ thông thường. Đó là tang gia song ko người nào nghĩ tới người chết và việc báo hiếu. Mỗi người đều có mối quan tâm riêng nhưng đều hướng tới hai chữ lợi danh thu được từ cái chết đấy. Đó là tang gia song ko người nào đau buồn, tiếc thương. Nếu có đau buồn, tiếc thương cũng chỉ là cái mặt nạ, là màn kịch được dựng lên để che đậy những nhu cầu, mưu đồ, suy tính. Ẩn sau lớp mạt nạ là thú vui thực sự của cả người thân trong gia đình và những người ngoài gia đình. Thú vui đấy khiến đám tang có xu thế trở thành đám hội tưng bừng, náo nhiệt.

Trong nghệ thuật biếm họa, chỉ với đôi ba nét, người họa sĩ tóm được thần thái của nhân vật trào phúng, lột tả được tranh chấp, phơi bày được thực chất của con người xấu xa để tạo tiếng cười đấy chất trí tuệ, có sức công phá lớn. Tuần tự các chân dung biếm họa hiện lên dưới ngòi bút như có thần của Vũ Trọng Phụng.

Đó là cụ cố Hồng – đàn ông cả của người chết.Với vị trí này, trách nhiệm của ông là lo ma chay của cha mình cho chu tất nhưng những hành động cụ thể của ông lại hoàn toàn trái ngược. Ông nằm dài, hút thuốc phiện và mơ mòng theo khói thuốc. Ông nghĩ tới việc cưới chạy cho cô con gái Tuyết nhưng lại đùn đẩy việc cưới xin cho vợ. Cái danh nhưng ông ước mơ và tô vẽ là thế gia của một gia đình nền nếp, gia phong, danh gia vọng tộc. Vì thế ông đã tỏ ra già lão dù chưa tới 60 để được gọi là ” cụ Cố”. Ông sẵn sàng mùa hè mặc áo bông, trả nhầm tiền xe để chứng minh mình lẫn cẫn; luôn gắt gỏng để chứng tỏ mình già lão, ốm yếu. Nghĩ tới cái chết của bố mình, ông sung sướng tới độ mê man nên ” đã nhắm nghiền mắt lại để mơ mòng tới cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu, để cho người đời phải chỉ trỏ: Úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kia kìa!” và khen ” một cái đám ma như thế, một cái gậy như thế”… Tấm lòng của người con trơ như khúc gỗ, vô cảm trước cái chết của người cha. Vai trò và tình cảm của một đứa con trong ông đã chết bởi ông chỉ nghĩ tới cái gậy nhưng thôi!

Ông Văn Minh là đứa cháu đích tôn, là ” nhà cải cách xã hội” danh giá thì sung sướng tột đỉnh vì ” Thế là từ nay nhưng đi, cái di chúc kia sẽ đi vào thời kì thực hành chứ ko còn là lí thuyết viển vông nữa”. Mọi hành động của ông đều đối lập với trách nhiệm và tình cảm của một người cháu. Ông mời luật sư tới chứng kiến cái chết của ông nội để đảm bảo tính pháp lí của di chúc. Ông còn nghĩ tới cách đối xử với Xuân Tóc Đỏ nhưng thực chất là tìm cách bịt mồm vì Xuân Tóc Đỏ biết những bí mật tày trời của ông. Ông quan niệm tội bôi nhọ danh dự của người thân trong gia đình là tội nhỏ và tội làm chết người thân trong gia đình mới là cái ơn lớn. Để trả cái ơn to lớn đấy, ông đã dùng hạnh phúc trăm năm của cô em gái lá ngọc cành vàng để trả ơn cho một kẻ vô học. Ở ông tồn tại sự tranh chấp giữa cái bên ngoài là vẻ mặt “đăm đăm chiêu chiêu” của cái bối rối lo lắng rất hợp thời trang nhà có tang với cái bên trong là việc nghĩ cách đối xử với người đã mang tới cái ” ơn to” cho gia đình.

Cô Tuyết, cô cháu gái giữ gìn nửa chữ trinh, mới chỉ hư hỏng được một nửa. Mặt cô phảng phất vẻ buồn lãng mạn vì nhớ nhung tình nhân chứ ko phải xót thương ông nội. Đám tang mang tới niềm hạnh phúc cho cô vì cô được mặc bộ y phục ” Thơ ngây” để chứng tỏ phẩm giá mới chỉ đánh mất nửa chữ trinh. Bộ y phục nửa kín nửa hở làm cho các ông tai to mặt lớn bạn của cụ cố Hồng cảm động thực sự, còn hơn cả ” những lúc nghe tiếng kèn Xuân nữ bi ai, não nùng”

Cậu tú Tân thì “cứ điên người lên vì cậu đã sẵn sang mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới”. Ông nội chết là dịp để cậu trỏ tài đạo diễn, chụp ảnh trong dịp đám tang. Cậu tỏ ra là một tài tử chụp ảnh, những chiếc máy ảnh được sẵn sàng từ lâu nay sẽ có dịp dung tới. Cậu và bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mộ không giống nhau để chụp ảnh ở những khoảnh không giống nhau. Cậu đạo diễn mọi người gục đầu, cong lưng, khóc rồi đóng kịch xót thương cho đúng ko khí đám tang

Ông Phán mọc sừng là con rể của cụ cố Hồng. Ông sung sướng vì ” ko ngờ ràng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông lại tới như thế’, nó có giá tới ” vài nghìn đòng” Đông Dương. Ông trù tính ngay một cuộc doanh thương với Xuân Tóc Đỏ để nhân cái số vốn đấy lên. Là một diễn viên đại tài, ông Phán đã hoàn thành xuất sắc màn kịch vờ tỏ ra khóc thương. Trong đám tang ông vợ, ông mặc cái khăn trắng to tướng, áo thụng trắng lòe xòe và khóc mãi ko thôi. Ngay cả Xuân Tóc Đỏ- kẻ chuyên đi lừa đảo người khác cũng bị ông lừa. Tưởng ràng ông khóc tới lả oặt người đi nên đã đưa tay ra đỡ, nhưng tới lúc ông Phán dúi vào tay tờ 5 đồng gấp tư hắn mới hiểu ra khuôn mặt thật tham lam tới mức tình người khô héo, trái tim vô cảm và thậm chí là việc bán rẻ cả danh dự bản thân. Ngay trước mặt cha vợ, trước vong linh ông vợ, ông ta vẫn thản nhiên hoàn thành công việc trả tiền tiền để sẵn sàng chuyển nốt sang công việc suy tính khác.

Ko chỉ khắc học chân dung châm biếm tư nhân, tác giả còn khắc họa hình tượng đám đông. Những tốp người đó là nhóm các vị quan chức cao cấp thì trang trọng gắn lên ngực đủ các thứ huy chương: ” Bắc Đẩu bội tinh, Long bội tinh, ..: đủ các thứ màu sắc và kiểu râu ria trên cằm ” hoặc dài hoặc ngắn, hoặc đen hoặc hung hung, hoặc lún phún hoăc rầm rạm, loăn quoăn..”. Các vị đi cạnh linh cữu bị kích động, bởi ” làn da trắng thập thò trong làn áo voan trên cánh tay và ngực Tuyết”. Nhóm đông đảo nhất gồm toàn ” giai thanh gái lịch, nên họ chim nhau, cười tình với nhau, bình phẩm với nhau, chê bai nhau, ghen tuông tuông hò hẹn nhau, bằng những vẻ mặt buồn râu của những người đi đưa ma”. Đám tang là thời cơ để tất cả mọi người ko phân biệt già trẻ, gái trai thỏa mãn cái sung sướng, hạnh phúc của mình

Cảnh trào phúng là những cảnh tượng trái với lẽ thông thường, tập trung rất nhiều điều trái với thuần phong mĩ tục được phóng đại lên để gây cười. Cảnh đưa tang là một cảnh trào phúng vì vẻ ngoài là đám tang nhưng thực chất lại mang tính chất đám hội, đám rước. Được tổ chức pha tạp, đám tang có cả âm thanh thuộc về nghi tiết tang lễ và âm thanh ko thuộc nghi tiết tang lễ song cảm giác chung là nhốn nháo, ồn ã. Âm thanh thuộc tang lễ đó là tiếng kèn pha tạp, lộn lạo cả kèn ta, tàu và Tây; tiếng khóc ” Hứt!..Hứt!.. Hứt!.” của Phán mọc sừng- một thứ âm thanh lạ lùng sẽ khiến người khác bật cười vì ngạc nhiên.Thực chất đây là hành vi ngụy trang che đậy cho mục thực sự sự của ông. Âm thanh ko thuộc tang lễ là tiếng cãi cọ, chê trách nhau của đám người trong nhà. Tiếng cái cọ này sẽ phơi bày những tranh chấp ngấm ngầm dù luôn được dàn xếp trong vẻ ngoài êm đẹp. Đó còn là tiếng trêu chọc, đùa cợt thô lỗ, tục tĩu của đám ” giai thanh gái lịch” càng bộc lộ rõ sự tồi tệ, vô liêm xỉ từng lớp thượng lưu. Hình ảnh trong đám tang có hình ảnh thuộc nghi lễ và không phù hợp tới tang lễ song đều tạo ấn tượng về sự phô trương đầy kệch cỡm. Hình ảnh thuộc nghi lễ thông thường là vòng hoa, câu đối và người đưa tang nhưng nó xuất hiện với số lượng khổng lồ là 300 vòng hoa, 300 câu đối và mấy trăm người đi đưa. Nó cho thấy sức tác động và mối quan hệ rộng rãi của gia đinh. Đó còn là y phục tang lễ tân thời do tiệm may Âu hóa thiết kế đã biến đám tang thành một cuộc trình diễn mốt để quảng cáo thành phầm với mục tiêu kinh doanh. Hình ảnh thuộc nghi lễ là kiệu bát cống, lợn quay đi lọng; bộ y phục ” Thơ ngây” của cô Tuyết cùng những huân chương của các bạn cụ Cố. Một hình ảnh ấn tượng nhất với người đọc chính là tờ 5 đồng được gấp tư, trình bày sự sẵn sàng chu đáo để hoàn thiện phần còn lại của bản hợp đồng. Nó cho thấy thực chất bỉ ổi và cũng là lời kết đầy chua chát về một xã hội vì tiền, chạy theo đồng tiền nhưng quên đi tình nghĩa.

Giọng điệu mỉa mai, chua chát là giọng điệu bao trùm chương truyện. Có những câu văn tưởng như là giọng tường thuật khách quan mặc nhiên ” Đám cứ đi” nhưng lúc nhắc tới hai lần nó đã mang ý nghĩa mỉa mai châm biếm đám ma thật to, người đời thả phanh ngắm thật kĩ cái giả dối, vô nhân đạo của đám người đấy. ” Đám cứ đi” tức là sự vô liêm sỉ ko khép lại nhưng kéo dài tưởng như vô tận, nó kéo theo cái xác chết tới tận huyệt mồm. Về ngôn từ, tác giả đã sử dụng những liên kết từ lạ mắt trong các câu văn để tạo nên tiếng cười hí hước như ” vẻ buồn lãng mạn đúng mốt”, “chưa đánh mất cả chữ trinh”; những so sánh gây cười như ” Tuyết như bị kim châm vào lòng vì ko thấy bạn giai đâu cả”

Tất cả những đặc điểm trên đã góp phần làm nên trị giá của nghệ thuật trào phúng Võ Trọng Phụng. Bằng tiếng cười mang ý nghĩa dả kích phê phán, nhà văn đã vạch trần thực chất xấu xa của xã hội thượng lưu tư sản thành thị đương thời. Đó là một xã hội băng hoại đạo đức, khô héo tình người, chạy theo lối sống văn minh rởm, vô cùng đồi tệ, nhố nhăng. Đằng sau tiếng cười ko phải thú vui nhưng là nỗi đau đời , là khát khao thay đổi, muốn chôn vùi xã hội đấy. Qua đó trình bày tấm lòng tốt đẹp, mong muốn con người tránh được sự suy đồi về đạo đức do xã hội bất nghĩa tác động. Quan trọng hơn cả, nghệ thuật tào phúng đã trình bày tài năng, sở thích riêng của Vũ Trọng Phụng.

Ngòi bút trào phúng của Vũ Trọng Phụng sắc bén tới lạnh lùng. Đằng sau những lời nói như đùa, sự thực của xã hội thượng lưu thành thị buổi Âu hóa dưới cơ chế thực dân nửa phong kiến cứ hiện lên rõ mồn một, trên đó nổi lên hai sự thực khắc nghiệt: sự tàn nhẫn, vô nhân đạo và sự giả dối, bịp bợm. Vũ Trọng Phụng đã đứng về phía nhân dân nhưng phê phán mạnh mẽ thực chất giả dối và sự nhố nhăng, đồi tệ của xã hội thượng lưu ở thành thị những năm trước Cách mệnh tháng Tám 1945

 

Bài mẫu số 3: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Mở bài:

“Số đỏ” là cuốn tiểu thuyết rực rỡ nhất của nhà văn Vũ Trọng Phụng. Trong đó mỗi chương là một hài kịch chương XV “Hạnh phúc một tang gia” được nhận định là một trong những màn hài kịch thành công nhất. Qua việc mô tả đám tang của cụ Tổ, Vũ Trọng Phụng đã phơi bày cái khuôn mặt xấu xa của trưởng giả, cái xã hội “khốn nạn”, “chó đểu” đương thời như cách nói của nhà văn.

Thân bài:

Tính chất trào phúng được trình bày thâm thúy qua cái nhan đề đầy nghịch lí: “Hạnh phúc một tang gia”.

Ở đây, Vũ Trọng Phụng đã khai thác sự tranh chấp giữa hình thức và nội dung. Thông thường, cái chết bao giờ cũng gợi lên tâm trạng đau buồn, sầu não, xót thương. Nhưng trong trường hợp này lại khác: cái chết bất thần của cụ Tổ đã mang lại lợi ích và thú vui lớn lao cho mỗi thành viên trong đám con cháu của người chết. Nhà có người chết nhưng lại vui, cảnh tang gia có bối rối thật như người ta thường nói nhưng đó là sự bối rối một cách sung sướng. Bối rối ko phải tổ chức môt đám tang ma nhưng là để tổ chức một ngày hội, một đám rươc thì đúng hơn.

Trong chương này, Vũ Trọng Phụng cũng đã xây dựng được những bức chân dung trào phúng rất rực rỡ. Mỗi nhân vật hiện lên là một niềm “hạnh phúc” trong cảnh tang gia bối rối.

Cái chết của Cụ Tổ đã làm cho mọi thành viên trong gia đình có tang cảm thấy “sung sướng và hạnh phúc” bởi họ nóng lòng kì vọng cái phút chốc này từ lâu. Điểm rực rỡ của nhà văn Vũ Trọng Phụng là ngoài việc trình bày cái “hạnh phúc” chung của một tang gia; mỗi người trong gia đình lại có một “hạnh phúc” riêng, ko người nào giống người nào. Chính thông qua sự mô tả, xúc cảm tâm trạng mỗi người trước cái chết của cụ Tổ, nhà văn đã trình bày rõ nét thực chất, tính cách của mỗi nhân vật. Hay nói cách khác, mỗi nhân vật trong gia đình cụ Cố Hồng lại có một đặc điểm, môt tranh chấp trào phóng riêng.

Nhân vật cụ Cố Hồng là đàn ông của người chết. Ông ta có một thị hiếu quái gở đó là thích nhập vai cụ già yếu, mặc dù tuổi tác chưa phải là cao (Ông ta bắt mọi người phải gọi mình là cụ Cố; lúc nào cũng tỏ ra ốm yếu).

phan tich nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Những bài cảm nhận về nghệ thuật trào phúng trong Hạnh phúc của một tang gia tuyển chọn

Nhưng từ trước tới nay, cụ Cố Hồng mới chỉ diễn trò già yếu với đám con cháu trong nhà nay nhờ có đám tang của bố mình nhưng cụ có được cái may mắn, diễn trò già yếu trước con mắt của công chúng hàng nghì người. Mới nghĩ tới cảnh đám tang, ông đã thấy sướng run người. Cụ Cố Hồng đã nhắm nghiến lại để mơ mòng cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy; vừa ho khạc, vừa khóc mếu máo để cho người đời phải chỉ trỏ: “Uí kìa, con dai lớn đã già thế kia kìa.

Với vợ chồng Văn Minh, sau cái chết của cụ Tổ, sẽ được chia một phần gia tài khá lớn; điều nhưng ông ta lo lắng lúc này là phải mời luật sư tới, chứng kiến cái chết của cụ Tổ: “để cái di chúc kia sẽ đi vào thời kì thực hành chứ ko còn là lý thuyết viễn vong nữa”. Đám ma của cụ Cố cũng là dịp hiếm có để tiệm may Âu hóa và ông TYPN có thể quảng bá những mẫu y phục táo tợn nhất: “nó có thể ban cho những người nào có tang đương đớn đau vì kẻ chết cũng thừa hưởng chút ít hạnh phúc ở đời”.

Sự nhố nhăng được đẩy lên cao hơn nữa lúc xuất hiện hình ảnh cô Tuyết, cháu nội cụ Cố. Người cháu gái hiếu thảo này luôn mong ông nội chết để có dịp diện những bộ quần áo tân trang, hở hang đầy khiêu gợi. Trong đám đông nhốn nháo đấy cô lúc nào cũng mong sẽ có dịp gặp được tình nhân Xuân tóc đỏ để có dịp trình bày lòng hiếu thảo giả tạo của mình và mong Xuân thấu hiểu cô. Và để diễn cho thật giống vói tâm trạng đấy, cô Tuyết luôn giữ vẻ mặt rầu rĩ rất “lãng mạn và hợp thời”. Nhưng cô buồn ko phải vì cái chết của ông nội nhưng vì chưa thấy mặt Xuân tóc đỏ.

Cậu Tú Tân, cháu nội người sắp chết, lại có một “niềm hoan hỉ” tuyệt vời khác. Cậu đã sẵn sàng cái máy ảnh từ lâu và luôn ngóng chờ ông nội chết để có dịp sẵn sàng ghi lại những khoảnh khắc đau thương “tuyệt vời nhất”, nhưng ông nội vẫn chưa chịu chết, làm cho cậu vô cùng bức bối muốn điên người lên. Và hôm nay chính là thời cơ để cậu phô diễn hết tài năng chụp hình của mình.

Ông Phán mọc sừng, chồng cô Hoàng Hôn, và là cháu của người quá cố. Ko phải người nào khác nhưng chính ông ta là nguyên nhân gây ra cái chết của cụ Tổ. Ông Phán tỏ vẻ vui tươi hể hả trước việc vợ mình ngoại tình và lợi dụng để tống tiền nhà vợ. Ko ngờ điều đó lại làm cho cụ Tổ bị sốc nhưng chết. Chính ông ta cũng ko ngờ rằng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông ta nhưng lại to tới như thế.

Cảnh đám tang đã được nhà văn Vũ Trọng Phụng mô tả bằng văn pháp trào phúng bậc thầy.

Cảnh đám tang được mô tả hết sức trọng thể, phô trương, hình thức. Việc tổ chức đám tang rất hổ lốn theo kiểu Ta – Tàu – Tây (có kiệu bắt cổng, lợn quay đi lạng, có lốc cốc xoảng, có cái bu-dích,…)

Những người đi dự đám tang luôn cố tạo ra vẻ rầu rĩ, nghiêm trang cho thích hợp với phong cảnh, nhưng những câu chuyện của họ thì rất sôi nổi đời thường và và chẳng liên quan gì tới người chết. Người đi đưa đám nhưng y phục của họ thì như đi hội; có đủ mọi thứ, nhưng chỉ thiếu một thứ duy nhất đó là tình cảm sót thương, đớn đau tiễn đưa người chết.

Trong đám tang, Xuân tóc đỏ càng được dịp huyên hoang hơn vì nhờ có nó cụ Tổ lăn quay ra chết (nó tố cáo ngay trước mặt cụ tội ngoại tình của cô cháu gái Hoàng Hôn khiến cụ uất lên nhưng chết) là cố vấn của tờ báo “Gõ mõ”, Xuân còn đem lại danh giá bất thần cho đám ma vì đã bổ sung vào sự trang trọng của đám tang sáu chiếc xe chở sư cụ chùa Bà Đanh cùng với những vòng hoa khổng lồ. Việc làm của Xuân đã khiến cụ Phán bà-người đã từng chửi Xuân là đồ khốn nạn và đe sẽ nhổ vào mặt hắn cũng phải cảm động và sung sướng: “đấy giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to. May nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi”.

Thực chất của nghệ thuật trào phúng là làm nổi trội sự tranh chấp, đối lập (giữa thực chất và hiện tượng, giữa hình thức và nội dung, giữa lời nói và việc làm). Chính thông qua sự đối lập đấy làm nổi trội lên tiếng cười mỉa mai, trào phúng, giễu. Nói cách khác, bằng nghệ thuật trào phúng, nhà văn giúp người đọc lật mặt trái của xã hội, làm rõ sự thối nát, bất công của xã hội, cũng như con người.

Thú vui và hạnh ko chỉ biểu thị trên gương mặt, dáng đi lời nói của mọi thành viên trong gia đình người chết nhưng còn lan tỏa ra những người xung quanh.

Hai viên cảnh sát Min Đơ, Min Toa đang thất nghiệp thì được thuê giữ trật tự cho đám tang. Những bè bạn tai to mặt lớn của cụ Cố Hồng thì được kịp khoe khoang sự oai vệ, danh giá của mình: “ngực đầy những huy chương như Bắc đẩu bội tinh, Long bội tinh, Cao Môn Bội tinh, Vạn tượng bội tinh. Trên mép và cằm đều đủ râu ria…”.

Những người dân hàng phố thì vui vẻ nô nức vì chỉ mấy lúc được xem một đám ma to như thế: “theo cả lối Ta-Tàu-Tây, có kiêu bắt cống, lợn quay đi lạng cho tới cốc xoáng và bu dích và vòng hoa. Có tới 300 câu đối, vài ba trăm người đi đưa, lại có cậu Tú Tân chỉ huy những nhà tài tử chụp ảnh đang thi nhau như ở hội chợ”.

Có thể nói, cảnh đám tang diễn ra hết sức trang trọng, vui vẻ; nó giống như một đám rước ngày hội vậy. Những người tới chia buồn và đưa ma, người nào cũng cố tạo ra vẻ mặt rầu rĩ và nghiêm túc cho thích hợp với quang cảnh nhưng những câu nói chuyện to nhỏ của họ mới nhiều chủng loại, phong phú, nhiều màu sắc làm sao. Người ta tới đây, nếu ko phải để khoe những bộ ngực đầy huy chương và những bộ râu ria oai vệ thì cũng để thì thầm với nhau về chuyện vợ con, chuyện mới sắm Lodi áo, mới sắm một cái tủ, … Còn bọn thanh niên tới đám tang để có dịp ve vãn nhau, cười tình với nhau, ghen tuông tuông nhau,hò hẹn nhau: “bằng những vẻ mặt rầu rĩ của những người đi đưa ma”.

Ở chương “Hạnh phúc môt tang gia” Vũ Trọng Phụng cũng đã chọn lựa được những cụ thể trào phúng rất tiêu biểu và đặt sắc. Qua những cụ thể này, nhà văn đã trình bày được thực chất, tính cách của nhân vật – đằng sau cái vẻ vẻ ngoài đớn đau, thương xót là một khuôn mặt giả dối, xấu xa và bỉ ổi.

Lúc đám tang ngừng lại để hạ huyệt, Vũ Trọng Phụng còn làm cho người đọc hai cụ thể thật rực rỡ, đẩy cảnh đưa đám lên tới đỉnh điểm. Cụ thể một là cảnh cậu Tú Tân hạch sách từng người một phải làm những động tác, tư thế đau buồn để cậu ta chụp ảnh.

Trong lúc đó thì “bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mã khác nhưng chụp để cho ảnh khỏi giống nhau. Cụ thể hai là ông Phán mọc sừng, cháu rể của người chết kẻ giả dối và vô liêm sỉ nhất trong gia đình này đã đớn đau, khóc lóc tưởng dường như ngất đi khiến người nào cũng quan tâm tới ông cháu rể quý hóa đấy”. Vậy nhưng giữa lúc đoàn người khóc lóc, ông ta vẫn ko quên kín đáo món tiền 5 đồng vì đã có công gọi ông ta là “người chồng mọc sừng” để kết quả là cụ Tổ chết và có đám ma to tát hôm nay.

Nghệ thuật trào phúng trong chương “Hạnh phúc một tang gia” còn được trình bày ở tiếng nói và giọng điệu của nhà văn. Một thứ tiếng nói giọng điệu có vẻ nhẹ nhõm nhưng lại có sức công phá lớn.

Điệp ngữ “đám cứ đi” tạo điều kiện cho người đọc tưởng tượng ra được đám tang rất đông, rất dài, rất trọng thể. Điệp ngữ đấy cũng góp phần làm nổi trội sự phô trương giả dối, và cả sự thờ ơ về tình của những người đi tống biệt.

Kết bài:

Nếu “Số đỏ” là cuốn tiểu thuyết thành công của Vũ Trọng Phụng thì chương “Hạnh phúc một tang gia” là môt trong những chương rực rỡ hơn cả. Ở chương này, nhà văn đã tạo nên được những tranh chấp trào phúng, những chân dung trào phúng, những hành vi trào phúng, thậm chí cả những câu nói, giọng điệu trào phúng. Điệp ngữ “đám cứ đi” được nhà văn nhắc đi nhắc lại nhiều lần; vừa làm nổi trội tính chất giả dối phô trương của đám tang vừa nhấn mạnh sự thản nhiên vô tình của những người đi tống biệt.

 

Bài mẫu số 4: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Vũ Trọng Phụng là nhà văn hiện thực trào phúng bậc thầy của văn học Việt Nam hiện đại. Ông được mệnh danh là ông vua phóng sự đất Bắc với lối mô tả chân thực tới gian ác, trào phúng tới đau xót. Hạnh phúc của một tang gia là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông. Bằng nghệ thuật trào phúng ông đã khắc họa bức tranh lố lỉnh về cuộc sống của những người con trong một gia đình.

Nghệ thuật trào phúng là nghệ thuật gây cười nhằm đả kích, mỉa mai, châm biếm những hiện tượng xấu xa trong đời sống. Nó được biểu thị qua tình huống, chân dung các nhân vật biếm họa, nghệ thuật phóng đại, tiếng nói, giọng điệu đầy tính mỉa mai.

Hạnh phúc của một tang gia tạo nên sự tranh chấp bởi nhắc tới tang gia là nhắc tới gia đình có người mất. Lẽ ra, ko khí bao trùm phải là sự âm u, nỗi buồn thương trước sự ra đi của người đã khuất, nhưng ở đây, tác gỉ lị sử dụng từ hạnh phúc. Hạnh phúc mang một ý nghĩa vui vẻ, sung sướng, là thỏa nguyện được nỗi mong muốn xưa nay nay chính vì thế nhưng nó ngụ ý đầy mỉa mai, trách móc. Chính nhan đề đã lột tả tính châm biếm, mỉa mai của một gia đình trước sự ra đi của một người nào đó.

Tình huống truyện đăc sắc ở chố đoạn trích gắn liền với cái mệnh chung của cụ cố Tổ. Lúc cụ còn sống, cụ đã lập di chúc để chia tài sản cho các con cháu sau lúc tạ thế, chính điều đó đã tạo nên sức quyến rũ của con cháu với mong muốn cụ mệnh chung. Lúc cụ cố Tổ ốm, thay vì tìm ra một thầy thuốc giỏi để điều trị thì lại tìm một thầy thuốc ko đúng chuyên ngành, hàng ngày nguyền rủa cho cụ cố mệnh chung nhanh để mang cái di chúc đó chia chác nhau. Tình huống còn rực rỡ ở chỗ lúc tác giả nói “Ba hôm sau, ông cụ già mệnh chung”, mệnh chung chứ ko phải chết giấc nữa làm cho con cháu vui tươi khôn xiết.

Thú vui đấy được trình bày qua những nhân vật biếm họa của câu chuyện.

Cụ cố Hồng – đàn ông trưởng của người quá cố. “Cụ mơ mòng tới lúc mặc đồ xô gai chống gậy ho khạc, mếu máo để cụ được phô trương với người đời về gia đình đại phúc con cháu trưởng thành”. Đấy là niềm hạnh phúc riêng của cụ cố Hồng, đàn ông trưởng mong muốn được mặc đồ xô gai lúc đáng lẽ ông phỉ là người ko muốn nhất, ông phải là người đau buồn nhất nhưng lại trong trạng thái mơ mòng tới kỳ lạ. Bản thân cụ hiểu “trên thông thiên văn dưới tường địa lý” nhưng thục chất lại là một con người ko biết một cái gì. Cụ có dịp thỏa mãn lợi ích tư nhân, được thả sức nhưng hút thuốc phiện, quát tháo mọi người và người ta đếm tới 1872 câu “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”. Rồi nỗi lo lắng làm sao để tổ chức cho đứa con gái đám cưới nhanh chóng cho đỡ tốn kém của nhà, để che đậy cái xấu xa, hư hỏng của gia đình danh giá.

dac sac nghe thuat trao phung trong doan trich hanh phuc cua mot tang gia

Hướng dẫn Phân tích nghệ thuật trào phúng trong Hạnh phúc của một tang gia

Ông Văn Minh – cháu đích tôn của cụ cố Tổ. Ông có niềm hạnh phúc kỳ quái với phép tắc vận dụng “đúng lúc” và “kịp thời”, cái di chúc đi vào thời kỳ thực hành chứ ko còn là lý thuyết viển vông nữa. Cái chết của ông nội là dịp may hiếm có để Văn Minh phô trương tiệm may Âu Hóa của mình. Rồi ông có nỗi niềm lo lắng là làm sao báo đáp công ơn của Xuân tóc đỏ đã có công làm cho ông nội mình chết nhanh nên Văn Minh vò đầu, bứt tóc, vẻ mặt đăm chiêu thật thích hợp với hoàn cảnh đám tang lúc đó.

Cô Tuyết – một cô gái lẳng lơ nhưng luôn nỗ lực tỏ vẻ mình là người trinh tiết. Cái chết của cụ cố là dịp để cô chứng minh với người đời rằng mình chưa đánh mất chữ trinh. Cô diện những bộ y phục thơ ngây tới lố lỉnh nhất, lơi lả với những vị tân khách tới dự đám tang củ cụ cố Tổ. Cô nỗ lực đưa mắt nhìn trong đám người tới viếng nhưng ko thấy bạn trai đâu cả, nên cô giận, cô buồn mang vẻ mặt “buồn lãng mạn” khiến người nào cũng nghĩ rằng đứa cháu gái thương ông tới chà xát con tim.

Cậu Tú Tân và ông Phán mọc sừng tiêu biểu cho chân dung biếm họa lúc hạ huyệt. Tú Tân vui tươi, hể hả với chiếc máy ảnh nên hạch sách mọi người đứng trước cảnh hạ huyệt phỉ gục đầu, chống gậy, cong lưng… chẳng khác nào một bộ phim có người đạo diễn khó tính để lưu lại cảnh đau buồn giả dối nhất từ trước tới nay. Còn ông Phán mọc sừng thì khóc tới oặt cả người đi mãi ko thôi. Tiếng khóc tưởng đau xót vang lên những thanh âm của sự giả dối: “Hứt… hứt… hứt…”, một sự lố lỉnh quá rõ với mục tiêu dúi tiền cho Xuân Tóc đỏ như một sự liên minh, trao đổi trả tiền một cách song phẳng.

Nghệ thuật phóng đại đã được nhà vưn sử dụng triệt để mô tả sự đối lập giữa của con người giữ hình thức với thực chất bên trong. Giọng điệu mỉa mai, hí hước, tiếng nói lai căng, ám thị chơi chữ… tất cả để tạo nên một tiếng cười đau xót, lời nguyền rủ chua cay, độc địa trong xã hội thối nát.

Bằng tài năng của mình, Vũ Trọng Phụng đã khắc họa nên một bức tranh phản diện về xã hội phong kiến lúc bấy giờ. Một gia đình với những đại diện tiêu biểu nhất, với mặt trái xấu xa nhất, giả tạo nhất đã được khắc họa thành công. Tác phẩm để lại tiếng vang lớn trong lòng người đọc bỏi các tình tiết khiến người ta phải suy nghĩ.

 

Bài mẫu số 5: Nêu cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia

Số đỏ là cuốn tiểu thuyết trào phúng được viết theo thiên hướng hiện thực chủ nghĩa. Tác phẩm đã phát huy cao độ tài năng châm biếm, đả kích sắc sảo của Vũ Trọng Phụng. Khối căm ghét của ông đối với xã hội thối nát ko còn là một lời nguyền rủa vô vọng nữa nhưng nổ ra thành một trận cười sảng khoái, có sức công phá mạnh mẽ tung vào giữa những cái lố lỉnh, kệch cỡm của xã hội đương thời.

Dưới ngòi bút kì tài của Vũ Trọng Phụng, chương nào, đoạn nào cũng thú vị, quyến rũ như một màn hài kịch trọn vẹn. Đặc thù nhất là chương Hạnh phúc của một tang gia.

Ý nghĩa châm biếm gửi cả trong cái tên của chương truyện. Một gia đình có tang, thậm chí đại tang ắt phải tiếc thương, sầu não tới bực nào, đấy vậy nhưng lại hạnh phúc?! Mới nghe có vẻ ngược đời nhưng suy ngẫm kĩ trong hoàn cảnh cụ thể của gia đình này thì điều đấy lại chận thực, hợp pháp.

Ở đám tang cụ Tổ, người nào cũng vui như tết con cháu, cháu chắt, họ hàng thân thích, người quen biết.,, cũng thấy đây là một dịp may hiếm cổ để mình thỏa mãn một ước vọng, hay một ý đồ nào đó.

Vũ Trọng Phụng vạch rõ chân tướng nhố nhăng, lố lỉnh của những hạng người mang danh là thượng lựu, quý phái, văn minh tiến bộ nhưng thực chất là những cặn bã, quái thai của cái xã hội dở Tây dở ta buổi đấy.

Trong chương này, tác giả đã xây dựng thành công một tình huống tiêu biểu để bộc lộ những tính cách rực rỡ. Trước hết phải nói tới thái độ của những kẻ có quan hệ ruột rà với cụ Tổ.

Cái chết của cụ chẳng làm cho đứa con, dứa cháu nào tiếc thương bởi đã từ lâu, họ mong cụ chết cho nhanh để chia gia tài. Trái lại, cái chết của cụ đã đem lại cho họ một thú vui to lớn ko che giấu nổi – một hạnh phúc: Cái chết đã làm cho nhiều người sung sướng lắm. Bọn con cháu vô tâm cũng vui sướng thỏa thích… Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phổ, gọi phường kèn, thuê xe đám tang… Tang gia người nào cũng vui vẻ cả…

bai van cam nhan ve nghe thuat trao phung trong hanh phuc cua mot tang gia

Bài văn cảm nhận về nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua chương Hạnh phúc của một tang gia mẫu số 5

Cậu Tú Tân, cháu nội cụ Tổ rất hào hứng, phấn khởi vì cậu có dịp trổ tài và sử dụng mấy cái máy ảnh nhưng mãi cậu ko được dùng tới. Vợ Vãn Minh (cháu dâu) mừng rỡ vì sẽ dược mặc đồ xô gai tân thời và đội cái mũ mẩn trắng viền đen… để quáng cáo cho một kiểu đồ tang mới lạ.

Còn người đàn ông của cụ Tổ sung sướng vì một lý do khác lớn hơn. Cụ Cố Hồng mơ mòng tới cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu để cho người đời bình phẩm, ngợi khen úi kìa, con giai nhớn đã già tới thế kìa kìa.

Văn Minh (cháu nội), đã từng du học tận bên Tây bao năm, về nước ko có nổi một mảnh bằng, chỉ nhăm nhăm nghĩ tới chuyện chia gia tài thì thích thú ra mặt vì cái di chúc kia đã vào thời kì thực hành chứ ko còn là lý thuyết viển vông nữa. Riêng người cháu rể (Phán mọc sừng) thì khấp khởi, sướng rơn trong bụng vì đã được bố vợ nói nhỏ vào tai rằng sẽ chia thêm một sổ tiền vài trăm nghìn đồng. Chính ông ko ngờ ràng trị giá đôi sừng hươu vô hình trên đầu ông ta nhưng lại to tới thế! Ko khí của đám ma là ko khí của một ngày hội. Đây cũng chính là tranh chấp trào phúng gây cười ra nước mắt, xuyên suốt hoạt cảnh này.

Đám ma rất to, to chưa từng thấy ở đất Hà Thành xưa nay. Có đủ cả kiệu bát cống, lợn quay… đi lọng, vài ba trăm câu đối, bức trướng, vòng hoa phúng điếu, vài trăm người đi đưa nghiêm nghị thành kính đi sát ngay sau linh cữu cụ Tổ trong đủ thứ tiếng kèn huyên náo kèn Ta, kèn Tây, kèn Tàu, có cả âm thanh chói tại, rộn ràng của lốc bốc xoảng và bu-xích…

Đám ma trở thành dịp may hiếm có để trưng bày và quảng cáo các mốt quần áo Âu hóa mới nhất của tiệm may vợ chồng Văn Minh – thành phầm lạ mắt của nhà thiết kế mĩ thuật Typhono. Đó là cô Tuyết với bộ y phục thơ ngây khá hở hàng với nét mặt cố tạo một vẻ buồn lãng mạn, rất đúng mốt một nhà đám, làm cho bao nhiêu vị khách đàn ông lúc trông thấy làn da trắng thập thò trong làn ảo voan trên cánh tay và ngực Tuyết phải xúc động còn hơn nghe tiếng kèn đám ma. Đó là bộ đồ tang đã được cải cách của vợ Văn Minh làm cho mọi người phải xuýt xoa, trằm trồ…

Ngoài những thân nhân của người quá cố phải nói tới dám bè bạn, tân khách của tang chủ, những kẻ đi đưa đám ko phải để chia buồn nhưng cố khoe các thứ huy chương, mề đay đeo đầy ngực và các kiểu râu ria tân thời nhất. Hoặc là đám phụ nữ quí phái, đám giai thanh gái lịch đang theo đuổi, học đòi phong trào Âu hóa, vừa, đi đưa ma vừa cười tình với nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau, hò hẹn nhau… Và mỉa mai thay, họ làm tất cả những điều đó bàng vẻ mặt rầu rĩ của những người đi đưa ma .Điều đó chứng tỏ họ hoàn toàn thờ ơ với người chết, tất cả đều thản nhiên, vui vẻ và gian trá.

Người dân hai bên đường đổ xô ra xem đám ma như xem một sự lạ. Đám ma to tới nỗi những người trong tang gia cảm thấy hết sức sung sướng và hàng phố nhốn nháo cả lên khen đám ma to. Nhà văn. lạnh lùng bình luận: Đám ma to tát có thể làm cho người chết nằm trong quan tài củng phải mỉm cười sung sướng, nếu ko gật gù cái đầu. Thật là mỉa mai, chua chát!

Đắng sau cái phô trương, cố làm ra vẻ trang trọng, danh giá đấy là sự rởm đời tới mức nhố nhăng, là thói háo danh vô lí, của bọn người sang giàu, hãnh tiến và vượt lên tất cả là thói đạo đức giả, tự lí(a mình và lừa người nhưng xã hội thời đấy mặc nhiên xác nhận.

Song song với việc mô tả hình thức đám ma với đủ các nghi tiết trọng thể, Vũ Trọng Phụng ko quên đi sâu trình bày, phanh phui mặt trái của nó. Ngòi bút sắc sảo của nhà văn trưng lên liên tục những bức biếm họa trước mắt người đọc, để rồi giúp người đọc trông thấy rằng cái đám ma to tát đấy chỉ thiếu một cái duy nhất nhưng cũng quan trọng nhất của đám ma – đó là tình người. Thiếu lòng tiếc thương chân tình đối với người đã khuất thì tất cả những hình thức lòe loẹt, om sòm kia đều trở thành vô nghĩa, thành trò cười cho người đời. Những kẻ có mặt trong đám ma giông nhau ở chỗ đều giả dối và vô đạo đức.

Xuân Tóc Đỏ xuất hiện, đẩy sự nhố nhăng, dị hợm của đám ma cụ Tố lên tới đỉnh cao. Hắn chọn đúng lúc để có mặt, trước sự chú ý của mây trăm con người và gây ân tượng mạnh với hai vòng hoa khổng lồ, sáu chiếc xe kéo sang trọng và một đám sư, cùng loại sư của báo gõ mõ. Điều này làm cho cụ Phán bà càng thêm sung sướng: giá ko có món đấy thìa là thiếu chưa được to, may nhưng ông Xuân đã nghĩ hộ tôi, và cô Tuyết người yêu của hắn cũng phải cảm động nhưng liếc mắt đưa tình với hắn.

Mấy cụ thể đặc tả cảnh hạ huyệt càng mỉa mai, trào phúng. Nó được dàn dựng như một vở kịch nhưng bàn tay đạo diễn quá ư lộ liễu, trắng trợn. Cậu Tú Tân bắt từng người phải chông gậy, gục đầu, cong lưng, lau mắt… để cậu chụp ảnh, trong lúc bạn hữu của cậu rần rộ nhảy lên những ngôi mả nhưng chụp để cho ảnh khỏi giống nhau. Chất bi hài của cảnh khiến người đọc cười ra nước mắt. Chỉ có một tiếng khóc lớn nhất bật lên là của ông Phán mọc sừng. Ông oặt người đi, khóc mãi ko thôi và tiếng khóc của ông thật đặc trưng: Hứt! Hứt! Hứt!… Ông thương cho người đã khuất chăng? Ko phải! Ông đang đóng kịch trước mặt mọi người. Thực ra ông ta rất mừng vì cụ Tổ chết và ông được chia phần khá nhiều, kể cả cái giá của bộ sừng nhưng vợ ông đã cắm lên đầu ông. Mồm khóc, tay ông dúi nhanh vào tay Xuân Tóc Đỏ tờ bạc năm đồng gấp làm tư để trả công hắn đã gọi ông là Phán mọc sừng trước người thân vợ. Và cũng nhờ đó nhưng ông có thêm được món tiền lớn.

Qua chương Hạnh phúc của một tang gia, Vũ Trọng Phụng bộc lộ xuất sắc tài kể chuyện của mình. Văn pháp của Vũ Trọng Phụng giỏi ở chỗ phóng đại nhưng như ko phóng đại, làm cho mọi việc đều như thật và hơn thật. Ồng chú ý tới các tranh chấp giữa hiện tượng và thực chất, khai thác triệt để nhằm gây nên những tràng cười có ý nghĩa phê phán thâm thúy. Cảnh đám ma xuất hiện như một màn hài kịch sinh động hay như một bức biếm họa khổng lồ và cụ thể về cái xã hội tự cho là thượng lưu, sang trọng ở Hà Nội thời đó đang phơi bày tất cả cái thực chất nhố nhăng và đồi tệ của nó.

———————HẾT———————-

Để nắm vững tri thức môn Ngữ văn lớp 11, sau lúc củng cố tri thức bài học Hạnh phúc của một tang gia, các em có thể tham khảo thêm một bài học đặc trưng quan trọng khác trong chương trình lớp 11 là Chí Phèo. Các em có thể củng cố tri thức qua bài học: Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm nổi trội thảm kịch bị cự tuyệt quyền làm người trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao, Nỗi thống khổ của người nông dân bị áp bức trước Cách mệnh qua nhân vật Chí Phèo trong truyện Chí Phèo của Nam Cao, Phân tích tấn thảm kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật Chí Phèo, Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Chí phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao.

 

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo Dục

[rule_{ruleNumber}]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_3_plain]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_1_plain]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_2_plain]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_2_plain]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_3_plain]

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

[rule_1_plain]

Nguồn:chinphu.vn
Phân mục: Tin tức

#Nêu #cảm #nhận #về #nghệ #thuật #trào #phúng #của #Vũ #Trọng #Phụng #qua #chương #Hạnh #phúc #của #một #tang #gia

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button