Tin Tức

Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ phải ko?Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài viết hay khác tại đây => Tin tức

   Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ – Hướng dẫn cách làm, lập dàn ý cụ thể và tham khảo tuyển chọn những bài văn mẫu hay phân tích nội dung tám câu thơ cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

(trích
Chinh phụ ngâm
– Đặng Trần Côn).

Hướng dẫn phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Đề bài: Em hãy phân tích 8 câu thơ cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

1. Phân tích đề

– Yêu cầu của đề bài: phân tích nội dung 8 câu cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

Bạn đang xem: Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

– Phạm vi tư liệu, dẫn chứng : từ ngữ, cụ thể, hình ảnh tiêu biểu trong 8 câu thơ cuối của bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (Đặng Trần Côn).

– Phương pháp lập luận chính : phân tích.

2. Hệ thống luận điểm

Luận điểm 1: Ước muốn của người chinh phụ

Luận điểm 2: Nỗi nhớ của người chinh phụ

Luận điểm 3: Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm trạng.

3. Lập dàn ý cụ thể

a) Mở bài

– Giới thiệu tác giả Đặng Trần Côn và dịch giả Đoàn Thị Điểm:

+ Đặng Trần Côn (chưa rõ năm sinh năm mất) sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII, là người có góp sức to lớn đối với nền văn học Việt Nam.

+ Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748) là người có công với nền văn học quốc âm, một nữ sĩ nổi tiếng với nhiều giai thoại về khả năng xuất khẩu tài tình.

– Giới thiệu tác phẩm và đoạn trích:

+ Chinh phụ ngâm là tác phẩm văn vần của Đặng Trần Côn, ra đời trong vòng năm 1741 thời đoạn sơ kỳ Cảnh Hưng và về sau được nhiều người dịch ra thơ Nôm.

+ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ trích từ câu 193 tới câu 220 của tác phẩm Chinh phụ ngâm, trong đó 8 câu thơ cuối đã trình bày tư tưởng nhân đạo thâm thúy của toàn thể tác phẩm.

b) Thân bài

* Nói chung về đoạn trích

– Hoàn cảnh sáng tác: Đầu đời vua Lê Hiền Tông có nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra quanh kinh thành Thăng Long, triều đình cất quân đánh dẹp. Đặng Trần Côn “cảm thời thế nhưng mà làm ra”.

– Giá trị nội dung: Đoạn trích mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi độc thân, buồn khổ ở người chinh phụ khát khao được sống trong tình yêu và hạnh phúc lứa đôi.

* Phân tích 8 câu thơ cuối

Luận điểm 1: Ước muốn của người chinh phụ

– Hình ảnh tự nhiên:

+ Gió đông: gió mùa xuân mang theo hơi ấm và sự sống, gió báo tin vui, trình bày sự sum họp, đoàn viên.

+ Non Yên: Điển tích chỉ núi Yên Nhiên, nơi biên cửa ải phương bắc xa xôi – nơi người chồng đang chinh chiến.

+ “Nghìn vàng”: Hình ảnh ẩn dụ cho tấm lòng của người chinh phụ (buồn tủi, độc thân, lo lắng, trống vắng, hi vọng rồi lại thất vọng)

-> Ước muốn của người chinh phụ gửi gắm niềm hi vọng, thương nhớ vào ngọn gió xuân mang tới nơi chiến trường xa xôi để người chinh phu thấu hiểu và trở về cùng nàng.

=> Ko gian vô tận, mênh mông, ko giới hạn, ko chỉ là ko gian vô tận cách trở hai vợ chồng, nhưng mà còn là nỗi nhớ ko nguôi, ngoại trừ đếm được của người chinh phụ, là tình mến thương của người vợ nơi quê nhà.

Luận điểm 2: Nỗi nhớ của người chinh phụ

– Ko gian:

+ “Non yên – non yên, trời – trời” -> thủ pháp điệp liên hoàn nhấn mạnh khoảng cách xa xôi, trắc trở ko gì có thể khỏa lấp nỗi nhớ vời vợi, đau đáu trong lòng người chinh phụ.

+ “thăm thẳm, đau đáu” : từ láy cực tả cung bậc của nỗi nhớ, thăm thẳm là nỗi nhớ sâu, dằng dai, triền miên, đáu đáu là nỗi nhớ gắn với nỗi đau, nỗi sầu. -> Nỗi nhớ triền miên trong thời kì vô tận được cụ thể hóa bằng ko gian xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.

+ “Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như ko có điểm cuối

=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, trình bày tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ. Sắc thái nỗi nhớ mỗi lúc một tăng tiến, dồn nén trở thành nỗi đau xót xa.

Luận điểm 3: Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm trạng

– “Cảnh buồn”, “người thiết tha lòng”: Cảnh và người đều gặp nhau ở nỗi buồn và niềm đau

– Cảnh vốn là vật vô tri nhưng tâm trạng của con người đã nhuốm sầu cảnh vật.

+ “Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo

+ “Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng kêu rinh rích.

=> Tâm trạng độc thân, thổn thức, nỗi thương nhớ, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng, người chinh phụ đã hướng nỗi buồn ra ngoài cảnh vật khiến nó cũng trở thành não nùng.

* Rực rỡ nghệ thuật:

– Sử dụng các giải pháp tu từ ẩn dụ, điệp liên hoàn, từ láy

– Thủ pháp tả cảnh ngụ tình

– Nghệ thuật mô tả nội tâm tinh tế

– Hình ảnh ước lệ

– Giọng điệu da diết, buồn thương

c) Kết bài

– Nói chung nội dung, nghệ thuật 8 câu thơ cuối: 8 câu thơ cuối như lời gửi gắm nỗi niềm thương nhớ khôn nguôi tới người chồng nơi biên cửa ải xa xôi.

– Liên hệ với số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến có chồng đi lính.

4. Sơ đồ tư duy phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Top 2 bài phân tích hay về 8 câu thơ cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Bài mẫu 1:

Nhắc tới Đặng Trần Côn ta thường nhớ tới ông là một thi sĩ sống vào đầu thế kỉ XVIII, mặt khác tên tuổi của ông còn gắn liền với tác phẩm nổi tiếng “Chinh phụ ngâm”. Trong đó 8 câu cuối của đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” đã trình bày tư tưởng nhân đạo thâm thúy của toàn thể tác phẩm qua việc trình bày khát khao về tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ trong thời chiến loạn.

“Lòng này gửi gió Đông có tiện ?

Nghìn vàng xin gửi đền non Yên

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa với khôn thấu

Thiếp nhớ chàng đau đáu nào xong

Cảnh buồn người thiết tha lòng

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nhớ hình bóng của người chồng, người chinh phụ thổn thức hướng cái nhìn nội tâm về miền biên cửa ải xa xôi. Nếu như ở khổ trước người chinh phụ càng cảm thấy độc thân buồn sầu tới bao nhiêu thì ở 8 câu này nỗi nhớ nhung của người chinh phụ lại càng tăng lên bấy nhiêu cùng với sự thương nhớ đấy là tâm trạng lo lắng cho số phận của người chồng nơi biên cửa ải. Trạng thái lo lắng của người chinh phụ được tác giả trình bày như một mạch ngầm dù người chinh phụ ko nói ra nhưng ta vẫn cảm thu được, trình bày sự tinh tế trong mô tả nội tâm của tác giả.

Trước nhất tác giả đã nhân hoá gió đông như một người đưa tin tới non Yên nhằm nhấn mạnh nỗi mong nhớ lo lắng của người chinh phụ về người chồng:

Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên

Vì quá thương nhớ chồng nhưng mà người vợ phải nhún nhường xin hỏi ngọn gió để gửi tin cho chồng mình, phải nói đó là một người đưa tin đặc trưng, đưa một cái tin đặc trưng đó là cái tin về tình cảm mến thương nhung nhớ của người vợ dành cho người chồng nơi chinh chiến. Ngoài ra cái tin đấy được đưa tới ”non Yên” – một vùng hẻo lánh xa xôi nơi người chồng đang xông pha trận mạc, khốn nguy vô cùng. Qua việc dùng văn pháp nhân hoá, hình ảnh ước lệ “non Yên”, “gió Đông”, câu hỏi tu từ tác giả mở ra ko gian mênh mông gợi thêm nỗi trống vắng, độc thân cho cảnh vật từ đó xoáy sâu vào sự nhớ nhung khắc khoải, da diết của người chinh phụ.

Xem thêmCảm nhận 8 câu đầu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Nỗi nhớ đằng đẵng đấy làm nàng mòn mỏi cuối cùng được nâng lên thành nỗi đau, một nỗi đau vô hình đã được tác giả tạo hình hài qua 4 câu:

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu

Thiếp nhớ chàng đau đáu nào xong

Cùng với nỗi thương nhớ mong đợi, từ “đằng đẵng” gợi cảm giác triền miên liên tục tưởng kéo dài tới vô tận nên được tác giả tưởng tượng bằng sự so sánh với đường lên trời. Nỗi nhớ của người chinh phụ đằng đẵng, miệt mài, ko thể nguôi ngoai và ko thể dùng toán học nhưng mà cân đếm được. Nhưng trớ trêu thay khoảng cách giữa nàng và người chồng dường như khó chạm tới được, sự xa cách nghìn trùng mây. Bằng việc mở rộng ko gian, ”trời thăm thẳm xa vời khôn thấu” như là lời than vãn, bi ai trình bày sự tuyệt vong của người chinh phụ sau nhiều tháng ngày mòn mỏi đợi tin chồng và chính từ đó nỗi đau xuất hiện, từ “đau đáu” biểu lộ sắc thái tăng tiến, sự dồn nén xúc cảm thành nỗi xót xa đắng cay nối dài vô tận trong lòng người chinh phụ.

Xem thêm bài viết hay:   Bài dự thi Viết cảm nhận về một cuốn sách mà em yêu thích Mẫu bài viết về cuốn sách tôi yêu

Giống như tâm tình Thúy Kiều trong Truyện Kiều: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu – Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?”, người chinh phụ thấy cảnh vật vô hồn, thê lương như tâm trạng của mình lúc bấy giờ:

Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.

Đó là mối quan hệ giữa con người và tâm trạng, người vui thì tâm trạng vui thấm vào cảnh vật nhìn đâu cũng thấy toàn thú vui chất chứa sự sống. Còn người buồn thì nỗi buồn thấm vào tâm can nên nhìn cảnh vật thấy sầu não, thê lương. Ở đây hình ảnh “cành cây sương đượm”, “tiếng trùng”, ”mưa phun” là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi buồn chất chứa sâu lắng của người chinh phụ, sự mòn héo của cảnh vật hay do lòng người mòn héo nhưng mà ra.

Tác giả đã sử dụng điêu luyện thể thơ song thất lục bát, phối hợp các hình ảnh ước lệ “non yên”, ”gió Đông”, với hình ảnh ẩn dụ “sương đượm”, ”mưa phun”, đặc trưng là sự thành công trong văn pháp mô tả tâm lí nhân vật, tả cảnh ngụ tình tác giả đã đưa người đọc qua các cung bậc xúc cảm của nhân vật trữ trình một cách tự nhiên nhất và trình bày ước mơ khát vọng chính đáng của họ về tình yêu và hạnh phúc.

Với cách dùng từ hình ảnh ước lệ, đoạn thơ đã trình bày một cách tinh tế khát khao về tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ. Đồng thời trình bày sự thương cảm thâm thúy của tác giả với ước mơ chính đáng của người phụ nữ cũng là lời tố cáo chiến tranh phong kiến phi tức là biểu lộ của cảm hứng nhân văn cho toàn đoạn trích.

Bài mẫu 2:

Cuộc nội chiến giữa các tập đoàn phong kiến ở nước ta cuối thế khỉ XVIII đi qua để lại những đau thương mất mát ko gì bù đắp được. Văn học thời kì này tập trung phản ánh thực chất tàn bạo, phản động của giai cấp thống trị và nỗi khổ cực của những nạn nhân trong cơ chế thối nát đấy. Tác phẩm “Chinh phụ ngâm” của Đặng Trần Côn ra đời đã thu được sự đồng cảm rộng rãi của từng lớp Nho sĩ. Nhiều bản dịch xuất hiện, trong đó bản dịch sang chữ Nôm của bà Đoàn Thị Điểm được coi là tuyệt vời hơn cả. Tác phẩm phản ánh thái độ oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa, đặc trưng là đề cao quyền sống cùng khát khao tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của con người. Đoạn trích dưới đây là một trong những đoạn tiêu biểu của bản ngâm khúc:

Lúc phân tích 16 câu đầu đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ, ta thấy người chinh phụ một mình trong căn phòng quạnh vắng với tâm trạng độc thân, lẻ loi, nỗi trống vắng trong lòng thì tới 8 câu cuối, nỗi nhớ và nỗi khát khao hạnh phúc lứa đôi bỗng trào dâng trong lòng và trở thành khắc khoải hơn bao giờ hết. Mượn gió đông để gửi mến thương cho chồng. Đó là ước muốn, là khát khao được biết tin tức về chồng mình:

“Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.”

Tác giả sử dụng câu hỏi tu từ, liên kết với điển cố (non Yên) để diễn tả nỗi nhớ của nhân vật. “Lòng này” là sự thương nhớ khôn nguôi, vì đã trải qua nhiều đợi chờ. Gió đông là gió mùa xuân. Trong độc thân, người chinh phụ chỉ biết hỏi gió, nhờ gió đưa tin tới người chồng mến thương nơi chiến địa xa xôi, nguy hiểm, nơi non Yên nghìn trùng. Non Yên, một địa danh cách xa Thiểm Tây, Trung Quốc hơn hai nghìn dặm về phía Bắc, nơi chiến trường đầy gian truân. Nàng hỏi gió, nhờ gió nhưng ”có tiện” hay ko? Nàng mong gió hãy mang nỗi nhớ của nàng nói với người chồng ngoài biên thuỳ. Sự độc thân trong lòng người chinh phụ ngày càng khắc khoải. Làm sao tới được non Yên, nơi người chồng đang “nằm vùng cát trắng, ngủ cồn rêu xanh”? Cùng với những từ ngữ trang trọng “gửi nghìn vàng”, “xin” đã giúp người đọc thấy được ko gian, nỗi nhớ được mở ra thật mênh mông, vô tận, khắc sâu nỗi độc thân, hiu quạnh. Thế nhưng hiện thực thật phũ phàng, đau xót:

“Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời”

Việc sử dụng từ láy “thăm thẳm” đã nói lên được nỗi nhớ da diết của người chinh phụ. Nỗi thương nhớ đấy đè nặng trong lòng, triền miên theo thời kì, “đằng đẵng” ko thể nguôi ngoai. Nỗi nhớ đấy được cụ thể hóa bằng độ dài của ko gian “đường lên bằng trời”. Có thể nói, dịch giả Đoàn Thị Điểm đã có một cách nói rất thâm thúy để cực tả nỗi thương nhớ chồng của người chinh phụ. Nỗi thương nhớ đấy, tiếng lòng thiết tha đấy lại được diễn tả qua âm điệu triền miên của vần thơ song thất lục bát với thủ pháp nghệ thuật liên hoàn – điệp ngữ. Cả một trời thương nhớ mênh mông. Nỗi buồn triền miên, dằng dặc vô tận.

Sau lúc hỏi “gió đông” để bộc bạch niềm thương nỗi nhớ chồng, cuối cùng đọng lại trong nàng là nỗi đau, sự tủi thân:

“Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong”

Ý của câu như muốn nói lên sự xa cách nghìn trùng, với biển trời rộng lớn, xa “thăm thẳm” ko hiểu cho “nỗi nhớ chàng” của người vợ trẻ. Nỗi nhớ “đau đáu” trong lòng. Đau đáu tức là áy náy, lo lắng, day dứt khôn nguôi. Có thể nói qua cặp từ láy: “đằng đẵng” và “đau đáu”, dịch giả đã thành công trong việc mô tả những thương nhớ, đau buồn, lo lắng của người chinh phụ một cách cụ thể, tinh tế, sống động. Tâm trạng đấy được mô tả trong quá trình tăng trưởng mang tính thảm kịch đáng thương. Ở hai câu cuối, thi sĩ lấy ngoại cảnh để trình bày tâm trạng:

“Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.”

Giống như tâm tình Thúy Kiều trong Truyện Kiều: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu – Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?”, người chinh phụ có lúc thấy cảnh vật vô hồn, thê lương nhưng có lúc lại cảm nhận cả khoảng ko gian và cảnh vật như đang hối thúc, thúc giục, thay đổi, ko tìm thấy đâu sự hô ứng, đồng cảm giữa tình người với tự nhiên. Niềm thương nỗi nhớ cứ kéo dài từ ngày này sang ngày nọ. Nhìn cành cây ướt đẫm sương đêm nhưng mà lòng nàng lạnh lẽo. Nghe tiếng trùng kêu rinh rích thâu canh như tiếng đẫm sương đêm nhưng mà thêm nhói lòng, buồn nhớ. Âm thanh đấy, cảnh sắc đấy vừa lạnh lẽo vừa buồn, càng khơi gợi trong lòng người vợ trẻ, độc thân biết bao thương nhớ, lo lắng, rầu rĩ.

Bằng những hình ảnh ẩn dụ cho nỗi buồn chất chứa, sự mòn héo của cảnh vật, tám câu thơ cuối đã diễn tả nỗi nhớ da diết, nhớ tới thầm đau của người chinh phụ. Nỗi đau được chuyển từ lòng người sang cảnh vật. Hàng loạt những hình ảnh ẩn dụ, từ ngữ gợi tả lại càng xoáy mạnh vào nỗi đau trong lòng người chinh phụ. Qua đó người đọc cũng cảm thu được một cách thâm thúy niềm thương cảm, thấu hiểu của tác giả đối với nỗi đau của người phụ nữ có chồng ra trận.

Với thể thơ song thất lục bát, cách dùng từ, hình ảnh ước lệ, điệp từ điệp ngữ, nghệ thuật mô tả nội tâm, đoạn thơ đã trình bày một cách tinh tế những cung bậc sắc thái tình cảm không giống nhau của nỗi độc thân buồn khổ ở nàng khát khao được sống trong hạnh phúc, tình yêu lứa đôi. Đoạn trích còn trình bày tấm lòng mến thương, thông cảm thâm thúy của tác giả với những khát khao hạnh phúc chính đáng của người thiếu phụ, cất lên tiếng kêu nhân đạo, phản đối chiến tranh phi nghĩa.

Đoạn trích cũng như toàn tác phẩm “Chinh phụ ngâm” là tiếng kêu thương tâm của người phụ nữ nhớ chồng nơi chinh chiến. Trạng thái tình cảm của người chinh phụ một mặt có ý nghĩa tố cáo những trận đánh tranh phi nghĩa đã đẩy bao nhiêu người trai ra trận để biết bao chinh phụ héo hon tựa cửa chờ chồng, mặt khác lên tiếng nói tình cảm và sự ý thức về quyền sống, quyền hưởng hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ ngay giữa cuộc đời trần thế này. Tác phẩm đã khẳng định những trị giá nhân văn cao cả nhưng mà khúc ngâm đã đem lại, ghi lại bước trưởng thành vượt trội của thời đoạn văn học thế kỷ XVIII trong quá trình tăng trưởng của nền văn học dân tộc.

Xem thêm: Cảm nhận về 8 câu giữa Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Với hướng dẫn cụ thể trên đây của Đọc tài liệu, kỳ vọng các em đã nắm được cách làm bài phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ. Ngoài ra, còn rất nhiều bài văn mẫu lớp 10 hay khác được chúng tôi tuyển lựa và thường xuyên cập nhật để phục vụ việc học tập cho các em. Chúc các em luôn học tốt và đạt kết quả cao!

Tham khảo các bài văn mẫu 10 hay nhất phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ, trích Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục


Xem thêm chi tiết: Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Hình Ảnh về: Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Video về: Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Wiki về Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ -

   Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ – Hướng dẫn cách làm, lập dàn ý cụ thể và tham khảo tuyển chọn những bài văn mẫu hay phân tích nội dung tám câu thơ cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

(trích
Chinh phụ ngâm
– Đặng Trần Côn).

Hướng dẫn phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Đề bài: Em hãy phân tích 8 câu thơ cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

1. Phân tích đề

– Yêu cầu của đề bài: phân tích nội dung 8 câu cuối bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

Bạn đang xem: Phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

– Phạm vi tư liệu, dẫn chứng : từ ngữ, cụ thể, hình ảnh tiêu biểu trong 8 câu thơ cuối của bài Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (Đặng Trần Côn).

– Phương pháp lập luận chính : phân tích.

2. Hệ thống luận điểm

Luận điểm 1: Ước muốn của người chinh phụ

Luận điểm 2: Nỗi nhớ của người chinh phụ

Luận điểm 3: Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm trạng.

3. Lập dàn ý cụ thể

a) Mở bài

– Giới thiệu tác giả Đặng Trần Côn và dịch giả Đoàn Thị Điểm:

+ Đặng Trần Côn (chưa rõ năm sinh năm mất) sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII, là người có góp sức to lớn đối với nền văn học Việt Nam.

+ Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748) là người có công với nền văn học quốc âm, một nữ sĩ nổi tiếng với nhiều giai thoại về khả năng xuất khẩu tài tình.

– Giới thiệu tác phẩm và đoạn trích:

+ Chinh phụ ngâm là tác phẩm văn vần của Đặng Trần Côn, ra đời trong vòng năm 1741 thời đoạn sơ kỳ Cảnh Hưng và về sau được nhiều người dịch ra thơ Nôm.

+ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ trích từ câu 193 tới câu 220 của tác phẩm Chinh phụ ngâm, trong đó 8 câu thơ cuối đã trình bày tư tưởng nhân đạo thâm thúy của toàn thể tác phẩm.

b) Thân bài

* Nói chung về đoạn trích

– Hoàn cảnh sáng tác: Đầu đời vua Lê Hiền Tông có nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra quanh kinh thành Thăng Long, triều đình cất quân đánh dẹp. Đặng Trần Côn “cảm thời thế nhưng mà làm ra”.

– Giá trị nội dung: Đoạn trích mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi độc thân, buồn khổ ở người chinh phụ khát khao được sống trong tình yêu và hạnh phúc lứa đôi.

* Phân tích 8 câu thơ cuối

Luận điểm 1: Ước muốn của người chinh phụ

– Hình ảnh tự nhiên:

+ Gió đông: gió mùa xuân mang theo hơi ấm và sự sống, gió báo tin vui, trình bày sự sum họp, đoàn viên.

+ Non Yên: Điển tích chỉ núi Yên Nhiên, nơi biên cửa ải phương bắc xa xôi – nơi người chồng đang chinh chiến.

+ “Nghìn vàng”: Hình ảnh ẩn dụ cho tấm lòng của người chinh phụ (buồn tủi, độc thân, lo lắng, trống vắng, hi vọng rồi lại thất vọng)

-> Ước muốn của người chinh phụ gửi gắm niềm hi vọng, thương nhớ vào ngọn gió xuân mang tới nơi chiến trường xa xôi để người chinh phu thấu hiểu và trở về cùng nàng.

=> Ko gian vô tận, mênh mông, ko giới hạn, ko chỉ là ko gian vô tận cách trở hai vợ chồng, nhưng mà còn là nỗi nhớ ko nguôi, ngoại trừ đếm được của người chinh phụ, là tình mến thương của người vợ nơi quê nhà.

Luận điểm 2: Nỗi nhớ của người chinh phụ

– Ko gian:

+ “Non yên – non yên, trời – trời” -> thủ pháp điệp liên hoàn nhấn mạnh khoảng cách xa xôi, trắc trở ko gì có thể khỏa lấp nỗi nhớ vời vợi, đau đáu trong lòng người chinh phụ.

+ “thăm thẳm, đau đáu” : từ láy cực tả cung bậc của nỗi nhớ, thăm thẳm là nỗi nhớ sâu, dằng dai, triền miên, đáu đáu là nỗi nhớ gắn với nỗi đau, nỗi sầu. -> Nỗi nhớ triền miên trong thời kì vô tận được cụ thể hóa bằng ko gian xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.

+ “Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như ko có điểm cuối

=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, trình bày tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ. Sắc thái nỗi nhớ mỗi lúc một tăng tiến, dồn nén trở thành nỗi đau xót xa.

Luận điểm 3: Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm trạng

– “Cảnh buồn”, “người thiết tha lòng”: Cảnh và người đều gặp nhau ở nỗi buồn và niềm đau

– Cảnh vốn là vật vô tri nhưng tâm trạng của con người đã nhuốm sầu cảnh vật.

+ “Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo

+ “Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng kêu rinh rích.

=> Tâm trạng độc thân, thổn thức, nỗi thương nhớ, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng, người chinh phụ đã hướng nỗi buồn ra ngoài cảnh vật khiến nó cũng trở thành não nùng.

* Rực rỡ nghệ thuật:

– Sử dụng các giải pháp tu từ ẩn dụ, điệp liên hoàn, từ láy

– Thủ pháp tả cảnh ngụ tình

– Nghệ thuật mô tả nội tâm tinh tế

– Hình ảnh ước lệ

– Giọng điệu da diết, buồn thương

c) Kết bài

– Nói chung nội dung, nghệ thuật 8 câu thơ cuối: 8 câu thơ cuối như lời gửi gắm nỗi niềm thương nhớ khôn nguôi tới người chồng nơi biên cửa ải xa xôi.

– Liên hệ với số phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến có chồng đi lính.

4. Sơ đồ tư duy phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Top 2 bài phân tích hay về 8 câu thơ cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Bài mẫu 1:

Nhắc tới Đặng Trần Côn ta thường nhớ tới ông là một thi sĩ sống vào đầu thế kỉ XVIII, mặt khác tên tuổi của ông còn gắn liền với tác phẩm nổi tiếng “Chinh phụ ngâm”. Trong đó 8 câu cuối của đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” đã trình bày tư tưởng nhân đạo thâm thúy của toàn thể tác phẩm qua việc trình bày khát khao về tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ trong thời chiến loạn.

“Lòng này gửi gió Đông có tiện ?

Nghìn vàng xin gửi đền non Yên

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa với khôn thấu

Thiếp nhớ chàng đau đáu nào xong

Cảnh buồn người thiết tha lòng

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nhớ hình bóng của người chồng, người chinh phụ thổn thức hướng cái nhìn nội tâm về miền biên cửa ải xa xôi. Nếu như ở khổ trước người chinh phụ càng cảm thấy độc thân buồn sầu tới bao nhiêu thì ở 8 câu này nỗi nhớ nhung của người chinh phụ lại càng tăng lên bấy nhiêu cùng với sự thương nhớ đấy là tâm trạng lo lắng cho số phận của người chồng nơi biên cửa ải. Trạng thái lo lắng của người chinh phụ được tác giả trình bày như một mạch ngầm dù người chinh phụ ko nói ra nhưng ta vẫn cảm thu được, trình bày sự tinh tế trong mô tả nội tâm của tác giả.

Trước nhất tác giả đã nhân hoá gió đông như một người đưa tin tới non Yên nhằm nhấn mạnh nỗi mong nhớ lo lắng của người chinh phụ về người chồng:

Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên

Vì quá thương nhớ chồng nhưng mà người vợ phải nhún nhường xin hỏi ngọn gió để gửi tin cho chồng mình, phải nói đó là một người đưa tin đặc trưng, đưa một cái tin đặc trưng đó là cái tin về tình cảm mến thương nhung nhớ của người vợ dành cho người chồng nơi chinh chiến. Ngoài ra cái tin đấy được đưa tới ”non Yên” – một vùng hẻo lánh xa xôi nơi người chồng đang xông pha trận mạc, khốn nguy vô cùng. Qua việc dùng văn pháp nhân hoá, hình ảnh ước lệ “non Yên”, “gió Đông”, câu hỏi tu từ tác giả mở ra ko gian mênh mông gợi thêm nỗi trống vắng, độc thân cho cảnh vật từ đó xoáy sâu vào sự nhớ nhung khắc khoải, da diết của người chinh phụ.

Xem thêmCảm nhận 8 câu đầu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Nỗi nhớ đằng đẵng đấy làm nàng mòn mỏi cuối cùng được nâng lên thành nỗi đau, một nỗi đau vô hình đã được tác giả tạo hình hài qua 4 câu:

Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu

Thiếp nhớ chàng đau đáu nào xong

Cùng với nỗi thương nhớ mong đợi, từ “đằng đẵng” gợi cảm giác triền miên liên tục tưởng kéo dài tới vô tận nên được tác giả tưởng tượng bằng sự so sánh với đường lên trời. Nỗi nhớ của người chinh phụ đằng đẵng, miệt mài, ko thể nguôi ngoai và ko thể dùng toán học nhưng mà cân đếm được. Nhưng trớ trêu thay khoảng cách giữa nàng và người chồng dường như khó chạm tới được, sự xa cách nghìn trùng mây. Bằng việc mở rộng ko gian, ”trời thăm thẳm xa vời khôn thấu” như là lời than vãn, bi ai trình bày sự tuyệt vong của người chinh phụ sau nhiều tháng ngày mòn mỏi đợi tin chồng và chính từ đó nỗi đau xuất hiện, từ “đau đáu” biểu lộ sắc thái tăng tiến, sự dồn nén xúc cảm thành nỗi xót xa đắng cay nối dài vô tận trong lòng người chinh phụ.

Giống như tâm tình Thúy Kiều trong Truyện Kiều: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu – Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?”, người chinh phụ thấy cảnh vật vô hồn, thê lương như tâm trạng của mình lúc bấy giờ:

Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.

Đó là mối quan hệ giữa con người và tâm trạng, người vui thì tâm trạng vui thấm vào cảnh vật nhìn đâu cũng thấy toàn thú vui chất chứa sự sống. Còn người buồn thì nỗi buồn thấm vào tâm can nên nhìn cảnh vật thấy sầu não, thê lương. Ở đây hình ảnh “cành cây sương đượm”, “tiếng trùng”, ”mưa phun” là hình ảnh ẩn dụ cho nỗi buồn chất chứa sâu lắng của người chinh phụ, sự mòn héo của cảnh vật hay do lòng người mòn héo nhưng mà ra.

Tác giả đã sử dụng điêu luyện thể thơ song thất lục bát, phối hợp các hình ảnh ước lệ “non yên”, ”gió Đông”, với hình ảnh ẩn dụ “sương đượm”, ”mưa phun”, đặc trưng là sự thành công trong văn pháp mô tả tâm lí nhân vật, tả cảnh ngụ tình tác giả đã đưa người đọc qua các cung bậc xúc cảm của nhân vật trữ trình một cách tự nhiên nhất và trình bày ước mơ khát vọng chính đáng của họ về tình yêu và hạnh phúc.

Với cách dùng từ hình ảnh ước lệ, đoạn thơ đã trình bày một cách tinh tế khát khao về tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của người chinh phụ. Đồng thời trình bày sự thương cảm thâm thúy của tác giả với ước mơ chính đáng của người phụ nữ cũng là lời tố cáo chiến tranh phong kiến phi tức là biểu lộ của cảm hứng nhân văn cho toàn đoạn trích.

Bài mẫu 2:

Cuộc nội chiến giữa các tập đoàn phong kiến ở nước ta cuối thế khỉ XVIII đi qua để lại những đau thương mất mát ko gì bù đắp được. Văn học thời kì này tập trung phản ánh thực chất tàn bạo, phản động của giai cấp thống trị và nỗi khổ cực của những nạn nhân trong cơ chế thối nát đấy. Tác phẩm “Chinh phụ ngâm” của Đặng Trần Côn ra đời đã thu được sự đồng cảm rộng rãi của từng lớp Nho sĩ. Nhiều bản dịch xuất hiện, trong đó bản dịch sang chữ Nôm của bà Đoàn Thị Điểm được coi là tuyệt vời hơn cả. Tác phẩm phản ánh thái độ oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa, đặc trưng là đề cao quyền sống cùng khát khao tình yêu và hạnh phúc lứa đôi của con người. Đoạn trích dưới đây là một trong những đoạn tiêu biểu của bản ngâm khúc:

Lúc phân tích 16 câu đầu đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ, ta thấy người chinh phụ một mình trong căn phòng quạnh vắng với tâm trạng độc thân, lẻ loi, nỗi trống vắng trong lòng thì tới 8 câu cuối, nỗi nhớ và nỗi khát khao hạnh phúc lứa đôi bỗng trào dâng trong lòng và trở thành khắc khoải hơn bao giờ hết. Mượn gió đông để gửi mến thương cho chồng. Đó là ước muốn, là khát khao được biết tin tức về chồng mình:

“Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.”

Tác giả sử dụng câu hỏi tu từ, liên kết với điển cố (non Yên) để diễn tả nỗi nhớ của nhân vật. “Lòng này” là sự thương nhớ khôn nguôi, vì đã trải qua nhiều đợi chờ. Gió đông là gió mùa xuân. Trong độc thân, người chinh phụ chỉ biết hỏi gió, nhờ gió đưa tin tới người chồng mến thương nơi chiến địa xa xôi, nguy hiểm, nơi non Yên nghìn trùng. Non Yên, một địa danh cách xa Thiểm Tây, Trung Quốc hơn hai nghìn dặm về phía Bắc, nơi chiến trường đầy gian truân. Nàng hỏi gió, nhờ gió nhưng ”có tiện” hay ko? Nàng mong gió hãy mang nỗi nhớ của nàng nói với người chồng ngoài biên thuỳ. Sự độc thân trong lòng người chinh phụ ngày càng khắc khoải. Làm sao tới được non Yên, nơi người chồng đang “nằm vùng cát trắng, ngủ cồn rêu xanh”? Cùng với những từ ngữ trang trọng “gửi nghìn vàng”, “xin” đã giúp người đọc thấy được ko gian, nỗi nhớ được mở ra thật mênh mông, vô tận, khắc sâu nỗi độc thân, hiu quạnh. Thế nhưng hiện thực thật phũ phàng, đau xót:

“Non Yên dù chẳng tới miền

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời”

Việc sử dụng từ láy “thăm thẳm” đã nói lên được nỗi nhớ da diết của người chinh phụ. Nỗi thương nhớ đấy đè nặng trong lòng, triền miên theo thời kì, “đằng đẵng” ko thể nguôi ngoai. Nỗi nhớ đấy được cụ thể hóa bằng độ dài của ko gian “đường lên bằng trời”. Có thể nói, dịch giả Đoàn Thị Điểm đã có một cách nói rất thâm thúy để cực tả nỗi thương nhớ chồng của người chinh phụ. Nỗi thương nhớ đấy, tiếng lòng thiết tha đấy lại được diễn tả qua âm điệu triền miên của vần thơ song thất lục bát với thủ pháp nghệ thuật liên hoàn – điệp ngữ. Cả một trời thương nhớ mênh mông. Nỗi buồn triền miên, dằng dặc vô tận.

Sau lúc hỏi “gió đông” để bộc bạch niềm thương nỗi nhớ chồng, cuối cùng đọng lại trong nàng là nỗi đau, sự tủi thân:

“Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong”

Ý của câu như muốn nói lên sự xa cách nghìn trùng, với biển trời rộng lớn, xa “thăm thẳm” ko hiểu cho “nỗi nhớ chàng” của người vợ trẻ. Nỗi nhớ “đau đáu” trong lòng. Đau đáu tức là áy náy, lo lắng, day dứt khôn nguôi. Có thể nói qua cặp từ láy: “đằng đẵng” và “đau đáu”, dịch giả đã thành công trong việc mô tả những thương nhớ, đau buồn, lo lắng của người chinh phụ một cách cụ thể, tinh tế, sống động. Tâm trạng đấy được mô tả trong quá trình tăng trưởng mang tính thảm kịch đáng thương. Ở hai câu cuối, thi sĩ lấy ngoại cảnh để trình bày tâm trạng:

“Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.”

Giống như tâm tình Thúy Kiều trong Truyện Kiều: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu – Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?”, người chinh phụ có lúc thấy cảnh vật vô hồn, thê lương nhưng có lúc lại cảm nhận cả khoảng ko gian và cảnh vật như đang hối thúc, thúc giục, thay đổi, ko tìm thấy đâu sự hô ứng, đồng cảm giữa tình người với tự nhiên. Niềm thương nỗi nhớ cứ kéo dài từ ngày này sang ngày nọ. Nhìn cành cây ướt đẫm sương đêm nhưng mà lòng nàng lạnh lẽo. Nghe tiếng trùng kêu rinh rích thâu canh như tiếng đẫm sương đêm nhưng mà thêm nhói lòng, buồn nhớ. Âm thanh đấy, cảnh sắc đấy vừa lạnh lẽo vừa buồn, càng khơi gợi trong lòng người vợ trẻ, độc thân biết bao thương nhớ, lo lắng, rầu rĩ.

Bằng những hình ảnh ẩn dụ cho nỗi buồn chất chứa, sự mòn héo của cảnh vật, tám câu thơ cuối đã diễn tả nỗi nhớ da diết, nhớ tới thầm đau của người chinh phụ. Nỗi đau được chuyển từ lòng người sang cảnh vật. Hàng loạt những hình ảnh ẩn dụ, từ ngữ gợi tả lại càng xoáy mạnh vào nỗi đau trong lòng người chinh phụ. Qua đó người đọc cũng cảm thu được một cách thâm thúy niềm thương cảm, thấu hiểu của tác giả đối với nỗi đau của người phụ nữ có chồng ra trận.

Với thể thơ song thất lục bát, cách dùng từ, hình ảnh ước lệ, điệp từ điệp ngữ, nghệ thuật mô tả nội tâm, đoạn thơ đã trình bày một cách tinh tế những cung bậc sắc thái tình cảm không giống nhau của nỗi độc thân buồn khổ ở nàng khát khao được sống trong hạnh phúc, tình yêu lứa đôi. Đoạn trích còn trình bày tấm lòng mến thương, thông cảm thâm thúy của tác giả với những khát khao hạnh phúc chính đáng của người thiếu phụ, cất lên tiếng kêu nhân đạo, phản đối chiến tranh phi nghĩa.

Đoạn trích cũng như toàn tác phẩm “Chinh phụ ngâm” là tiếng kêu thương tâm của người phụ nữ nhớ chồng nơi chinh chiến. Trạng thái tình cảm của người chinh phụ một mặt có ý nghĩa tố cáo những trận đánh tranh phi nghĩa đã đẩy bao nhiêu người trai ra trận để biết bao chinh phụ héo hon tựa cửa chờ chồng, mặt khác lên tiếng nói tình cảm và sự ý thức về quyền sống, quyền hưởng hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ ngay giữa cuộc đời trần thế này. Tác phẩm đã khẳng định những trị giá nhân văn cao cả nhưng mà khúc ngâm đã đem lại, ghi lại bước trưởng thành vượt trội của thời đoạn văn học thế kỷ XVIII trong quá trình tăng trưởng của nền văn học dân tộc.

Xem thêm: Cảm nhận về 8 câu giữa Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Với hướng dẫn cụ thể trên đây của Đọc tài liệu, kỳ vọng các em đã nắm được cách làm bài phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ. Ngoài ra, còn rất nhiều bài văn mẫu lớp 10 hay khác được chúng tôi tuyển lựa và thường xuyên cập nhật để phục vụ việc học tập cho các em. Chúc các em luôn học tốt và đạt kết quả cao!

Tham khảo các bài văn mẫu 10 hay nhất phân tích 8 câu cuối Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ, trích Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục

[rule_{ruleNumber}]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_3_plain]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_1_plain]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_2_plain]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_2_plain]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_3_plain]

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

[rule_1_plain]

Nguồn:chinphu.vn
Phân mục: Tin tức

#Phân #tích #câu #cuối #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button