Tin Tức

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương phải ko?Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài viết hay khác tại đây => Tin tức

Cùng https://chinphu.vn/ tìm hiểu một số bài văn mẫu: Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương – Bài mẫu 1

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Viễn Phương và bài thơ Viếng lăng Bác.

2. Thân bài

a. Khổ thơ 1:

Tác giả ở tận miền Nam mãi sau ngày độc lập dân tộc mới được ra thăm vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc. Hai từ “miền Nam” như nhấn mạnh hơn sự xa xôi trong vòng cách địa lý giữa hai đầu Tổ quốc.

Nhìn hàng tre quanh lăng Bác, thi sĩ chợt cảm thấy rằng những cây tre kia như ý chí con người Việt Nam qua bao năm tháng xoành xoạch quật cường, kiên cường, hiên ngang. Dù có trải qua “bão táp mưa sa” nhưng vẫn kết đoàn một lòng cùng nhau đứng lên.

Từ láy “xanh xanh” diễn tả con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam sẽ xoành xoạch “xanh” màu xanh bất tử.

b. Khổ thơ 2:

“Ngày ngày” là sự liên tục của thời kì, sự lặp lại tuần hoàn của tự nhiên cũng như lý tưởng, ý chí của Người sẽ xoành xoạch sáng tỏ như mặt trời kia vậy. Giải pháp nghệ thuật hoán dụ: nếu mặt trời soi sáng cho nhân loại thì Bác Hồ là mặt trời của cả dân tộc Việt Nam, mang tới ánh sáng độc lập, tự do cho dân tộc.

Lần thứ hai, “ngày ngày” được lặp lại lúc diễn tả dòng người đang lặng lẽ vào lăng thăm Người. Hàng người đi trong sự nghiêm trang và yên ắng, trong nỗi tiếc thương, đau xót vô vàn.

Người đọc như cảm thấy được sự yên ắng, sự trải dài triền miên vô tận của hàng người vào viếng Bác. Cả đoàn người đó cứ lặng lẽ “đi trong thương nhớ”, thương nhớ vị lãnh tụ lớn lao vô vàn mến yêu của dân tộc.

Viễn Phương hòa cùng dòng người đem tấm lòng yêu kính tâm thành của mình dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân” của Người. Cả cuộc đời Người, với bảy mươi chín mùa xuân, tất cả đều hiến dâng cho dân tộc, ko một phút giây nào ngơi nghỉ dành cho bản thân mình.

c. Khổ thơ 3

Bác đang nằm ở đó, nhẹ nhõm thanh thản như đang chìm trong một giấc ngủ ngon. Cả cuộc đời Người chỉ có một niềm mong ước, đó là non sông được hòa bình. Vậy nên lúc non sông được hòa bình, độc lập Người đã được ngơi nghỉ trong giấc ngủ yên bình.

Bầu trời bao năm tháng vẫn xanh một màu trường tồn vĩnh cửu, vậy nhưng vị Cha già của dân tộc đã phải ra đi. Vẫn biết quy luật tử sinh của tạo hóa nhưng vẫn thấy xót xa, đớn đau vô cùng. Dù lý trí luôn tỏ tường rằng quy luật của tự nhiên là ổn định, nhưng vẫn “nghe nhói ở trong tim”.

d. Khổ thơ cuối

Bao nhiêu nỗi đau xót, nghẹn ngào cứ thế tuôn theo dòng lệ trào.

Điệp từ “muốn” lặp lại ba lần như khẳng định lại ước muốn của thi sĩ. Đó là một ước muốn mãnh liệt, niềm khát khao cháy bỏng được ở lại kế bên Người chỉ để làm “một con chim hót”, “một đóa hoa”, “một cây tre trung hiếu”.

→ Cả khổ thơ đã trình bày niềm mong ước cháy bỏng của tác giả, cũng chính là mong ước của mỗi người dân Việt Nam. Đó là xoành xoạch được ở cạnh Người, ở cạnh vị lãnh tụ muôn vàn mến yêu của dân tộc.

3. Kết bài

Nói chung lại trị giá nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 2

I. Mở bài

– Giới thiệu về tác phẩm và tác giả của bài Viếng lăng Bác.

Bài thơ trình bày lòng thành kính và niềm xúc động của thi sĩ đối với Người lúc vào lăng viếng Bác.

Bài thơ có giọng trang trọng, tha thiết trình bày niềm mến thương, hàm ân Bác

II. Thân bài

1. Xúc cảm lúc ở trước lăng

– Tình cảm tâm thành giản dị, tâm thành của tác giả Viễn Phương cũng chính là tấm lòng đau đáu thương nhớ Bác của người con miền Nam nói chung:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”

Câu thơ gợi ra tâm trạng xúc động của một người từ chiến trường miền Nam bao nhiêu năm mong mỏi hiện thời được ra lăng viếng Bác.

Đại từ xưng hô “con” rất thân thiện, thân thiết, ấm áp tình thân tình, diễn tả tâm trạng của người con ra thăm cha sau nhiều năm mong mỏi.

Cách nói giảm nói tránh, cùng việc sử dụng từ “thăm” để giảm nhẹ nỗi đau mất mát, cũng là cách nói thân tình của diễn tả tâm trạng mong mỏi của tác giả

– Hình ảnh hàng tre là hình ảnh ẩn dụ đa nghĩa:

Với tính chất tượng trưng, hình ảnh hàng tre gợi lên những liên tưởng thân thuộc của hình ảnh làng quê, non sông đã thành biểu tượng của dân tộc.

Cây tre tượng trưng cho khí chất, tâm hồn, sự thẳng thắn, trung kiên của con người Việt Nam.

Từ “Ôi” cảm thán, biểu thị niềm xúc động tự hào về phẩm chất thẳng thắn, mạnh mẽ của dân tộc ta.

2. Sự thương nhớ của tác giả lúc đứng trước lăng Người

– Ở khổ thơ thứ hai tác giả tạo ra được cặp hình ảnh thực và ẩn dụ song đôi: mặt trời tự nhiên rực rỡ và hình ảnh Người. Tác giả ẩn dụ hình ảnh mặt trời nói về Bác, người mang lại nguồn sống, ánh sáng hạnh phúc, no đủ cho dân tộc

– Hình ảnh dòng người đi trong thương nhớ, đây là hình ảnh thực diễn tả nỗi xúc động bổi hổi trong lòng tiếc thương kính cẩn của người dân lúc vào lăng.

– Hình ảnh trình bày sự kết tinh xinh xắn “kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”:

Đoàn người vào viếng Bác là hình ảnh thực, đây còn là hình ảnh ẩn dụ xinh xắn, thông minh của thi sĩ: cuộc đời của dân tộc ta nở hoa dưới ánh sáng cách mệnh của Bác.

Bảy mươi chín mùa xuân: là hình ảnh hoán dụ chỉ số tuổi của Bác, cuộc đời Bác tận hiến cho sự tăng trưởng của non sông dân tộc.

– Niềm hàm ân thành kính dần chuyển sang sự xúc động nghẹn ngào lúc tác giả nhìn thấy Bác:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Ánh sáng dịu nhẹ trong lăng gợi lên sự liên tưởng thú vị: “vầng trăng sáng dịu hiền”.

Những vần thơ của Bác luôn gắn chặt với ánh trăng, hình ảnh “vầng trăng” gợi lên niềm xúc động, và khiến ta nghĩ tới tâm hồn thanh cao của Bác.

Ở Người là sự hòa quyện giữa sự lớn lao thanh cao với sự giản dị thân thiện.

– Thi sĩ xúc động, đau xót trước sự ra đi mãi mãi của Người:

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Dù Người ra đi, nhưng sự ra đi đó hóa thân vào tự nhiên, vào dáng hình xứ sở, giống như Tố Hữu có viết “Bác sống như trời đất của ta”.

Nỗi lòng “nghe nhói ở trong tim” của tác giả chính là sự quặn thắt tê tái trong đáy sâu tâm hồn lúc đứng trước di hình của Người, đó chính là sự rung cảm tâm thành của thi sĩ.

3. Xúc cảm lúc rời lăng của thi sĩ

– Cuộc chia ly lưu luyến quyến luyến, thấm đẫm nước mắt của tác giả:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt: như một lời giã từ đặc trưng, lời nói diễn tả tình cảm sâu lắng, giản dị.

Xúc cảm “dâng trào” nỗi luyến tiếc, quyến luyến, ko muốn xa vắng.

Ước nguyện tâm thành muốn được hóa thân thành “chim”, cây tre”, “đóa hoa” để được ở gần bên Bác.

Điệp từ “muốn làm” diễn tả trực tiếp và gián tiếp tâm trạng lưu luyến của thi sĩ.

– Hình ảnh cây tre kết thúc bài thơ như một cách kết thúc khôn khéo, hình ảnh cây tre trung hiếu được nhân hóa mang phẩm chất trung hiếu như con người. “Cây tre trung hiếu” mang thực chất của con người Việt Nam trung hiếu, thẳng thắn, quật cường đó cũng là sự tự hứa sống có trách nhiệm với sự nghiệp của Người.

III. Kết bài

Viếng lăng Bác là bài thơ đẹp và hay gây xúc động trong lòng người đọc. Nhân dân Việt Nam trung thành, xúc động với trục đường cách mệnh nhưng Người vạch ra.

Trình bày qua giọng điệu trang trọng và tha thiết, hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, tiếng nói bình dị, súc tích.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng Lăng Bác – Bài mẫu 3

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Viễn Phương. Giới thiệu tác phẩm Viếng lăng Bác. Nói chung nội dung từng khổ thơ.

2. Thân bài

Khổ 1+2: Xúc cảm của thi sĩ lúc ở ngoài lăng Bác

Khổ 3: Xúc cảm của thi sĩ lúc ở trong lăng Bác

Khổ 4: Những xúc cảm dâng trào và ước nguyện lúc ra về.

Đáng giá: nghệ thuật, nội dung, tình cảm của tác giả.

3. Kết bài

Trị giá của tác phẩm cho tới tận hiện thời và tình cảm của thi sĩ dành cho Bác Hồ mến yêu.

Văn mẫu Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 1

Bác Hồ luôn là đề tài muôn thuở trong thơ ca của Việt Nam. Người là nguồn cảm hứng vô tận cho các thi sĩ, nhà văn trình bày tài năng trong các tác phẩm của mình. Có thể nói, Bác chính là hình ảnh đẹp nhất, ngời sáng nhất trong thơ ca Việt Nam. Ko ít tác phẩm viết về Người, viết về những cuộc viếng thăm, gặp mặt Người, nhưng có nhẽ, xúc cảm nhất trong những tác phẩm đó là “Viếng lăng Bác” của thi sĩ Viễn Phương. Bài thơ là nỗi niềm của một người con ở tận miền Nam xa xôi được trở ra thăm Bác sau ngày Bác đi xa.

Viễn Phương là một thi sĩ xuất hiện khá nhiều trong dòng văn học Cách mệnh ở miền Nam từ những ngày còn trong thời kì tranh đấu. Nhưng tác phẩm “Viếng lăng Bác” có nhẽ là tác phẩm thành công nhất của ông lúc viết về Bác Hồ. Cả bài thơ chứa đựng trong đó là nỗi niềm đau xót, là sự xúc cảm tâm thành dành cho vị Cha già của dân tộc của một người con nơi phương xa được trở về thăm. Mở đầu bài thơ, tác giả đã mở lời chào giới thiệu với chúng ta, với Bác Hồ kình yêu rằng:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Ko như những thi sĩ khác dùng lời mời chào mỹ miều để mô tả một cuộc viếng thăm, Viễn Phương đã dùng sự tâm thành nhất của mình để giới thiệu. Tác giả ở tận miền Nam xa xôi, mãi tới hôm nay, sau ngày độc lập dân tộc mới được ra thăm vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc. hai từ “miền Nam” như nhấn mạnh hơn sự xa xôi trong vòng cách địa lý giữa hai đầu Tổ quốc.

Và sự viếng thăm của thi sĩ như là một mong mỏi từ lâu để được ra viếng lăng Bác Hồ. Bác Hồ đã ra đi từ năm 1969 nhưng mãi tới tận năm 1976, Viễn Phương mới được trở ra Bắc để thăm Người. Nói là thăm, nhưng thực ra là một cuộc viếng thăm lăng của Người bởi Người đã ra đi từ lâu.

Nhưng ở đây, thi sĩ rõ ràng ko dùng từ “viếng” như mục thực sự sự của chuyến đi này nhưng lại dùng từ “thăm”. Bởi vì tác giả cũng như những người con Nam Bộ khác ra đây để thăm lại nhà, thăm lại vị Cha già của mình. Cũng bởi vì, miền Nam là một phần máu thịt của non sông Việt Nam, là một phần “nhà” nhưng Bác Hồ luôn đau đáu vào thăm nhưng chưa có dịp:

“Bác thương miền Nam nỗi thương nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

(Tố Hữu)

Nghệ thuật nói giảm nói tránh đã được thi sĩ sử dụng ở đây như một cách để làm giảm đi nỗi đau xót vô vàn đang trào dâng trong lòng ông. Bao nhiêu xúc cảm đau xót cứ thể trào ra trong lòng như một cơn sóng mạnh mẽ vậy nhưng ấn tượng trước hết để lại trong lòng tác giả lại là “hàng tre”. Ẩn hiện trong làn sương sớm long lanh bao phủ quanh lăng Bác là hàng tre xanh.

Cây tre từ bao đời nay đã trở thành một loài cây biểu tượng cho dân tộc ta, cho ý thức quật cường của ông cha ta. Từ thời Thánh Gióng cầm tre đuổi giặc, tới những cây chông, cây gai vót nhọn làm cản bước quân thù. Cây tre cứ thế đi vào đời sống ý thức của người Việt. Hàng tre trước mắt Viễn Phương hiện lên “mênh mang”.

Ko phải bất kỳ từ nào khác nhưng lại là “mênh mang” tạo cho người đọc như cảm thấy sự cao lớn, sự mênh mông, rộng lớn của những hàng tre xung quanh lăng của Người. Ấn tượng đó của thi sĩ chợt chuyển thành một sự cảm thán.

“Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Nhìn hàng tre quanh lăng Bác, thi sĩ chợt cảm thấy rằng những cây tre kia như ý chí con người Việt Nam qua bao năm tháng xoành xoạch quật cường, kiên cường, hiên ngang. Dù có trải qua “bão táp mưa sa” nhưng họ vẫn kết đoàn một lòng cùng nhau đứng lên. Từ láy “xanh xanh”được sử dụng ở đây như để biểu đạt, để diễn tả rằng con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam sẽ xoành xoạch “xanh”màu xanh bất tử.

“Xanh xanh” tức là lúc nào cũng vậy, lúc nào cũng một màu xanh như thế. Lớp con cháu kế tiếp lớp ông cha luôn mạnh mẽ để bảo vệ cho dân tộc ta. Cả khổ thơ thứ nhất bao trọn là những xúc cảm trước hết của tác giả lúc lần đầu được tới thăm lăng Bác. Trong khổ thơ đó, có nỗi đau xót mất đi Bác, nhưng ẩn chứa trong đó phảng phất là niềm tự hào dân tộc.

Bước sang khổ thơ thứ hai, chúng ta theo chân Viễn Phương tiến dần vào lăng Bác. Trong ko khí nghiêm trang đó, thi sĩ chợt thấy xuất hiện hình ảnh của mặt trời. Một mặt trời của vũ trụ xoành xoạch luân chuyển ko ngừng nghỉ ngày và đêm. Mặt trời đó “ngày ngày” đi qua lăng của Bác, sưởi ấm cho Người. Và từ đó, thi sĩ cũng chợt trông thấy “một mặt trời trong lăng rất đỏ”.

Một hình ảnh ẩn dụ vô cùng tinh tế và rực rỡ. Bác Hồ – Người là vầng dương, con thuyền chỉ hướng cho dân tộc Việt Nam đi qua những ngày tối tăm nhất. Nếu như mặt trời của vũ trụ mỗi ngày tỏa xuống nhân gian thứ ánh sáng ấm áp, thì Bác Hồ – mặt trời của dân tộc Việt Nam cũng đã và luôn tỏa ra một nguồn ánh sáng lớn lao soi tỏ trục đường cho dân tộc. Trong thơ ca đã có ko ít tác giả sử dụng hình ảnh của mặt trời để so sánh với Bác. Như Tố Hữu cũng đã từng nói:

“Người rực rỡ một mặt trời cách mệnh
Còn đế quốc là loài dơi hốt hoảng”.

(Sáng tháng năm)

Nhưng ở đây, với Viễn Phương vẫn là hình ảnh đó, nhưng lại mang một màu sắc riêng lẻ vô cùng. Nếu như mặt trời ngoài kia mỗi ngày đều đỏ rực, thì mặt trời trong lăng đây cũng đỏ rực sắc màu của chính mình. Màu đỏ đó toát lên từ phẩm chất con người của Hồ Chí Minh, từ lý tưởng lớn lao nhưng Người mang tới, từ ý chí quật cường, kiên cường đấu tranh nhưng Người đã trình bày, từ công lao nhưng Người đã làm nên.

Tất cả những điều đó tạo nên một mặt trời rực rỡ, sánh ngang bằng với mặt trời của vũ trụ ngoài kia. Tác giả đã khôn khéo sử dụng ở đây điệp từ “ngày ngày”. “Ngày ngày” tức là sự liên tục của thời kì, sự lặp lại tuần hoàn của tự nhiên cũng như lý tưởng, ý chí của Người sẽ xoành xoạch sáng tỏ như mặt trời kia vậy. Lần thứ hai, “ngày ngày” được lặp lại lúc diễn tả dòng người đang lặng lẽ vào lăng thăm Người. Hàng người đi trong sự nghiêm trang và yên ắng, trong nỗi tiếc thương, đau xót vô vàn.

Ở đây, tác giả đã thật tinh tế lúc ko phải là đoàn người, hàng người nhưng là dòng người. Điều này làm cho người đọc như cảm thấy được sự yên ắng, sự trải dài triền miên vô tận của hàng người vào viếng Bác. Cả đoàn người đó cứ lặng lẽ “đi trong thương nhớ”, thương nhớ vị lãnh tụ lớn lao vô vàn mến yêu của dân tộc. Nỗi nhớ đó đã kết thành “tràng hoa”, dòng người đó đã trở thành một tràng hoa dài vô tận để dâng lên Bác Hồ.

Và Viễn Phương hòa cùng dòng người đó đem tấm lòng yêu kính tâm thành của mình dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân” của Người. “Bảy mươi chín mùa xuân” là số tuổi của Bác Hồ. Cả cuộc đời Người, với bảy mươi chín mùa xuân, tất cả đều hiến dâng cho dân tộc, ko một phút giây nào ngơi nghỉ dành cho bản thân mình. Tác giả muốn trình bày sự hiến dâng lớn lao nhưng Bác Hồ đã hi sinh của non sông. Và sự hi sinh đó đã tạo điều kiện cho cả dân tộc được sống trong hòa bình.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Có nhẽ đây là khổ thơ đắt giá nhất bài thơ. Cả khổ thơ là sự ngợi ca công ơn của Bác, đó cũng là niềm cảm kích, niềm hàm ân vô bờ của tất cả mọi người dân Việt Nam dành cho Bác. Tiếp theo đây, thi sĩ lại tiếp tục cuộc hành trình vào viếng thăm lăng Bác. Và giờ đây, ông đã được gặp mặt Người cha già nhưng mình hằng yêu quý, kính trọng:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Bác đang nằm ở đó, nhẹ nhõm thanh thản như đang chìm trong một giấc ngủ ngon. Cả cuộc đời Người chỉ có một niềm mong ước, đó là non sông được hòa bình. Vậy nên giờ đây, lúc non sông được hòa bình, độc lập, Người đã được ngơi nghỉ trong giấc ngủ yên bình.

Cả cuộc đời Người đã hiến dâng hết sức lực cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vậy nên giờ đây, Người đang “nằm trong giấc ngủ yên bình”. Đối với thi sĩ hay với bất kỳ người nào, Bác như vừa mới đây năm xuống, thưởng cho mình một giấc ngủ ngon sau bao ngày vất vả, sớm khuya lo cho cuộc đấu tranh của nhân dân:

“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”

Một lần nữa, Viễn Phương đã phải sử dụng tới giải pháp nói giảm nói tránh để làm bớt đi ko khí đau thương đang tràn trề trong tâm hồn ông. Bác Hồ đang nằm đó, giữa một giấc ngủ bình yên hơn bao giờ hết, giữa một thứ ánh sáng nhẹ nhõm lan tỏa trong ko gian.

Thứ ánh sáng đó có thể là một ngọn đèn ngủ dìu dịu được thắp trong lăng Bác. Nhưng cũng có thể thi sĩ đang muốn nói tới vầng trăng tự nhiên – vầng trăng nhưng Bác Hồ thích thú nhất. Có thể thấy, thơ của Người luôn tràn trề hình ảnh của trăng. Ví dụ như:

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”

Hay:

“Giữa dòng thảo luận việc quân
Khuya về mênh mang trăng ngân đầy thuyền”

Có nhẽ ở đây, tác giả ko chỉ đơn giản là muốn nói tới ngọn đèn trong lăng Bác nhưng còn muốn nói tới vầng trăng tự nhiên ngoài kia. Bởi sinh tiền, Bác Hồ là người yêu trăng hơn bao giờ hết. Giờ đây lúc được bước sang một toàn cầu khác, yên bình hơn, Người muốn được hòa mình cùng với vầng trăng của tự nhiên, xoành xoạch sáng tỏ, xinh xắn, trường tồn cùng thời kì như lý tưởng của Người vậy. Và tiếp theo, sau bao nhiêu sự kìm nén, thi sĩ đã phải bật lên tiếng nấc nghẹn ngào:

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Một lời trách cứ mới đớn đau làm sao! Lời trách cứ đó là lời trách trời xanh kia. Bầu trời thì vẫn vậy, bao năm tháng vẫn xanh một màu trường tồn vĩnh cửu, vậy nhưng vị Cha già của dân tộc sao đã phải ra đi? Vẫn biết quy luật tử sinh của tạo hóa nhưng vẫn thấy xót xa, đớn đau vô cùng. Dù lý trí luôn tỏ tường rằng quy luật của tự nhiên là ổn định, nhưng thi sĩ vẫn “nghe nhói ở trong tim”.

Nỗi đau xót nghẹn ngào đó đã trở thành lời trách cứ đối với trời xanh. Và cảm giác “nghe nhói” khiến người đọc cũng như đồng cảm được một phần nào đó cảm giác đau xót, quặn thắt tim gan nhưng tác giả muốn biểu đạt. Thứ xúc cảm đó dồn nén tới mọi giác quan trên thân thể con người.

Cuộc gặp mặt nào rồi cũng tới hồi chia ly và cuộc viếng thăm của Viễn Phương với Hồ Chủ tịch cũng vậy. Tới lúc phải nói lời từ biệt, thi sĩ đã vô cùng xúc động. Sự xúc động đó cùng với nỗi niềm đau xót kìm nén từ lúc đầu đã bật thành một tiếng khóc, tiếng nấc nghẹn ngào:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Ngày mai, con phải rời xa Cha, rời xa vị Cha già kính mến để trở lại miền Nam xa xôi, biết bao giờ mới có dịp được thăm lại Người. Chính vì thế, thi sĩ đã bật lên tiếng nức nở. Bao nhiêu nỗi đau xót, nghẹn ngào cứ thế tuôn theo dòng lệ trào. Chính lúc này, trong tâm thi sĩ chợt hiện lên một ước nguyện:

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Điệp từ “muốn” lặp lại ba lần như khẳng định lại ước muốn của thi sĩ. Đó là một ước muốn mãnh liệt, niềm khát khao cháy bỏng của thi sĩ. Ước nguyện đó là được ở lại kế bên Người – vị lãnh tụ lớn lao của dân tộc, chỉ để làm “một con chim hót”, “một đóa hoa”, “một cây tre trung hiếu”. Tất cả chỉ đều là những vật vô cùng nhỏ nhỏ, tầm thường, nhưng lại là mong ước của tác giả.

Bởi vì chim hót sẽ ru thêm giấc ngủ ngon cho Người, hoa sẽ tỏa ngát hương thơm và một cây tre nhỏ mãi trung hiếu với nơi đây. Nhịp thơ ở đây chậm đi một nhịp so với các khổ thơ trước. Sự chậm rãi đó như muốn kéo dài thêm khoảnh khắc sắp phải chia xa. Kết lại bài thơ, hình ảnh cây tre lại một lần nữa xuất hiện như một vòng lặp tuần hoàn.

Cây tre là biểu tượng của con người Việt Nam, biểu tượng cho ý chí và sức mạnh của dân tộc. Tác giả muốn ở lại bên lăng Hồ Chủ Tịch trở thành một cây tre trung thành với Bác, với lý tưởng nhưng Người đã chỉ lối. Qua đó, thi sĩ càng muốn khẳng định một điều, đó là sự tin tưởng, sự trung thành của mỗi người dân Việt Nam vào Bác, vào lý tưởng và chân lý nhưng Bác đem tới cho chúng ta.

Cả khổ thơ đã trình bày niềm mong ước cháy bỏng của tác giả, cũng chính là mong ước của mỗi người dân Việt Nam. Đó là xoành xoạch được ở cạnh Người, ở cạnh vị lãnh tụ muôn vàn mến yêu của dân tộc cũng từ đó, trình bày sự tin tưởng tuyệt đối vào Bác và lý tưởng nhưng Bác đã gây dựng.

Bài thơ đã kết lại nhưng lại mang tới cho người đọc chúng ta thật nhiều xúc cảm. Chỉ một cuộc viếng thăm thôi, nhưng lại chứa đựng trong đó bao nhiêu tình cảm, bao nhiêu tình yêu thâm thúy của một người con Nam Bộ đối với Bác Hồ mến yêu của chúng ta. Bài thơ được cấu tứ theo lối tám chữ. Lối thơ này được kết cấu như một câu chuyện kể với mạch văn chậm rãi làm cho người đọc cảm thu được hết tất cả những tình cảm nhưng thi sĩ muốn diễn tả.

Cùng với hệ thống giải pháp tu từ nhưng nhiều nhất là nói giảm nói tránh, “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương đã làm sống dậy trong lòng độc giả sự yêu kính dành cho Bác, và cũng từ đó hòa chung vào niềm đau xót cũng như ước muốn nhưng tác giả muốn trình bày.

“Hồ Chí Minh – Người ở khắp muôn nơi”. Đây là lời khẳng định của Tố Hữu trước sự hiện diện của Bác. Bác tuy đã đi xa nhưng sự hiện diện của Người thì còn mãi trong mỗi người con Việt Nam. Người là vị cha già đáng kính là “hồn của muôn hồn”. Sự ra đi của Người có đau xót, có xót xa, nhưng lý tưởng của Người để lại, ý chí và phẩm chất của Người sẽ mãi là tấm gương soi tỏ trục đường nhưng dân tộc Việt Nam sẽ đi và mang vinh quang trở về. Đó cũng là lời nhưng Viễn Phương muốn ngỏ qua bài thơ “Viếng lăng Bác”.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 2

Nhắc tới thi sĩ Viễn Phương là nhắc tới một thi sĩ với hồn thơ nhẹ nhõm, man mác, bâng khuâng. Thơ ông lay động lòng người bởi sự tinh tế trong cách diễn tả xúc cảm, hình ảnh thơ giản dị nhưng thâm thúy. Bài thơ Viếng lăng Bác là một bài thơ như thế, bằng tình cảm tâm thành bình dị của một người con miền Nam, Viễn Phương đã viết nên những vần thơ thiết tha bộc bạch niềm thành kính và nỗi xúc động lúc được ra thăm lăng Bác.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang”

Lời xưng hô thân tình, thân thiện, như tình cảm của một đứa con thân yêu dành cho người cha đáng kính. Sau bao khát khao mong ước, hôm nay người con đó có dịp được viếng lăng Bác, nỗi xúc động, nghẹn ngào thốt lên thành tiếng như thoả lòng mong mỏi gặp Bác lâu nay.

Nơi miền Nam xa xôi, người con đó mang cả trái tim của hàng triệu đồng bào miền Nam đang dõi theo người, ấm áp biết bao. Đứng trước lăng là hàng tre xanh mênh mang trong sương mai buổi sớm, hàng tre đó vẫn hiên ngang, đứng bên người, chở che cho người.

“Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Từ xúc cảm lúc đứng trước lăng, tác giả bổi hổi nghĩ về con dân đất Việt, những con người Việt Nam quả cảm, trung kiên, cây tre là biểu tượng là hồn cốt của dân tộc Việt. Người Việt Nam vẫn luôn sáng ngời bởi sự gắn bó bền chặt, ý chí kiên cường, dẫu bão táp mưa sa, dẫu đất cằn sỏi đá vẫn hiên ngang, thẳng thắn, thủy chung. Hàng tre xanh xanh đó là sức sống dẻo dai, sự trường tồn của non sông, dân tộc. Theo dòng người, vào viếng lăng Bác, tác giả lại càng thương nhớ xúc động hơn bao giờ hết.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

Nếu ánh mặt trời của tự nhiên ngày ngày vẫn miệt mài “đi “bên Bác, vẫn dõi theo người, ánh mặt trời đó mang sự sống, mang nguồn ánh sáng rực rỡ cho muôn loài trên thế gian. Thì Bác cũng như ánh mặt trời đó, kì diệu và xinh xắn biết bao, Bác mang nguồn sáng của cách mệnh soi rọi trục đường giải phóng của dân tộc, là ánh sáng ấm áp trong mỗi trái tim chúng con. Đó là một hình ảnh rất đẹp, rất thơ, chứa chan niềm tôn kính của thi sĩ tới Bác Hồ – vị cha già mến yêu của dân tộc.

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”.

Bác vẫn ở đấy thôi, chúng con từ khắp mọi miền tới bên người. Ngày ngày những dòng người vào thăm Bác trong niềm xúc động, thương nhớ khôn nguôi. Niềm mến thương đó kết thành những tràng hoa đẹp nhất, rực rỡ nhất dâng lên người. Cuộc đời dân tộc nở hoa dưới tư cách và công lao lớn lao của Người.

Bác đã hiến trọn bảy mươi chín mùa xuân xinh xắn nhất cho dân tộc cho cách mệnh, Bác đã làm nên mùa xuân mới cho non sông, cho muôn dân. Càng vào trong lăng, nỗi nghẹn ngào lại càng khó tả, càng mãnh liệt khôn nguôi lúc bắt gặp hình ảnh người:

“Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
………………………………………….
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”.

Bác đang yên nghỉ giấc ngủ nghìn thu giữa một vầng trăng hiền dịu, ánh trăng như Bác vậy, luôn ấm áp và dịu dàng, là kẻ tri kỉ tri kỉ với Người. Ánh trăng sáng trong đó như tư cách lớn lao của người, cao đẹp, thân thiện nhưng thân yêu. Dẫu biết rằng Bác như bầu trời xanh kia vậy, luôn mãi mãi trường tồn, khắc sâu trong trái tim của muôn người, nhưng thực tại cũng khiến tác giả ko khỏi đau lòng được.

Ko buồn sao được, ko thổn thức, tiếc thương sao được lúc bầu trời xanh của dân tộc đã ra đi mãi mãi. Tiếng thơ cất lên sao nhưng nhói lòng, nhưng thổn thức tới vậy. Càng bên Bác, tình cảm lại càng dạt dào, càng bứt rứt, quyến luyến chẳng muốn rời xa. Từng phút giây thiêng liêng được bên Người là khoảnh khắc quý báu và đáng trân trọng nhất, lúc nghĩ tới việc phải xa Người lại ko thể ngăn được những dòng nước mắt nuối tiếc, quyến luyến.

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Ước nguyện giản dị nhưng chất chứa tình cảm lớn lao của người con gửi tới Người. Từ “muốn làm” lặp đi lặp lại như diễn tả nỗi khát khao khôn nguôi được ở lại với Người, được bên Người thật lâu. Là con chim cất cao tiếng hót giữa bầu trời yên bình, là đóa hoa tỏa hương ngạt ngào, là cây tre trung hiếu canh phòng giấc ngủ bình yên cho Người. Mong ước đó đâu chỉ riêng của Viễn Phương nhưng còn là tiếng lòng, là khát khao, ước nguyện của tất cả mọi người còn trên non sông này gửi tới Bác.

“Bác Hồ – người là niềm tin thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhân loại”, hình ảnh Bác luôn mãi sắt son và trường tồn theo thời kì. Bài thơ thật đẹp, thật đáng quý, đáng yêu bởi những xúc cảm tự tận đáy lòng được viết ra của tác giả. Ko cầu kỳ, hoa mỹ, ko lộng lẫy, phô trương. “Viếng lăng Bác” kết tinh những tình cảm lớn trong một trái tim bình dị đã chạm tới xúc cảm người đọc một cách tự nhiên như thế.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 3

Trong thơ ca ngợi ca về chủ tịch Hồ Chí Minh thì có rất nhiều những tác phẩm thơ hay và rực rỡ. Thế nhưng ko phải bài thơ viết về Bác nào cũng có thể nói được những xúc cảm tới nghẹn ngào như trong bài thơ Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương.

Ko thể phủ thu được bài thơ Viếng Lăng Bác là một trong những bài thơ đã thành công trong việc diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của Viễn Phương đối với vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc – Hồ Chí Minh bằng một tiếng nói tình tế, tâm tình và giàu xúc cảm.

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Ngay từ câu thơ trước hết thì lúc từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương cũng đã mang theo trong mình với biết bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến sĩ ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Có thể nói đây cũng chính là một cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử. Trong khi màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng gợi một miền cổ tích xa xưa. Ấn tượng trước hết với người con ở trong Nam lúc ra tới lăng Bác cũng chính là hàng tre. Cây tre với dáng đứng thẳng cũng vô cùng thân thuộc với chúng ta và đặc trưng cây tre lại còn có đặc tính đứng thẳng, sống được ở nơi đất sỏi và đất bạc màu nữa. Hình ảnh hàng tre như tượng trưng cho sự cần mẫn, chịu thương chịu thương chịu khó của người nông dân của con người Việt Nam.

Viễn Phương cũng thật tài tình lúc ông cũng đã mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ lúc này đây thật tinh tế lúc ông tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Với khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác Hồ cũng chính là một người con ưu tú của dân tộc và nói như Phạm Văn Đồng thì Bác là tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam.

Tiếp theo đó là hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng. Cứ như thường lệ mặt trời ngày ngày đi qua trên lăng và thấy ở trong lăng còn có mặt trời rất đỏ – Bác Hồ. Câu thơ ẩn dụ thật đẹp và mang lại cho người đọc những ấn tượng sâu xa biết bao nhiêu.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Để có thể hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, lúc này đây thì thi sĩ xúc động bổi hổi rồi thành kính cũng như nghiêm trang. Dòng người lúc này đây cũng như đang tiếp nối nhau đi viếng lăng Bác chẳng khác nào những tràng hoa có muôn sắc để có thể bộc bạch được lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Viễn Phương thật tài tình biết bao nhiêu như cũng đã sử dụng từ “Dâng” như cũng đã lại chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ Viễn Phương ko nói “bảy chín tuổi” nhưng lại nói rằng “bảy mươi chín mùa xuân” có thể nhận thấy được đây chính là một cách nói rất thơ nữa.

Tiếp theo tới với khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như chỉ đang nằm ngủ một giấc ngủ vô cùng bình yên trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng lắm. Thi sĩ Viễn Phương bằng những cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản ở giữa một vầng trăng dịu hiền. Lúc nhìn thấy Bác ngủ nhưng thi sĩ đớn đau, xúc động. Độc giả lúc đọc thấy câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim “diễn tả sự đớn đau, như quặn thắt và tiếc thương tới tột đỉnh. Tác giả Viễn Phương dường như cũng lại có một lối viết súc tích, đầy thi vị và có những câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Ấn tượng nhất ko thể ko nói tới khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Đồng thời cũng lại biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ Viễn Phương cũng đã trình bày các ước muốn hóa thân làm “con chim hót”, mong muốn có thể thành đóa hoa tỏa hương. Hơn hết chính là mong muốn làm cây tre trung hiếu mới để được đền ơn đáp nghĩa Người. Thông qua đây ta thu được câu thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, hay đó chính là những cách bộc lộ xúc cảm vô cùng Nam Bộ. Thực tiễn có thể thẩm định đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Bài thơ Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, đồng thời lại còn mang được một súc tích và đẹp. Thi sĩ Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, trong mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý và vô cùng hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn với Bác. Thực sự đây là một bài thơ hay, một bài ca ngân vang ngợi ca về Bác Hồ và trình bày được một nỗi niềm của chính thi sĩ với Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 4

Sau ngày Bác Hồ “đi xa”, bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương là một trong những bài thơ viết về Bác rực rỡ nhất. Bài thơ diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của thi sĩ đối với lãnh tụ bằng một tiếng nói tinh tế, giàu xúc cảm sâu lắng. Nó đã được phổ nhạc, lưu truyền sâu rộng trong nhân dân. Câu thơ mở đầu cho thấy xuất xứ của bài thơ:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Đây là cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử. Màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng, huyền thoại. Cây tre, hàng tre “đứng thẳng hàng” trong làn sương mỏng, ẩn hiện nhấp nhoáng, mang màu sắc xanh xanh. “Hàng tre xanh xanh” vô cùng thân thuộc được nhân hóa, trải qua “bão táp mưa sa “vẫn “đứng thẳng hàng” như dáng đứng của con người Việt Nam kiên cường, quật cường trong bốn nghìn năm lịch sử:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác,
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang,
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam,
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

“Ôi!” là từ cảm, biểu thị niềm xúc động tự hào. Hình ảnh hàng tre xanh mang tính chất tượng trưng, giàu ý nghĩa liên tưởng thâm thúy. Tre mang phẩm chất cao quý của con người Việt Nam: “mộc mạc, thanh cao, thẳng thắn, quật cường…” (Thép Mới). Có thi sĩ đã viết:

… Bão bùng thân bọc lấy thân,
Tay ôm, tay níu, tre gần nhau thêm

 

Thương nhau tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó nhưng nên hỡi người…

(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)

Mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác là người con ưu tú của dân tộc, là “tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam (Phạm Văn Đồng).

Hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng “Ngày ngày… đi qua trên lăng”, và “Một mặt trời trong lăng rất đỏ”- hình ảnh Bác Hồ lớn lao. Màu sắc “rất đỏ” làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách mệnh và lòng yêu nước nồng nàn của Bác:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, thi sĩ xúc động bổi hổi…Thành kính và nghiêm trang. Dòng người đông đúc, chẳng khác nào một “tràng hoa” muôn sắc nghìn hương từ mọi miền non sông tới Ba Đình lịch sử viếng lăng Bác. Hình ảnh ẩn dụ “tràng hoa” diễn tả tấm lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Chữ “dâng” chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ ko nói “bảy chín tuổi” nhưng nói: bảy mươi chín mùa xuân, một cách nói rất thơ: cuộc đời Bác đẹp như những mùa xuân. Qua đó, ta thấy nghệ thuật lựa chọn ngôn từ của Viễn Phương rất tinh tế, biểu cảm và hình tượng.

Khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như đang nằm ngủ một giấc ngủ “bình yên”, trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng. Thời kháng chiến, giữa núi rừng chiến khu Việt Bắc, Bác đã từng có những khoảnh khắc sống rất thần tiên:

Việc quân, việc nước bàn xong,
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

Giờ đây, thi sĩ cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản “giữa một vầng trăng dịu hiền”. Nhìn “Bác ngủ”, thi sĩ đớn đau, xúc động. Câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim” diễn tả sự đớn đau, tiếc thương tới tột đỉnh. Viễn Phương có một lối viết súc tích, đầy thi vị; câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ muốn hóa thân làm “con chim hót”, làm “đóa hoa tỏa hương”, làm”cây tre trung hiếu” để được đền ơn đáp nghĩa Người. Ý thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, cách bộc lộ xúc cảm “rất Nam Bộ”. Đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này. Điệp ngữ “muốn làm… ” được láy lại ba lần gợi tả xúc cảm thiết tha, của thi sĩ miền Nam đối với lãnh tụ.

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn.

Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác. Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Đó là trị giá lớn lao của bài thơ Viếng lăng Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị cha già mến yêu của dân tộc Việt Nam – đã hiến dâng trọn đời mình vì sự nghiệp giải phóng non sông ta. Người ra đi năm 1969, để lại biết bao nỗi thương nhớ và xót xa cho Tổ quốc. Có nhiều thi sĩ đã viết bài thơ tưởng nhớ về Bác, và “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là một trong những bài thơ xuất sắc nhất. Chúng ta hãy cùng tới với bài thơ để cảm thu được xúc cảm đó.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Năm 1976, sau ngày non sông ta được hoàn toàn giải phóng, lăng Bác được khánh thành. Thi sĩ Viễn Phương từ miền Nam đã ra thăm lăng Bác. Xúc cảm dâng trào, thi sĩ đã làm một bài thơ như một lời bộc bạch chân tình của hàng triệu người con miền Nam với Bác. Đây là một bài thơ rực rỡ, giàu ý nghĩa, làm cho người đọc xúc động.

Hai khổ thơ đầu là những dòng xúc cảm lúc đầu của thi sĩ lúc được lần đầu tới thăm lăng Bác: một tí tự hào, xen lẫn vui sướng, lẫn xúc động lúc sắp được kề cận bên Người cha thân yêu của dân tộc. Bằng những hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi, tiếng nói bình dị nhưng súc tích, tinh tế, đoạn thơ đã để lại trong lòng người đọc những xúc cảm vô cùng thâm thúy.

Hai khổ cuối bài thơ như những nốt nhạc du dương, trầm bổng, réo rắt như tấm lòng tha thiết yêu quý của thi sĩ với Hồ Chủ Tịch. Bằng những ngôn từ ẩn dụ rực rỡ, từ ngữ bình dị nhưng giàu sức gợi, câu thơ đã khơi gợi trong lòng người đọc những rung động thâm thúy và đáng quý….

Bài thơ được phân chia theo bố cục thời kì, và khổ thơ trước hết nói về xúc cảm của tác giả lúc nhìn thấy lăng Bác từ xa.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”

Câu thơ trước hết thật ngắn gọn nhưng nó lại là một lời tâm tư chân tình của thi sĩ cũng như hàng triệu người con miền Nam. Một tiếng “con” thật ấm áp, thân thiện, trình bày lòng mến yêu to lớn đối với Bác. Bác thật thân thiện với người dân, như là một vị cha già của dân tộc. “Con ở miền Nam” – mấy tiếng đó bao hàm một nỗi đau và một niềm tự hào. Miền Nam gian nan và người hùng, miền Nam đi trước về sau, miền Nam thành đồng Tổ quốc, miền Nam vừa thắng lợi quân địch hung bạo trở về trong đại gia đình Việt Nam đây Bác ơi! Thi sĩ mong nhìn thấy Bác một lần sau lúc non sông đã giải phóng nhưng thật đau xót, Bác đã ko còn. Vì vậy, từ “viếng” đã được thi sĩ thay bằng từ “thăm” để giảm nhẹ nỗi đau cũng như bộc bạch niềm tin rằng Bác vẫn sống mãi.

“Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Đập vào mắt thi sĩ là hình ảnh hàng tre xanh ngắt trước lăng Bác. Cây tre – biểu tượng cho sự quật cường, kiên cường nhưng giản dị, thanh cao của người dân Việt Nam – đã để lại một dấu ấn đậm nét trong lòng tác giả trước lúc bước vào lăng Bác. Hàng tre mênh mang – Hàng tre xanh xanh – Hàng tre Việt Nam: hàng tre bao đời như một tín hiệu đặc trưng của dân tộc. Hàng tre trùm bóng mát rượi lên bao thế hệ cuộc đời, hàng tre mang bao phẩm chất của con người Tổ quốc ta: dẻo dai, kết đoàn, quật cường, kiên cường. Ở Bác có tất cả những gì nhưng những con người Việt Nam từng có, cũng cái tín hiệu xanh tươi sự sống đó, cũng cái kiên cường “đứng thẳng hàng” trong “bão táp mưa sa” đó. Dân tộc ta thật sự có sức sống mãnh liệt, cho dù những thử thách của tự nhiên, của lịch sử có khắc nghiệt cách mấy thì vẫn kiên cường đương đầu, và vẫn phấn đấu đứng thẳng chứ nhất quyết ko chịu bị bẻ cong. Hàng tre đứng đó, bên lăng Bác như ru giấc ngủ nghìn thu của Bác, gắn bó mãi mãi với Bác như dân tộc Việt Nam vẫn kính trọng Bác mãi mãi.

Tới gần lăng Bác, xếp hàng vào viếng thì tác giả có thêm nhiều xúc cảm mới.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

Hai câu thơ sinh động với nhiều hình ảnh gợi cảm được tạo nên từ những hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi với nhau. Một mặt trời thực đi qua trên lăng, là mặt trời của tự nhiên, của muôn loài, soi sáng cho muôn loài, đem lại sức sống cho toàn cầu. Từ mặt trời thật đó, một mặt trời ẩn dụ khác xuất hiện trong lăng, rất đỏ. Bác nằm trong lăng với ánh sáng đỏ xung quanh như một mặt trời. Bác tồn tại vĩnh cửu trong lòng mỗi người dân Việt Nam như sự tồn tại của một mặt trời thật. Bác soi sáng đường cho dân tộc ta đi, hiến dâng cả cuộc đời cho sự nghiệp giành độc lập của Tổ quốc. Bác giúp nhân dân ta thoát khỏi kiếp sống nô lệ, trở thành một con người tự do để hiện thời được hạnh phúc. Công lao của Bác đối với dân tộc ta cũng như mặt trời, to lớn ko kể xiết. Bác là một mặt trời. Cái ẩn dụ mặt trời ở đây ko biết đã đủ nói về Bác chưa? Ko, nếu nói Bác là mặt trời thì phải nhấn mạnh thêm cho rõ cái đặc tính của vầng mặt trời đó: rất đỏ. Cái mặt trời đang tỏa sáng trên cao kia, cái mặt trời của tự nhiên, tượng trưng của nguồn nóng, nguồn sáng, nguồn sự sống đó, ko phải bao giờ cũng nguyên vẹn thế đâu, ko phải lúc nào cũng ấm nóng thế đâu! Vầng mặt trời đó có thể bị bóng đêm lấn lướt. Nhưng vầng mặt trời Bác Hồ của ta thì mãi mãi đỏ thắm, mãi mãi là nguồn sưởi ấm, nguồn sáng soi đường cho con người Việt Nam. Hôm nay có hai mặt trời chiếu rọi trên đường đời: một mặt trời tỏa sáng trước mặt, một mặt trời tỏa sáng tâm hồn…Như mặt trời kia, Bác thuộc về vĩnh cửu. Bác sẽ sống mãi trong lòng mỗi con người Việt Nam.

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Cùng với mặt trời đi qua trên lăng, ngày ngày dòng người vẫn đi qua lăng trong thương nhớ. Điệp ngữ “ngày ngày” ý nói rằng nhân dân ta mãi luôn ghi nhớ công lao to lớn của Bác, mãi mãi là tương tự. Nhịp thơ của đoạn chậm, diễn tả đúng tâm trạng lúc đứng xếp hàng trước lăng chờ tới lượt vào, ngậm ngùi tưởng nhớ tới Bác đã khuất. Tuy vậy, nhịp thơ chầm chậm như bước chân người đi trong cuộc tưởng vọng nhưng sao câu thơ vẫn ko buồn? Phải rồi. Chúng ta ko làm cái việc tưởng vọng phổ biến với Bác như một người đã khuất. Dòng người đang đi đây là đang đi trong cuộc hành trình ngợi ca vinh quang của Bác. Và tràng hoa vinh quang này ko phải được kết bằng những bông hoa phổ biến như mọi tràng hoa vinh hiển khác trên đời đâu. Tràng hoa đây là một hình ảnh ẩn dụ của tác giả, đó chính là những đoá hoa thật sự của đời, là đàn con nhưng Bác đã cố công tạo nên suốt bảy mươi chín mùa xuân Bác sống trên đời. Những bông hoa trong vườn Bác nay đã lớn lên, nở rộ ngát hương kính dâng lên Bác.

Vào bên trong lăng Bác, thấy Bác đang nằm đó, thi sĩ lại một lần nữa cố giấu tiếng nấc nghẹn ngào:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”

Quang cảnh bên trong lăng thật êm dịu, yên bình. Lúc này, trước mặt mọi người chỉ có hình ảnh Bác. Bác nằm đó trong giấc ngủ vĩnh hằng. Bác mất thật rồi sao? Ko đâu. Bác chỉ nằm đó ngủ thôi, Bác chỉ ngủ thôi nhưng! Suốt bảy mươi chín năm hiến dâng cho non sông, hiện thời non sông đã bình yên, Bác phải được ngơi nghỉ chứ. Xung quanh giấc ngủ của Bác là một “vầng trăng sáng dịu hiền”. Đó là hình ảnh ẩn dụ cho những năm tháng làm việc của Bác, lúc nào cũng có vầng trăng kế bên bầu bạn. Từ giữa chốn tù đày, tới “cảnh khuya” núi rừng Việt Bắc, rồi “nguyên tiêu”…Tuy vậy, Bác chưa bao giờ thư thả để ngắm trăng đúng nghĩa. Lúc thì “trong tù ko rượu cũng ko hoa”, lúc thì “việc quân đang bận”. Chỉ có hiện thời, trong giấc ngủ yên, vầng trăng đó mới thật sự là vầng trăng yên bình, để Bác ngơi nghỉ và ngắm. Trăng dịu hiền, soi sáng hình ảnh Bác. Nhìn Bác ngủ ở đấy thật bình yên, nhưng có một sự thực dù đau lòng cách mấy ta vẫn phải chấp nhận: Bác đã thật sự ra đi mãi mãi.

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim!”

Trời xanh rộng lớn kia kéo dài tới vô tận, ko bao giờ hoàn thành. Dù lí trí vẫn luôn trấn an lòng mình rằng Bác vẫn sống đấy, vẫn còn dõi theo Tổ quốc mãi mãi như màu xanh yên bình trên nền trời Tổ quốc độc lập nhưng con tim ta vẫn nhói đau vì một sự thực đau lòng. Một từ “nhói” của thi sĩ nói hộ ta nỗi đớn đau, nỗi đau vượt lên mọi lí lẽ, mọi lập luận lí trí. Bác như trời xanh, Bác là mãi mãi, Bác vẫn sống trong tâm tưởng mỗi chúng ta, Bác mãi hiện diện trên mỗi phần đất, mỗi thành tích, mỗi phần tử tạo nên non sông này. Nhưng nhưng Bác mất thật rồi, ta ko còn có Bác trong cuộc đời thường này. Mất Bác, cái thiếu vắng đó liệu có thể nào bù đắp được? Tổ quốc ta đã thật sự ko còn Bác dõi theo từng bước chân, ko còn được Bác nâng đỡ mỗi lúc vấp ngã. Bác ra đi, nỗi đau đó liệu có từ ngữ nào diễn tả hết? Cả đàn con Việt Nam luôn tiếc thương Bác, luôn nhớ về Bác như một cái gì đó thật lớn lao, ko thể xoá nhoà. Dù Bác ra đi thật sự rồi nhưng những điều Bác đã làm vẫn sẽ đọng lại trong tâm hồn, hình ảnh Bác vẫn tồn tại trường kì trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Cuối cùng dẫu tiếc thương Bác tới mấy, cũng tới lúc phải rời lăng Bác để ra về. Khổ thơ cuối như một lời từ biệt đầy xúc động:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt”

Ngày mai phải rời xa Bác rồi. Một tiếng “thương của miền Nam” lại vang lên, gợi về miền đất xa xôi của Tổ quốc, một nơi từng có vị trí thâm thúy trong trái tim người. Một tiếng “thương” đó là yêu, là hàm ân, là kính trọng cuộc đời cao thượng, lớn lao của Người. Đó là tiếng thương của nỗi đau xót lúc mất Bác. Thương Bác lắm, nước mắt trào ra, thật đúng là tình thương của người Việt Nam, vô bờ bến và rất thật.

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Cùng với nỗi niềm mến thương vô hạn, tác giả nói lên muôn vàn lời tự nguyện. Điệp ngữ “muốn làm” khẳng định mạnh mẽ những ước nguyện đó. Ước chi ta có thể biến tạo nên những gì thân yêu quanh nơi Bác ngủ để mãi mãi được chiêm ngưỡng Bác, cuộc đời và tâm hồn của Bác, để bộc bạch lòng ta với Bác. Một con chim nhỏ góp tiếng hót làm vui những rạng đông của Bác, một đóa hoa góp mùi hương làm thơm ko gian quanh Bác hay một cây tre trong hàng tre xanh xanh VN tỏa bóng mát dịu dàng quê hương của Bác, tất cả đều làm Bác vui và ngủ an giấc hơn. Đây cũng chính là ước nguyện tâm thành, thâm thúy của hàng triệu con tim người Việt sau một lần ra thăm lăng Bác. Bác ơi! Bác hãy ngủ lại bình yên nhé, chúng cháu về miền Nam tiếp tục xây dựng Tổ quốc từ nền tảng Bác đã tạo ra đây! Câu thơ trầm xuống để kết thúc, ngừng lặng hoàn toàn…

Về nghệ thuật, bài thơ Viếng lăng Bác có nhiều điểm nghệ thuật rất rực rỡ, giúp bộc lộ thành công thêm về những trị giá nội dung. Bài thơ viết theo thể tám chữ, trong có có xen một vài câu bảy và chín chữ. Nhiều hình ảnh trong bài thơ lấy từ ngoài đời thực đã được ẩn dụ, trở thành một cách trình bày xúc cảm thành kính của tác giả. Nhịp thơ của bài linh hoạt, lúc nhanh là bộc lộ cho ước nguyện đền đáp công ơn Bác, lúc chậm là lúc trình bày lòng thành kính với Bác. Giọng điêu của bài trang trọng, tha thiết, tiếng nói thơ bình dị nhưng cô đúc.

Bằng những từ ngữ, lời lẽ tâm thành, giàu xúc cảm, thi sĩ Viễn Phương đã bộc bạch được niềm xúc động cùng lòng hàm ân thâm thúy tới Bác trong một dịp ra miền Bắc viếng lăng Bác. Bài thơ như một tiếng nói chung của toàn thể nhân dân Việt Nam, biểu lộ niềm đau xót lúc thấy Bác mến yêu ra đi. Qua bài thơ, tôi cảm thấy rằng non sông ta có hoà bình như ngày hôm nay một phần lớn là nhờ công lao của Bác, tương tự chúng ta cần phải biết xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ta, để những công ơn to lớn của Bác ko bị bỏ phí.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 6

Viễn Phương là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền Nam thời kì kháng chiến chống Mĩ. Đề tài trong thơ ông viết về vị lãnh tụ lớn lao. Bài thơ “ Viếng lăng Bác” được sáng tác năm 1976 lúc non sông thống nhất, lăng Bác được khánh thành và tác giả được vào thăm lăng Bác. Bài thơ là xúc cảm của thi sĩ lúc đứng trước lăng bác, lúc vào trong lung Bác và những xúc cảm dâng trào cùng những ước nguyện lúc ra về.

Thơ của Viễn Phương có một giọng điệu nhẹ nhõm giàu xúc cảm. Giọng điệu đó được trình bày rõ ràng ngay ở lời xưng hô:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp Mưa sa đứng thẳng hàng”

Mở đầu là lời xưng hô con-Bác thật thân tình thân thiện như người thân trong gia đình, giữa cha với con. Lời xưng hô đó là lời chào giới thiệu đứa con ở miền Nam ra thăm lăng Bác. Cách nói giảm nói tránh “ thăm lăng Bác” dường như trong lòng Viễn Phương Bác vẫn còn sống mãi để giờ đây người con xa xôi ra thăm cha. Tới với lăng Bác thi sĩ bắt gặp hình ảnh hàng tre trong sương xanh ngát bốn mùa. Hàng tre đó được trồng quanh lăng Bác gợi trong lòng cảm giác thân thuộc trở về với quê hương. Cây tre là loài cây nhỏ nhỏ dẻo dai ko chịu khuất phục bão táp mưa sa. Ngắm nhìn hàng tre nhưng thi sĩ ko khỏi bổi hổi xúc động “Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam” . Dòng xúc cảm trào dâng được trình bày bằng từ “ôi” cùng nghệ thuật ẩn dụ hàng tre xanh xanh tượng trưng cho cả dân tộc Việt Nam đang tụ hội quay quần bên lăng Bác.

Ko chỉ nhìn thấy hàng tre nhưng Viễn Phương còn nhìn thấy hình ảnh mặt trời:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Điệp từ “ngày ngày” chỉ thời kì đều đặn như một vòng quay ngày nào mặt trời của tự nhiên đem nguồn sáng tới trái đất. Mặt trời đó cũng đi qua trên lăng sưởi ấm nơi Bác yên nghỉ. Ngắm nhìn mặt trời của tự nhiên nhưng thi sĩ liên tưởng tới “mặt trời trong lăng” hình ảnh ẩn dụ chỉ Bác Hồ là thi sĩ muốn ngợi ca công lao to lớn của Bác với non sông, với dân tộc. Có thể nói Bác đã hiến dâng cả cuộc đời cho dân tộc ghi lại bằng bảy mươi chín mùa xuân. Chính vì thế dù đã đi xa nhưng mọi người vẫn nhớ về Bác ngày nào cũng như ngày nào những người con từ khắp mọi miền tổ quốc với những bộ y phục đẹp chậm dãi tiến về phía lăng Bác giống như một “tràng hoa” nghệ thuật ẩn dụ dòng người với ko khí nghiêm trang thành kính đều hướng về phía lăng Bác với lòng thành kính hàm ân.

Có thể nói người con ở miền Nam xa xôi gặp người cha mến yêu là một khát khao “Miền Nam mong Bác nỗi mong cha” và giờ đây niềm khát khao đã trở thành hiện thực. Bước chân vào lăng dòng xúc cảm thi sĩ lại trào dâng lúc thấy hình ảnh:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim.”

Ko khí trong lăng thật yên tĩnh với hình ảnh Bác nằm với tư thế thanh thản và đang trong giấc ngủ bình yên. Cách nói giảm nói tránh trong tâm tưởng thi sĩ Bác vẫn còn sống mãi. Ngắm nhìn Bác nhưng thi sĩ lại xúc động lúc nghĩ tới những năm tháng non sông còn chiến tranh Bác có nhiều đêm ko ngủ “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.” Giờ đây non sông thống nhất Bác mới có giấc ngủ bình yên. Người nằm đó nhưng xung quanh là ánh sáng trong trẻo của vầng trăng. Vầng trăng trên trời cao kia cũng đi vào trong lăng soi sáng nơi Người yên nghỉ. Hình như giữa người và tự nhiên bao giờ cung có sự giao hòa trăng đã trở thành đề tài trong thơ Bác và trở thành người bạn tri kỉ. Hay vầng trăng kia là chỉ Bác người có tâm hồn trong sáng thanh cao. Cách biểu đạt nghệ thuật ẩn dụ “trời xanh” ví Bác như bầu trời cao rộng nhưng thi sĩ muốn ngợi ca sự lớn lao trường tồn vĩnh cửu của người như hóa thân vào non sông non sông sánh ngang cùng trời đất sống mãi trong lòng người. Cặp từ “Vẫn biết – nhưng sao” lí trí tâm tưởng luôn khẳng định Bác vẫn còn sống nhưng trở lại hiện thực người đã đi xa một tổn thất lớn của dân tộc. Người mãi mãi đi làm cho lòng người đau nhói nỗi đau quặn thắt ko nói lên lời.

Chính vì vậy nhưng lúc chân còn ở trên đất Bác nghĩ tới ngày mai trở về thi sĩ cảm thấy buồn, xúc động lưu luyến ko muốn xa vắng. Dòng xúc cảm đó rất tự nhiên, tâm thành tuôn trào thành giọt nước mắt để rồi thi sĩ bộc bạch những ước nguyện:

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này…”

Viễn Phương muốn làm con chim để dâng tiếng hót hay nhất của mình nơi lăng Bác, muốn làm bông hoa để khoe hương khoe sắc làm đẹp nơi Bác yên nghỉ, muốn làm cây tre để đứng canh cho giấc ngủ của Người. Nghệ thuật ẩn dụ con chim, nhành hoa, cây tre chỉ thi sĩ Viễn Phương người muôn hóa thân vào những gì nhỏ nhỏ nhưng xinh xắn để được thân thiện nơi Bác yên nghỉ. Điệp ngữ “muốn làm” điệp cấu trúc điệp cách phô diễn càng làm cho những ước nguyện tâm thành tha thiết. Hình ảnh cây tre trung hiếu còn là lời thề thiêng liêng nguyện trung thành với lí tưởng của người. Hình ảnh cây tre kết thúc ở cuối bài tạo cách kết thúc đầu cuối tương ứng.

Bài thơ kết cấu của thể thơ tám chữ, từ ngữ hay, giàu xúc cảm, hình ảnh đẹp “mặt trời, vầng trăng,…” cách biểu đạt của nghệ thuật ẩn dụ cùng với giọng điệu nhẹ nhõm nghiêm trang thành kính đã diễn tả xúc cảm của thi sĩ lúc đứng trước lăng bác, vào trong lăng Bác và lúc ra về. Đó là tâm trạng của tất cả mọi người lúc tới nơi đây. Và với những bài thơ của Tố Hữu hay “Đêm nay Bác ko ngủ” của Minh Huệ, “Người đi tìm hình của nước” của Chế Lan Viên các tác giả ko chỉ đóng góp những bài thơ hay viết về Bác Hồ nhưng còn muốn ngợi ca về Người bằng tình cảm xuất phát từ tận đáy lòng, bằng tình yêu quý tự hào và hàm ân.

Bài thơ đã cho thấy tình cảm của Viễn Phương nói riêng và cả của dân tộc nói chung dành cho Bác. Qua đó em rất yêu quý và tự hào về Bác em hứa sẽ phấn đấu học tập, thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy để trở thành người công dân tốt.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 7

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

Nỗi mong đợi và ước ao của đồng bào đã được Bác đưa vào thăm ko còn nữa! Người đã ra đi mãi mãi để lại bao niềm nuối tiếc trong lòng mỗi người dân Nam Bộ. Viễn Phương – thi sĩ trẻ miền nam – được vinh dự ra thăm lăng Bác. Tác giả đã thay mặt nhân dân miền nam bảy tỏ tình cảm của mình lúc đứng trước người cha già dân tộc, Xúc động tới tận đáy lòng, Viễn Phương viết bài “Viếng lăng Bác”. Đây là bài thơ trước hết gợi cho em niềm xảm xúc sâu xa nhất.

Xúc cảm trước hết ta cảm thu được tù bài thơ có nhẽ vì bài thơ trình bày được tình cảm tâm thành và giản dị của đồng bào Nam bộ muốn nhắn gửi, nhờ Viễn Phương nói hộ nỗi trong chờ và mong đọi Bác vào tham.

Xúc động nghẹn ngào, mở đầu bài thơ, tác giả viết:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre! Xanh xanh Việt nam”

Tình cảm nhà tho rất tâm thành và cũng rất thân thiện. Đối vói người chiến sĩ miền Nam được ra thăm lang Bác là một điều rất vinh dụ. chính vì thế tình mến thương của tác giả đối với Bác rất tâm thành. Câu thơ rất ấm áp tình người với cách xưng hô thân tình “con”. Bởi tất cả mọi người đều là những người con trung hiếu của Bác. Tác giả khôn khéo chọn hình ảnh cây tre, tạo nên hình ảnh thân thuộc của non sông để mở rộng bài thơ hơn. Nhắc tới hình ảnh cây tre, ta lại nghĩ tói non sông, tói dân tộc Việt với bao đức tính cao quý: quật cường, kiên cường, đầy ý chí mạnh mẽ.

Theo đoàn người, tác giả vào thăm lăng Bác, thi sĩ nhìn thấy:

“Ngày ngày mặt tròi đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

“mặt trời” ngày ngày đi qua trên lăng là mặt trời của tự nhiên, nguồn sáng lớn nhất, rực rỡ. nhưng mặt trời trong lăng còn trông thấy một mặt trời khác “rất đỏ”. Một hình ảnh nhân hóa ngập tràn biết bao sự đáng kính đối với Bác Hồ lớn lao. bằng hình ảnh ẩn dụ, thi sĩ đã ví Bác là “mặt trời”, Người là mặt trời rực đỏ màu cách mệnh sẽ mãi mãi chiếu sáng đường chúng ta đi bằng sự nghiệp cách mệnh lớn lao của Người. đây là nét nghệ thuật thông minh của tác giả. Lạ mắt thi sĩ còn thông minh một hình ảnh khác để gợi ra Bác:

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân”

Hình ảnh nhũng dòng người đi trong thương nhớ, kết những tràng hoa ko chỉ là hình ảnh tả thực so sánh những người xếp hàng dài vào lăng trông như những tràng hoa vô tận. nó còn có ý nghĩa tượng trưng: cuộc đòi của họ đã nỏ hoa dưới ánh sáng Bác. Những bông hoa tươi thắm đó đang tới nhũng gì tốt đẹp nhất. “dâng bảy mươi chín màu xuân”, hay chính là hình ảnh hoán dụ về con người đã sống bảy mươi chín đời người sống ngập tràn niềm hoan hỉ như ngày xuân. Ánh sáng nơi Bác được thi sĩ mô tả như một vầng trăng hiền dịu:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Ánh sáng của những ngọn đèn mờ ảo trong lăng gợi thi sĩ liên tưởng thật thú vị “ánh trăng”. Tác giả đã trình bày sự am tường của mình về Bác qua sự liên tưởng kì lạ đó. Bởi trăng với Bác đã từng vào thơ Bác trong nhà lao, trên trận mạc, giờ đây trăng cũng tới dỗ giấc ngủ nghìn thu cho Người. Với hình ảnh “vầng trăng sáng dịu hiền” thi sĩ còn muốn tạo ra một hệ thống hình ảnh vũ trụ để ví vói Bác. Bác của chúng ta là vậy. “mặt tròi”, “vầng trăng”, “trời xanh” đó là những cái mênh mông rộng lớn của vũ trụ được thi sĩ ví như cái rộng lớn rộng lớn trong tình thương của Bác. Đó cũng là bộc lộ cho sự lớn lao, rực rỡ của con người với sự nghiệp của Bác. Biết rằng Bác vẫn sống mãi trong sự nghiệp cách mệnh và tâm trí nhân dân như bầu trời xanh vĩnh viễn trên cao. Nhưng thi sĩ vẫn ko khỏi thấy đau nhói trong lòng lúc đứng trước thi thể Người. “Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”. Nỗi đau như hàng nghìn mũi kim đâm vào trái tim thổn thức của tác giả. Đó là sụ rung cảm tâm thành của thi sĩ.

Đứng trong lăng bác, nhưng lúc nghĩ tới lúc phải xa Bác, Viễn Phương thấy quyến luyến ko muốn dứt. Tình cảm của thi sĩ tron suốt thời kì trên luôn sâu lắng, đau lặng lẽ nhưng tới khoảnh khắc này, Viễn Phương ko thể nào ngăn được nữa, để cho tình cảm theo dòng nước mắt tuôn trào, dâng lên cao và tha thiết nhất “mai về miền nam thương trào nước mắt”. Chỉ nghĩ tới việc về miền nam, tác giả cũng “tuôn trào nước mắt” luyến tiếc lúc chia tay quyến luyến ko muốn xa nơi Bác an nghỉ. ở câu thơ này tác giả ko sử dụng nghệ thuật nào, chỉ là lời nói giản dị, là tình thương sâu lắng tự tấm lòng nhưng lịa làm cho ta xúc động, bài thơ như người dân nam Bộ, nhưng lại lắng trong đó nỗi thương yêu đớn đau ko có gì tả được. Tác giả thay mặt cho nhân dân miền nam bộc bạch niềm tiếc thương vô hạn với vị cha già dân tộc. Câu nói giản dị đó làm người đọc thêm hiểu và đồng cảm với xúc cảm Viễn Phương, bởi lới nói đó đều xuất phát từ muôn triệu trái tim nhỏ nhỏ cùng chung nỗi đâu ko khác gì tác giả. Được gần bác dù chỉ trong phút giây nhưng ko bao giờ tác giả muốn xa bác vì Người ấm áp, rộng lớn quá. Ước nguyện thành kính của tác giả cũng là mong ước nguyện chung của nhưng người đã hoặc chua một lần gặp Bác.

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Điệp ngữ “muốn làm” lặp lại nhiều lần trong đoạn thơ trình bày ước muốn của tác giả. Hình ảnh cây tre lại xuất hiện khép bài thơ một cách khôn khéo. Mộ mong ước tâm thành của thi sĩ. Tác giả muốn làm con chim hàng nghìn ca hót cho Bác yên ngủ, làm hoa tỏa hương thơm ngạt ngào, cùng muốn đóa hoa khác làm đẹp cho noi bác yên nghỉ. Và vui sướng nhất lúc làm cây tre trung hiếu đứng mãi bên Bác canh trừng cho giấc ngủ Người. cánh hoa đó, tiếng chim đó, cây tre đó giữ mãi cho Người giấc ngủ yên bình. Viễn Phương nói lên mong ước cũng như ước nguyện tát cả chúng ta muốn gần Bác để lớn lên một tí

“Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một tí”

Bác của chúng ta là vậy. Người giàu tình thương yêu, giàu đức hi sinh và đời Người vô vùng giản dị. Non sông ta mất bác như mất người cha lớn lao, người cha luôn dành cho nhân loại tình thương vô bờ bến.

Bài thơ thật giàu hình ảnh, giàu xúc cảm, mấy cai đọc bài thơ ko thấy rung động trong lòng. Bằng cách sử dụng điêu luyện những biến pháp tu từ một cách thông minh, tác giả đã trình bày tình cảm đượm đà lại rất giản dị tâm thành đối vói Bác. Thi sĩ truyền được xúc cảm của mình tới người đọc chính bở xúc cảm của tác giả cũng là xúc cảm của đồng bào nam bộ nói riêng, của dân tộc nói chung.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 8

“Bác đã đi rồi sao Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời”

(Tố Hữu)

Có thể nói sự ra đi của vị lãnh tụ lớn lao là một mất mát lớn đối với tất cả nhân dân Việt Nam. Có ko ít những lời thơ trình bày niềm thương xót xúc động trước sự ra đi của Bác. Tuy một năm sau ngày non sông ta hoàn toàn thống nhất Viễn Phương mới có dịp ra thăm lăng Bác nhưng ông cũng ko kìm nén được dòng xúc cảm của mình. Sự xót xa, thương nhớ đó được tác giả bộc lộ qua bài thơ “Viếng lăng Bác”. Mở đầu bài thơ, Viễn Phương đã nêu lên hoàn cảnh mình ra thăm lăng Bác:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng”.

Thi sĩ là một người con của đồng bào miền Nam Tổ quốc xa xôi ko quản ngại khó khăn ra “thăm lăng Bác”. Tình cảm của ông dành cho Bác thật đáng quý. Miền Nam là mảnh đất đã hứng chịu biết bao bom đạn và sự tàn phá của quân địch trong suốt những năm dài. Nhờ sự chỉ huy sáng suốt của Bác và cách mệnh nhưng miền Nam mới được giải phóng, non sông mới được thống nhất như ngày hôm nay.

Nhưng Bác đã ko thể có mặt để chứng kiến thú vui đó, đó quả là một điều đáng tiếc. Đối với nhân dân miền Nam nói riêng và nhân dân cả nước nói chung Bác Hồ như một vị cha đầy mến yêu:

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

(Tố Hữu)

Có nhẽ thi sĩ ra thăm lăng Bác vào buổi sáng sớm nên ông mới có thể trông thấy những hàng tre “xanh xanh” tiếp nối nhau mênh mang trong sương dù cho có phải trải qua bao nhiêu “bão táp mưa sa” thì chúng “vẫn thẳng hàng”. Tre là biểu tượng cho đức tính thẳng thắn, quật cường, dẻo dai của con người đất Việt. Những hàng tre thẳng tắp đứng trước lăng càng tôn lên sự uy nghiêm vốn có của quang cảnh nơi đây. Lúc tới viếng lăng, thi sĩ đã thấy xuất hiện hai hình ảnh mặt trời:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Hình ảnh ẩn dụ mặt trời nhưng Viễn Phương sử dụng trong câu thơ đã giúp độc giả phần nào thấy được tình cảm cao quý, thiêng liêng của tác giả đối với vị cha già của dân tộc. Mặt trời của vũ trụ rực rỡ bao nhiêu thì “mặt trời” trong lăng cũng rực rỡ bấy nhiêu. Mặt trời của vũ trụ mang tới ánh sáng cho cuộc sống muôn loài thì “mặt trời” trong lăng cũng mang lại ánh sáng và cuộc sống no đủ cho nhân dân. Bác thật lớn lao, công ơn của Bác đối với dân tộc ko thể nào kể hết.

Thi sĩ đã hòa mình vào cùng dòng người tới viếng lăng để dâng lên Người tràng hoa thành kính nhất. “Tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân” cũng là bảy mươi chín năm Người sống và hiến dâng sức mình cho Tổ quốc. Nhịp thơ chậm rãi như nhịp của những bước chân ẩn chứa bao nỗi xúc động của biết bao người tới viếng thăm. Cuộc đời của Người ít có khoảnh khắc nào được ngơi nghỉ và Bác ko thể ngơi nghỉ, vui thú lúc đời sống nhân dân còn khổ cực, đói kém.

Lúc vào bên trong lăng Bác, tác ví thử lặng người đi lúc trông thấy:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Bác đã dành cả cuộc đời để hiến dâng cho nhân dân, non sông nhưng ko có một phút giây nghĩ cho bản thân mình. Và hình ảnh “Bác nằm trong giấc ngủ bình yên” chỉ là một sự ngơi nghỉ của Bác. Bác vẫn luôn hiện diện trong trái tim nhân loại, Bác vẫn còn sống mãi trong tiềm thức của con người Việt Nam.

Trời xanh vẫn tồn tại, bầu trời của hòa bình nhân dân ta sẽ nguyện một lòng giữ giàng, bảo vệ nhưng thiếu đi Bác nhân dân ta đau xót biết nhường nào. Bác đã hóa thân vào trời xanh để tồn tại mãi mãi cùng dân tộc Việt Nam. Dù ko muốn nhưng thi sĩ vẫn phải kính chào Bác với tâm trạng đầy thương xót để trở về mảnh đất miền Nam dấu yêu:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương nơi đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Tác giả muốn hóa thân vào con chim, đóa hoa, cây tre để có thể được ở kế bên Bác. Ông muốn trở thành con chim để hót quanh lăng Hồ chủ tịch, muốn trở thành đóa hoa để góp phần tô điểm vẻ đẹp cho khuôn viên lăng và thi sĩ cũng muốn làm cây tre để vẹn lòng trung hiếu với Người. Điệp ngữ “muốn làm” trình bày ước nguyện vô cùng tâm thành của Viễn Phương bởi có người con nào lại ko muốn ở cạnh người cha già mến yêu của mình?

Với giọng điệu trang trọng, chậm rãi cùng việc sử dụng các hình ảnh ẩn dụ, bài thơ “Viếng lăng Bác” đã trình bày những tình cảm tâm thành của thi sĩ đối với vị lãnh tụ lớn lao của dân tộc. Những xúc cảm đau xót, thương nhớ của tác giả cũng là xúc cảm của tất cả mọi người dân Việt Nam lúc Bác đi xa.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 9

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn. Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác.

Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Sau ngày Bác Hồ “đi xa”, bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương là một trong những bài thơ viết về Bác rực rỡ nhất. Bài thơ diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của thi sĩ đối với lãnh tụ bằng một tiếng nói tinh tế, giàu xúc cảm sâu lắng. Nó đã được phổ nhạc, lưu truyền sâu rộng trong nhân dân. Câu thơ mở đầu cho thấy xuất xứ của bài thơ:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”.Từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Đây là cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử.

Màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng, huyền thoại. Cây tre, hàng tre “đứng thẳng hàng” trong làn sương mỏng, ẩn hiện nhấp nhoáng, mang màu sắc xanh xanh. “Hàng tre xanh xanh” vô cùng thân thuộc được nhân hóa, trải qua “bão táp mưa sa “vẫn “đứng thẳng hàng” như dáng đứng của con người Việt Nam kiên cường, quật cường trong bốn nghìn năm lịch sử:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác,
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang,
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam,
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

“Ôi!” là từ cảm, biểu thị niềm xúc động tự hào. Hình ảnh hàng tre xanh mang tính chất tượng trưng, giàu ý nghĩa liên tưởng thâm thúy. Tre mang phẩm chất cao quý của con người Việt Nam: “mộc mạc, thanh cao, thẳng thắn, quật cường…” (Thép Mới). Có thi sĩ đã viết:

… Bão bùng thân bọc lấy thân,
Tay ôm, tay níu, tre gần nhau thêm
Thương nhau tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó nhưng nên hỡi người…

(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)

Mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác là người con ưu tú của dân tộc, là “tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam (Phạm Văn Đồng).

Hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng “Ngày ngày… đi qua trên lăng”, và “Một mặt trời trong lăng rất đỏ”- hình ảnh Bác Hồ lớn lao. Màu sắc “rất đỏ” làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách mệnh và lòng yêu nước nồng nàn của Bác:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, thi sĩ xúc động bổi hổi…Thành kính và nghiêm trang. Dòng người đông đúc, chẳng khác nào một “tràng hoa” muôn sắc nghìn hương từ mọi miền non sông tới Ba Đình lịch sử viếng lăng Bác. Hình ảnh ẩn dụ “tràng hoa” diễn tả tấm lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Chữ “dâng” chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ ko nói “bảy chín tuổi” nhưng nói: bảy mươi chín mùa xuân, một cách nói rất thơ: cuộc đời Bác đẹp như những mùa xuân. Qua đó, ta thấy nghệ thuật lựa chọn ngôn từ của Viễn Phương rất tinh tế, biểu cảm và hình tượng.

Khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như đang nằm ngủ một giấc ngủ “bình yên”, trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng. Thời kháng chiến, giữa núi rừng chiến khu Việt Bắc, Bác đã từng có những khoảnh khắc sống rất thần tiên:

Việc quân, việc nước bàn xong,
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

Giờ đây, thi sĩ cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản “giữa một vầng trăng dịu hiền ”. Nhìn “Bác ngủ “, thi sĩ đớn đau, xúc động. Câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim “diễn tả sự đớn đau, tiếc thương tới tột đỉnh. Viễn Phương có một lối viết súc tích, đầy thi vị; câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ muốn hóa thân làm “con chim hót”, làm “đóa hoa tỏa hương”, làm”cây tre trung hiếu” để được đền ơn đáp nghĩa Người. Ý thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, cách bộc lộ xúc cảm “rất Nam Bộ”. Đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này. Điệp ngữ “muốn làm… “được láy lại ba lần gợi tả xúc cảm thiết tha, của thi sĩ miền Nam đối với lãnh tụ.

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn.

Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác. Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Đó là trị giá lớn lao của bài thơ Viếng lăng Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân vật lịch sử thân yêu nhất của dân tộc Việt Nam thế kỉ XX. Người để lại hình ảnh một người Cha già hiền từ, một tên gọi Bác thân thiết, người hiện thân cho những gì cao đẹp và mạnh mẽ của dân tộc. Lăng Bác trở thành nơi lưu giữ bóng vía Bác lúc sinh tiền, nơi chiêm ngưỡng thành kính của nhân dân cả nước và bè bạn quốc tế.

Biết bao thi sĩ đã làm thơ về Người, về lăng Người. “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là một bài thơ ngắn đầy xúc động, trình bày tấm lòng của đồng bào miền Nam đối với Người. Mở đầu bài thơ, tác giả tự giới thiệu: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”. Lời thơ giản dị chứa đựng rất nhiều xúc cảm. Sinh tiền, Người luôn nghĩ tới miền Nam. Thi sĩ Tố Hữu từng viết:

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong Cha

(Bác ơi)

Lời bài thơ đúng là lời của người con miền Nam ra thăm lăng Bác, nơi yên nghỉ của người Cha già dân tộc. Tình cảm trong bài đúng là tình cảm của người con ở xa nhưng nỗi niềm thương nhớ ấp ủ lâu nay như chỉ chờ gặp lại bóng vía thân yêu là trào dâng, thổn thức. Từ xa, thi sĩ vừa nhìn thấy hàng tre quanh lăng, đã xiết bao xúc động:

Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Thi sĩ hẳn phải tới rất sớm để xếp hàng vào viếng, lúc sương sớm còn bao phủ quanh lăng. Theo trục đường quanh quanh dẫn tới lăng nổi lên hàng tre mênh mang. Mênh mông của tre và mênh mang của sương. Thi sĩ bắt gặp một hình ảnh thân thuộc nhưng bao năm đã in hẳn tiềm thức: “hàng tre xanh xanh Việt Nam / Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Một tình cảm vừa thân quen, vừa thương xót và tự hào. Thân quen vì người Việt Nam nào nhưng ko biết tre. Thương xót vì tre phải chịu đựng bão táp, mưa sa, và tự hào vì tre vẫn thẳng hàng, ko nghiêng ngả. Từ sương sa nhưng liên tưởng tới bão táp, mưa sa cũng rất tự nhiên. Từ cây tre nhưng nghĩ tới Việt Nam, rồi sẽ nghĩ tới Bác cũng là tự nhiên, bởi từ lâu “cây tre”, ‘Việt Nam”, “Hồ Chí Minh” là những từ ngữ có mối liên hệ nội tại.

Khổ thứ hai nói tới xúc cảm trước cảnh đoàn người sắp hàng vào lăng. Hẳn là đoàn người rất dài, vận tốc đi rất chậm. Khổ thơ trên, cảnh vật đang còn sương phủ, hiện thời mặt trời đã lên cao trên đầu. Mặt trời trên lăng lại gợi lên một liên hệ mới:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ví Bác với mặt trời là hình ảnh đã quen, nhưng đem so sánh mặt trời trên lăng và mặt trời trong lăng là một thông minh mới xuất thần, thoát sáo, chưa hề có. Mặt trời “rất đỏ” làm nhớ tới trái tim, trái tim tâm huyết, tâm thành, trái tim thương nước, thương dân. Ngắm nhìn dòng người vào viếng, thi sĩ lại nghĩ tới vòng hoa:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Tràng hoa là chuỗi hoa vòng kết thành tròn. Từng đoàn người đi viếng vận chuyển từ phía sau lăng, qua bên lăng, vòng ra trước lăng rồi quay vào chính diện của lăng, đúng là tạo thành một vòng tròn, khiến thi sĩ nghĩ tới tràng hoa. Bởi vì con người là hoa của đất, những con người từng được Bác Hồ quan tâm.

Mọi người hình như ko phải tới viếng một người đã từ trần, viếng một tử thi, nhưng là tới viếng một cuộc đời bảy mươi chín mùa xuân đã hiến dâng bao nhiêu hoa trái. Ở đây tác giả ko chỉ liên tưởng thâm thúy, nhưng còn dùng từ tinh tế, đầy tình cảm nâng niu, quý trọng.

Những chữ “ngày ngày” được lặp lại hai lần gây cảm giác một thời kì vô tận, vĩnh viễn, ko bao giờ ngừng, như tấm lòng nhân dân ko nguôi nhớ Bác.

Khổ thơ thứ ba nói về xúc cảm lúc đã vào tới trong lăng. Đây là nơi ngự trị của cái yên lặng nghiêm trang của sự yên nghỉ đời đời kiếp kiếp. Câu thơ đã viết rất đỗi chân thực và thơ mộng:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Quang cảnh bình yên, lặng lẽ gợi lên giấc ngủ đêm tối, êm đềm dưới vầng trăng sáng dịu hiền. Thi sĩ một mặt ko muốn cảm nhận đây là giấc ngủ vĩnh viễn, ngủ giữa ban ngày, nhưng mặt khác ko thể ko thấy một sự thực rằng con người đang nằm kia đã vĩnh viễn ra đi:

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi.
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Dù biết Bác sống vĩnh viễn như trời xanh thì cũng ko che giấu được một sự thực mất mát, làm đau nhói con tim. Câu thơ nghe như một tiếng khóc nghẹn ngào. Khổ thơ cuối cùng là xúc cảm trước lúc ra về:

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Nghĩ tới ngày mai về miền Nam, nỗi thương xót làm trào rơi nước mắt. Ko phải rưng rưng, rơm rớm, nhưng là trào, một xúc cảm mãnh liệt. Tình thương xót như nén giữa tâm hồn, làm phát sinh bao ước muốn. Ước muốn làm con chim hót quanh lăng Bác, để lại chút vui tươi, nhí nhảnh bên một người đã hy sinh cả gia đình, tình riêng vì non sông. Ước muốn làm đóa hoa tỏa hương quanh lăng, một làn hương như thực như hư “đâu đây”, thoang thoảng.

Ước muốn làm cây tre trung hiếu quanh lăng. Mọi ước muốn đều quy tụ vào một điểm là mong được gần Bác mãi mãi, hẳn là muốn làm vui, làm khuây, làm vợi nỗi lạnh lẽo của con người đã suốt đời hi sinh cho sự nghiệp giải phóng Tổ quốc, giải phóng dân tộc, một con người lúc sinh tiền đã dành trọn tình thương yêu cho mọi từng lớp nhân dân và đặc trưng cho đồng bào miền Nam ruột thịt.

Bài thơ tả lại một ngày ra thăm lăng Bác, từ tinh sương tới trưa, tới chiều. Nhưng thời kì trong tưởng vọng là thời kì vĩnh viễn của vũ trụ, của tâm hồn. Cả bài thơ bốn khổ, khổ nào cũng trào dâng một niềm thương nhớ rộng lớn và xót thương vô hạn. Bốn khổ thơ, khổ nào cũng đầy ắp ẩn dụ, những ẩn dụ đẹp và trang nhã, trình bày sự thăng hoa của tình cảm từ cõi hằng ngày lên cõi cao cả.

Tình cảm đối với Bác chỉ có thể là tình cảm cao cả, tăng lên tâm hồn con người. Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương là một đóng góp quý báu vào kho tàng thi ca viết về Hồ Chủ tịch, vị lãnh tụ lớn lao, mến yêu của dân tộc.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 11

Thời kì có thể phủ bụi dường như tất cả nhưng có những chân trị giá, những con người càng rời xa thời kì, càng sáng, càng đẹp. Đã gần nửa thế kỉ trôi qua, Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ lớn lao hiến dâng và hy sinh cả cuộc đời mình cho quốc gia, dân tộc – vẫn chiếm trọn tình cảm của mỗi người con Việt Nam.

“Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị. Màu quê hương dẻo dai đặm đà. Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta…” (Tố Hữu). Và một lần nữa, ta lại ko khỏi bổi hổi trước những dòng thơ trong bài thơ Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương. Bài thơ chính là tấm lòng “tủy cốt chung tình” nhất ko chỉ của tác giả, nhưng còn của toàn thể đồng bào Việt.

Nhắc tới Viễn Phương, Mai Văn Tạo có lần từng nhận xét: “Thơ Viễn Phương nền nã, thì thầm, man mác, bâng khuâng, day dứt, ko gút mắc, cầu kỳ, kênh kiệu, khoa ngôn. Hình ảnh nào trong đời sống anh cũng tìm thấy chất thơ. Ko đợi tới “Tiếng tù và trong sương đêm”, “Hoa lục bình trôi man mác tím, bông lau mênh mang nắng chiều” hay “Chòm xanh điên điển nhuộm vàng mặt nước”…

Một mái lá khô hanh khô trong rừng vắng anh cũng đưa vào đấy cái thực, cái hư, rất thơ nhưng thực, rất thực nhưng thơ” Quả thực tương tự, các sáng tác của Viễn Phương đã trình bày rất rõ điều đó. Ông có rất nhiều thi phẩm hay nhưng nổi trội nhất phải kể tới Viếng lăng Bác.

Bài thơ được in trong tập “Như mây mùa xuân” năm 1976 với những dòng xúc cảm tâm thành, thâm thúy, niềm thành kính và hàm ân của thi sĩ cũng như toàn thể đồng bào miền Nam, của nhân dân toàn quốc dành cho người cha lớn lao của dân tộc. Bởi lẽ đó, bài thơ cũng được coi như một nén tâm nhang tâm thành dâng lên Người. Trước hết có thể thấy hiện lên ở khổ thơ đầu là xúc cảm tự hào, niềm xúc động lúc được tới thăm lăng Bác để thỏa nỗi lòng của thi nhân:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Câu thơ mở đầu thay cho một lời chào, một lời giới thiệu về hành trình của những đứa con từ miền Nam ra Hà Nội thăm Bác Hồ mến yêu. Cách xưng hô “con – Bác” của người Nam Bộ gợi tới những tình cảm rất thân yêu và thân thiện. Nó cho thấy mối quan hệ giữa Bác và những đứa con tựa như tình cha con ruột thịt.

Tác ví thử một đứa con lâu ngày mới có dịp về thăm vị cha già mến yêu. Với từ “thăm”- một cách nói giảm nói tránh, tác giả cố giấu đi, nén lại trong lòng xúc cảm đau thương mất mát ko thể nào bù đắp được của cả dân tộc và cũng như để nói với tự lòng mình: Bác còn sống mãi với non sông non sông, còn sống mãi “như trời đất của ta”, trong “từng ngọn lúa mỗi nhành hoa” (Tố Hữu).

Hình ảnh “hàng tre mênh mang” xuất hiện trong sương mờ buổi sớm trên trục đường tới thăm Bác, đó là hình ảnh tả thực, hình ảnh của quê hương thân yêu, yên bình, thân thiện luôn ở bên Người. Một câu cảm thán tác giả sử dụng để bộc lộ cảm giác ngỡ ngàng về hình ảnh hàng tre: “Ôi! Hàng trẻ xanh xanh Việt Nam”.

Đó là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp cho người dân Việt Nam, là biểu tượng cho dân tộc Việt Nam trải qua “bão táp mưa sa”- thành ngữ chỉ muôn vàn khó khăn gian nan để rồi thi nhân như khẳng định cứng ngắc rằng: mỗi cây trẻ như một con người Việt Nam dẻo dai, trung kiên, vững vàng nay trở về kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của Bác. Ba hình ảnh đã tạo nên một trường liên tưởng lạ mắt, thú vị: Lăng Bác hiện lên như một làng quê yên bình với những con người bình dị, thân thiện vô cùng.

Chầm chậm theo dòng người vào trong lăng, nơi Bác đang yên nghỉ, tâm hồn thi sĩ chứa chan lòng thành kính, hàm ân và ngưỡng mộ thâm thúy đối với Bác Hồ:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

“Mặt trời đi qua trên lăng” là mặt trời của vũ trụ, của tự nhiên ngày ngày sưởi ấm Trái Đất, mang lại sự sống cho vạn vật muôn loài. Tác giả cũng trông thấy, trong lăng cũng có một “mặt trời”, một “mặt trời rất đỏ”. Đó cũng chính là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp chỉ Bác Hồ mến yêu vì Bác như vầng mặt trời có công lao to lớn cho toàn thể dân tộc, dìu dắt ta từ chỗ lầm than tới ngày tự do huy hoàng.

Đồng thời phép ẩn dụ cũng như một cách trình bày tấm lòng thành kính của chính tác giả với Bác Hồ. Cụm từ “ngày ngày” đã khẳng định quy luật ổn định của con người cũng như tự nhiên: nơi lăng Bác dòng người nối dài vô tận ko ngừng nghỉ, lặng lẽ, kính cẩn, nghiêm trang để được vào lăng viếng Bác.

Dòng người đó là tấm gương tiêu biểu trên các mặt trận lao động, sản xuất, tranh đấu, đại diện cho gần 60 dân tộc anh em từ khắp nơi trên mọi miền Tổ quốc tụ họp lại đây. Họ kết thành hình ảnh một “tràng hoa”- hình ảnh ẩn dụ giàu ý nghĩa tượng trưng cho những gì tốt đẹp nhất, tinh túy nhất của tự nhiên, của con người Việt Nam thành kính dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân”.

Phép hoán dụ, cũng là cách nói trang trọng nhằm diễn tả ý tứ sâu xa: bảy mươi chín tuổi đời của Bác là bảy mươi chín mùa xuân tươi đẹp, một cuộc đời đẹp và tràn đầy ý nghĩa. Bác đã đem lại cho ta một mùa xuân vĩnh hằng, mùa xuân của độc lập tự do và hạnh phúc. Với những xúc cảm và suy nghĩ của riêng mình, lời thơ của Y Phương đã chạm vào trái tim của tất cả chúng ta lúc nghĩ về Bác:

Vì sao trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên Người Hồ Chí Minh.

Mạch xúc cảm của tác giả tiếp tục với những dòng xúc cảm tiếc thương vô hạn, cho dù cố giấu đi những dòng xúc cảm đó nhưng vẫn đủ sức lay động trái tim của hàng triệu người:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim.

Vẫn là phép nói giảm, nói tránh “giấc ngủ bình yên”, tác ví thử phấn đấu muốn xua đi sự thực phũ phàng: Bác ko còn nữa. Hai câu thơ như tái tạo trước mắt độc giả hình ảnh chân thực: Bác đang nằm trên kính, ánh đèn hồng chiếu xuống làm cho gương mặt Bác trở thành hồng hào và sáng dịu hiền như vầng trăng.

“Trời xanh” và “ánh trăng” được nhắc tới vừa là hình ảnh thực, vừa có ý nghĩa ẩn dụ trình bày sự bất tử và trường tồn của tự nhiên. Liên kết với cặp quan hệ từ “vẫn biết – nhưng sao”, tác ví thử muốn lấy quy luật của tự nhiên để khẳng định quy luật của con người, nhằm tự trấn an lòng mình: vẫn biết Bác luôn sống mãi trong lòng dân tộc nhưng sự thực phũ phàng rằng Bác đã ra đi mãi mãi khiến tác giả thấy “nghe nhói ở trong tim”.

Từ “nghe nhói” là nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác một cách rõ nét nhất cảm giác đớn đau tột cùng của tác giả lúc nghĩ sự thực rằng Bác ko còn nữa. Đó là nỗi đau quá lớn khiến tác giả ko giấu nổi nghẹn ngào. Có nhẽ cũng bởi vậy nhưng mới nghĩ tới việc ngày mai phải xa Bác mến yêu, lòng tác giả và những đứa con miền Nam đã dâng niềm xúc động bồi hổi:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Lời thơ nghẹn ngào, nức nở, xúc cảm thương nhớ được bộc lộ một cách trực tiếp, “thương trào nước mắt” ko chỉ là xúc cảm của Viễn Phương nhưng ông như đang nói hộ tấm lòng của muôn vàn những trái tim ấm nóng khác lúc phải xa chốn thiêng liêng. Để rút ngắn khoảng cách ko gian, thi sĩ đã bộc bạch niềm ước muốn tâm thành, thiết tha, xúc động bằng một loạt các động từ “muốn làm” liên kết với hình ảnh tự nhiên đầy ẩn dụ tượng trưng: làm con chim để dâng tiếng hót lên lăng Bác, làm cây trẻ thành kính, tôn nghiêm như người lính canh phòng giấc ngủ bình yên cho Người.

Đó ko chỉ là hình ảnh tinh túy của tự nhiên nhưng còn là hình ảnh kết tinh vẻ đẹp sức sống con người kính dâng lên Bác. Bình dị, khiêm nhượng, ko ồn ĩ phô trương, ước nguyện của thi sĩ cũng là ước nguyện của chúng ta: Người nào cũng muốn ở bên Bác, muốn làm điều gì đó dẫu là nhỏ nhỏ cho Bác vui lòng.

Đặc thù hơn cả là hình ảnh “cây tre trung hiếu” kết thúc bài thơ tạo ra kết cấu đầu cuối tương ứng. Đồng thời còn là hình ảnh nhân hóa, ẩn dụ mang ý nghĩa nói chung, nhất là đặt trong hoàn cảnh non sông ta lúc bấy giờ, câu thơ khẳng định tấm lòng chung tình, sắt son với Đảng, với Bác Hồ của đồng bào miền Nam. Cứ thế, bước chân đi nhưng lòng còn níu lại. Xúc cảm của thi sĩ thật tâm thành, xúc động đã chạm vào dây đồng cảm của tất cả chúng ta.

Cùng với tất cả những tác phẩm ngợi ca về hồ chủ tịch, bài thơ Viếng lăng Bác đã để lại dòng xúc cảm xót thương biết bao trong lòng người đọc suốt bốn mươi năm qua bởi thành công rực rỡ về cả nội dung lẫn nghệ thuật. Tiếng nói thơ giản dị, mộc mạc, đậm chất Nam Bộ, hình ảnh thơ chân thực gợi nhiều trường liên tưởng, tưởng tượng.

Trong đó, rực rỡ nhất là những giải pháp như: nói giảm, nói tránh, ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ… được tác giả sử dụng linh hoạt, hiệu quả cao về trị giá thẩm mỹ. Bài thơ bởi lẽ đó đã mang tới cho ta những xúc cảm thâm thúy về Bác Hồ mến yêu với những công lao lớn lao nhưng Người đã hiến dâng, hy sinh cho dân tộc.

Với ý nghĩa đó, bài thơ thực sự trở thành nén tâm nhang thành kính của thi sĩ cũng như của nhân dân cả nước kính dâng lên Bác. Ngoài ra, Viễn Phương đã góp phần lớn của mình vào đề tài ngợi ca lãnh tụ. Một bài thơ hay, một xúc cảm tâm thành, lắng đọng trong lòng người đọc.

Cùng với rất nhiều bài thơ ngợi ca Bác, Viếng lăng Bác của Viễn Phương mãi mãi là bài ca đồng hành năm tháng. Bài thơ đã trình bày trong lòng ta những xúc cảm tự hào, hàm ân vô hạn với vị cha già lớn lao của dân tộc.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 12

Mỗi tác giả đều có những xúc cảm riêng lúc viết về Hồ Chí Minh, là xót xa, nuối tiếc, tự hào, ngưỡng mộ cho một đời người vì dân, vì nước. Thi sĩ Viễn Phương lần trước hết từ miền Nam ra thăm lăng Bác cũng đã giật thột trông thấy có những thay đổi trong chính xúc cảm của mình lúc nhìn thấy Bác đang ngủ yên lành. Bài thơ “Viếng lăng Bác” là lòng thành kính, ngưỡng mộ, hàm ân của thi sĩ dành cho vị lãnh tụ lớn lao.

Năm 1976, non sông thống nhất, lăng chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành; tác giả theo đoàn từ Nam ra viếng lăng Bác. Xúc cảm của một người con lần trước hết ra thăm lăng Bác thực sự dồn nén trong trái tim của tác giả. Bài thơ như một lời tri ân, lòng thành kính của một đứa con phương xa được trở về thăm người. Có nhẽ những câu thơ này như nói hộ tấm lòng của rất nhiều người, rất nhiều con dân Việt Nam được ra thăm lăng Bác.

Xuyên suốt bài thơ chính là mạch xúc cảm rưng rưng, xúc động, ko kìm nổi lòng mình lúc đứng trước một người người hùng dân tộc. Bài thơ được mở đầu như một tiếng reo vui:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

Một tiếng reo vui nhẹ nhõm, một tiếng “con” tâm thành và thâm thúy của một người con từ phương xa. Câu thơ trở thành mềm mại, cuốn hút, ngập tràn tình cảm. Một hành trình từ miền Nam ra tận miền Bắc để chỉ được nhìn ngắm Hồ Chí Minh một lần.

Mặc dù Bác Hồ đã ko còn nữa nhưng thi sĩ ko dùng từ “viếng” nhưng lại dùng từ “thăm” rất nhẹ nhõm, tình cảm. Điều này cho thấy rằng mặc dù Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ nhưng lại rất thân thiện, thân thiết với nhân dân. Người đọc cảm thu được rằng dường như Bác Hồ vẫn còn sống mãi, chỉ là Bác đang ngủ một giấc ngủ thật lâu, thật dài.

Quang cảnh xuất hiện trước mắt lúc thi sĩ tới đây là hàng tre “mênh mang”. Tre là hình ảnh thân thuộc, thân thiện với non sông Việt Nam, biểu tượng cho sự dẻo dai, kiên cường, ý thức ko khuất phục của cả dân tộc ta. Mặc dù bão táp mưa sa nhưng hàng tre vẫn kiên cường, hiên ngang và quật cường như chính ý thức quật cường của dân tộc ta.

Viễn Phương mang một trái tim mến thương và ngưỡng mộ với chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông đã mượn hình ảnh “mặt trời” biểu tượng cho Bác Hồ lớn lao, luôn sống mãi với non sông

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Rõ ràng hình ảnh “mặt trời” ở hai câu thơ hoàn toàn có ý nghĩa không giống nhau. Một mặt trời thực của tự nhiên, một mặt trời mang trị giá ẩn dụ, tượng trưng cho người cha già dân tộc. Phép ẩn dụ này đã làm tăng lên tính biểu cảm, phần nào làm sắc nét hơn tình cảm thương yêu, trân trọng nhưng Viễn Phương dành cho Người. Mặt trời luôn tồn tại để soi sáng nhân gian cũng như Hồ Chí Minh còn sống mãi trong lòng dân. Hòa vào dòng người viếng thăm Bác, Viễn Phương xúc động nghẹn ngào:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Đời người hữu hạn, thời kì vô hạn. Sự ra đi của Người để lại muôn vàn tiếc thương cho dân tộc. Niềm thương nhớ đó kết thành những “tràng hoa” dâng Người. “Bảy mươi chín mùa xuân” chính là bảy mươi chín năm Người sống và hiến dâng cho dân tộc. Hồ Chí Minh chính là mùa xuân lớn của non sông ta, cho những kiếp người lầm than trong xã hội. Tác giả được nhìn ngắm Bác Hồ, có một niềm xúc động thâm thúy:

Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng trong dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Bác vẫn nằm đây, giữa thủ đô đầy nắng, giữa hàng triệu trái tim của dân tộc đang hướng về Người. Nét “dịu hiền” trên khuôn mặt người chính là tượng trưng cho những gì cao đẹp, thanh khiết nhất của một cuộc đời. Dù nỗi đau tồn tại, mất mát tồn tại nhưng non sông luôn nhớ tới người. Có nhẽ khổ thơ cuối cùng người đọc sẽ lần thần trước lời ước nguyện của Viễn Phương:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Những vần thơ chất phác, bình dị này làm cho người đọc “trào nước mắt”. Phút giây tác giả sắp rời xa Người trở về với miền Nam là khoảnh khắc nhưng lại nhiều xúc cảm nhất. Điệp từ “muốn” dường như nhấn mạnh hơn nữa khát khao, ước vọng của tác giả được ở cạnh Bác Hồ. Những ước muốn bình dị, mộc mạc nhưng ngập tràn tình cảm.

Thật vậy, bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương khiến người đọc ko cầm được nước mắt vì tình cảm của một người con dành cho Bác. Qua đó thấy được vị trí của Bác Hồ trong lòng dân quan trọng như thế nào.

………………………………………

Các bạn vừa tham khảo gợi ý làm bài và một số bài văn mẫu hay phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương (chương trình Ngữ Văn 9). Truy cập kho tài liệu Văn mẫu lớp 9 để cập nhật thêm nhiều bài văn hay khác giúp bạn rèn luyện kỹ năng làm văn, sẵn sàng tốt cho các bài thi và rà soát môn Văn. Chúc các bạn học tốt.

Hướng dẫn phân tích bài thơ Viếng lăng Bác, tuyển chọn những bài văn hay phân tích nội dung bài Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục


Xem thêm chi tiết: Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Hình Ảnh về: Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Video về: Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Wiki về Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương -

Cùng https://chinphu.vn/ tìm hiểu một số bài văn mẫu: Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương – Bài mẫu 1

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Viễn Phương và bài thơ Viếng lăng Bác.

2. Thân bài

a. Khổ thơ 1:

Tác giả ở tận miền Nam mãi sau ngày độc lập dân tộc mới được ra thăm vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc. Hai từ “miền Nam” như nhấn mạnh hơn sự xa xôi trong vòng cách địa lý giữa hai đầu Tổ quốc.

Nhìn hàng tre quanh lăng Bác, thi sĩ chợt cảm thấy rằng những cây tre kia như ý chí con người Việt Nam qua bao năm tháng xoành xoạch quật cường, kiên cường, hiên ngang. Dù có trải qua “bão táp mưa sa” nhưng vẫn kết đoàn một lòng cùng nhau đứng lên.

Từ láy “xanh xanh” diễn tả con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam sẽ xoành xoạch “xanh” màu xanh bất tử.

b. Khổ thơ 2:

“Ngày ngày” là sự liên tục của thời kì, sự lặp lại tuần hoàn của tự nhiên cũng như lý tưởng, ý chí của Người sẽ xoành xoạch sáng tỏ như mặt trời kia vậy. Giải pháp nghệ thuật hoán dụ: nếu mặt trời soi sáng cho nhân loại thì Bác Hồ là mặt trời của cả dân tộc Việt Nam, mang tới ánh sáng độc lập, tự do cho dân tộc.

Lần thứ hai, “ngày ngày” được lặp lại lúc diễn tả dòng người đang lặng lẽ vào lăng thăm Người. Hàng người đi trong sự nghiêm trang và yên ắng, trong nỗi tiếc thương, đau xót vô vàn.

Người đọc như cảm thấy được sự yên ắng, sự trải dài triền miên vô tận của hàng người vào viếng Bác. Cả đoàn người đó cứ lặng lẽ “đi trong thương nhớ”, thương nhớ vị lãnh tụ lớn lao vô vàn mến yêu của dân tộc.

Viễn Phương hòa cùng dòng người đem tấm lòng yêu kính tâm thành của mình dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân” của Người. Cả cuộc đời Người, với bảy mươi chín mùa xuân, tất cả đều hiến dâng cho dân tộc, ko một phút giây nào ngơi nghỉ dành cho bản thân mình.

c. Khổ thơ 3

Bác đang nằm ở đó, nhẹ nhõm thanh thản như đang chìm trong một giấc ngủ ngon. Cả cuộc đời Người chỉ có một niềm mong ước, đó là non sông được hòa bình. Vậy nên lúc non sông được hòa bình, độc lập Người đã được ngơi nghỉ trong giấc ngủ yên bình.

Bầu trời bao năm tháng vẫn xanh một màu trường tồn vĩnh cửu, vậy nhưng vị Cha già của dân tộc đã phải ra đi. Vẫn biết quy luật tử sinh của tạo hóa nhưng vẫn thấy xót xa, đớn đau vô cùng. Dù lý trí luôn tỏ tường rằng quy luật của tự nhiên là ổn định, nhưng vẫn “nghe nhói ở trong tim”.

d. Khổ thơ cuối

Bao nhiêu nỗi đau xót, nghẹn ngào cứ thế tuôn theo dòng lệ trào.

Điệp từ “muốn” lặp lại ba lần như khẳng định lại ước muốn của thi sĩ. Đó là một ước muốn mãnh liệt, niềm khát khao cháy bỏng được ở lại kế bên Người chỉ để làm “một con chim hót”, “một đóa hoa”, “một cây tre trung hiếu”.

→ Cả khổ thơ đã trình bày niềm mong ước cháy bỏng của tác giả, cũng chính là mong ước của mỗi người dân Việt Nam. Đó là xoành xoạch được ở cạnh Người, ở cạnh vị lãnh tụ muôn vàn mến yêu của dân tộc.

3. Kết bài

Nói chung lại trị giá nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 2

I. Mở bài

– Giới thiệu về tác phẩm và tác giả của bài Viếng lăng Bác.

Bài thơ trình bày lòng thành kính và niềm xúc động của thi sĩ đối với Người lúc vào lăng viếng Bác.

Bài thơ có giọng trang trọng, tha thiết trình bày niềm mến thương, hàm ân Bác

II. Thân bài

1. Xúc cảm lúc ở trước lăng

– Tình cảm tâm thành giản dị, tâm thành của tác giả Viễn Phương cũng chính là tấm lòng đau đáu thương nhớ Bác của người con miền Nam nói chung:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”

Câu thơ gợi ra tâm trạng xúc động của một người từ chiến trường miền Nam bao nhiêu năm mong mỏi hiện thời được ra lăng viếng Bác.

Đại từ xưng hô “con” rất thân thiện, thân thiết, ấm áp tình thân tình, diễn tả tâm trạng của người con ra thăm cha sau nhiều năm mong mỏi.

Cách nói giảm nói tránh, cùng việc sử dụng từ “thăm” để giảm nhẹ nỗi đau mất mát, cũng là cách nói thân tình của diễn tả tâm trạng mong mỏi của tác giả

– Hình ảnh hàng tre là hình ảnh ẩn dụ đa nghĩa:

Với tính chất tượng trưng, hình ảnh hàng tre gợi lên những liên tưởng thân thuộc của hình ảnh làng quê, non sông đã thành biểu tượng của dân tộc.

Cây tre tượng trưng cho khí chất, tâm hồn, sự thẳng thắn, trung kiên của con người Việt Nam.

Từ “Ôi” cảm thán, biểu thị niềm xúc động tự hào về phẩm chất thẳng thắn, mạnh mẽ của dân tộc ta.

2. Sự thương nhớ của tác giả lúc đứng trước lăng Người

– Ở khổ thơ thứ hai tác giả tạo ra được cặp hình ảnh thực và ẩn dụ song đôi: mặt trời tự nhiên rực rỡ và hình ảnh Người. Tác giả ẩn dụ hình ảnh mặt trời nói về Bác, người mang lại nguồn sống, ánh sáng hạnh phúc, no đủ cho dân tộc

– Hình ảnh dòng người đi trong thương nhớ, đây là hình ảnh thực diễn tả nỗi xúc động bổi hổi trong lòng tiếc thương kính cẩn của người dân lúc vào lăng.

– Hình ảnh trình bày sự kết tinh xinh xắn “kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”:

Đoàn người vào viếng Bác là hình ảnh thực, đây còn là hình ảnh ẩn dụ xinh xắn, thông minh của thi sĩ: cuộc đời của dân tộc ta nở hoa dưới ánh sáng cách mệnh của Bác.

Bảy mươi chín mùa xuân: là hình ảnh hoán dụ chỉ số tuổi của Bác, cuộc đời Bác tận hiến cho sự tăng trưởng của non sông dân tộc.

– Niềm hàm ân thành kính dần chuyển sang sự xúc động nghẹn ngào lúc tác giả nhìn thấy Bác:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Ánh sáng dịu nhẹ trong lăng gợi lên sự liên tưởng thú vị: “vầng trăng sáng dịu hiền”.

Những vần thơ của Bác luôn gắn chặt với ánh trăng, hình ảnh “vầng trăng” gợi lên niềm xúc động, và khiến ta nghĩ tới tâm hồn thanh cao của Bác.

Ở Người là sự hòa quyện giữa sự lớn lao thanh cao với sự giản dị thân thiện.

– Thi sĩ xúc động, đau xót trước sự ra đi mãi mãi của Người:

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Dù Người ra đi, nhưng sự ra đi đó hóa thân vào tự nhiên, vào dáng hình xứ sở, giống như Tố Hữu có viết “Bác sống như trời đất của ta”.

Nỗi lòng “nghe nhói ở trong tim” của tác giả chính là sự quặn thắt tê tái trong đáy sâu tâm hồn lúc đứng trước di hình của Người, đó chính là sự rung cảm tâm thành của thi sĩ.

3. Xúc cảm lúc rời lăng của thi sĩ

– Cuộc chia ly lưu luyến quyến luyến, thấm đẫm nước mắt của tác giả:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt: như một lời giã từ đặc trưng, lời nói diễn tả tình cảm sâu lắng, giản dị.

Xúc cảm “dâng trào” nỗi luyến tiếc, quyến luyến, ko muốn xa vắng.

Ước nguyện tâm thành muốn được hóa thân thành “chim”, cây tre”, “đóa hoa” để được ở gần bên Bác.

Điệp từ “muốn làm” diễn tả trực tiếp và gián tiếp tâm trạng lưu luyến của thi sĩ.

– Hình ảnh cây tre kết thúc bài thơ như một cách kết thúc khôn khéo, hình ảnh cây tre trung hiếu được nhân hóa mang phẩm chất trung hiếu như con người. “Cây tre trung hiếu” mang thực chất của con người Việt Nam trung hiếu, thẳng thắn, quật cường đó cũng là sự tự hứa sống có trách nhiệm với sự nghiệp của Người.

III. Kết bài

Viếng lăng Bác là bài thơ đẹp và hay gây xúc động trong lòng người đọc. Nhân dân Việt Nam trung thành, xúc động với trục đường cách mệnh nhưng Người vạch ra.

Trình bày qua giọng điệu trang trọng và tha thiết, hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, tiếng nói bình dị, súc tích.

Dàn ý phân tích bài thơ Viếng Lăng Bác – Bài mẫu 3

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Viễn Phương. Giới thiệu tác phẩm Viếng lăng Bác. Nói chung nội dung từng khổ thơ.

2. Thân bài

Khổ 1+2: Xúc cảm của thi sĩ lúc ở ngoài lăng Bác

Khổ 3: Xúc cảm của thi sĩ lúc ở trong lăng Bác

Khổ 4: Những xúc cảm dâng trào và ước nguyện lúc ra về.

Đáng giá: nghệ thuật, nội dung, tình cảm của tác giả.

3. Kết bài

Trị giá của tác phẩm cho tới tận hiện thời và tình cảm của thi sĩ dành cho Bác Hồ mến yêu.

Văn mẫu Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 1

Bác Hồ luôn là đề tài muôn thuở trong thơ ca của Việt Nam. Người là nguồn cảm hứng vô tận cho các thi sĩ, nhà văn trình bày tài năng trong các tác phẩm của mình. Có thể nói, Bác chính là hình ảnh đẹp nhất, ngời sáng nhất trong thơ ca Việt Nam. Ko ít tác phẩm viết về Người, viết về những cuộc viếng thăm, gặp mặt Người, nhưng có nhẽ, xúc cảm nhất trong những tác phẩm đó là “Viếng lăng Bác” của thi sĩ Viễn Phương. Bài thơ là nỗi niềm của một người con ở tận miền Nam xa xôi được trở ra thăm Bác sau ngày Bác đi xa.

Viễn Phương là một thi sĩ xuất hiện khá nhiều trong dòng văn học Cách mệnh ở miền Nam từ những ngày còn trong thời kì tranh đấu. Nhưng tác phẩm “Viếng lăng Bác” có nhẽ là tác phẩm thành công nhất của ông lúc viết về Bác Hồ. Cả bài thơ chứa đựng trong đó là nỗi niềm đau xót, là sự xúc cảm tâm thành dành cho vị Cha già của dân tộc của một người con nơi phương xa được trở về thăm. Mở đầu bài thơ, tác giả đã mở lời chào giới thiệu với chúng ta, với Bác Hồ kình yêu rằng:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Ko như những thi sĩ khác dùng lời mời chào mỹ miều để mô tả một cuộc viếng thăm, Viễn Phương đã dùng sự tâm thành nhất của mình để giới thiệu. Tác giả ở tận miền Nam xa xôi, mãi tới hôm nay, sau ngày độc lập dân tộc mới được ra thăm vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc. hai từ “miền Nam” như nhấn mạnh hơn sự xa xôi trong vòng cách địa lý giữa hai đầu Tổ quốc.

Và sự viếng thăm của thi sĩ như là một mong mỏi từ lâu để được ra viếng lăng Bác Hồ. Bác Hồ đã ra đi từ năm 1969 nhưng mãi tới tận năm 1976, Viễn Phương mới được trở ra Bắc để thăm Người. Nói là thăm, nhưng thực ra là một cuộc viếng thăm lăng của Người bởi Người đã ra đi từ lâu.

Nhưng ở đây, thi sĩ rõ ràng ko dùng từ “viếng” như mục thực sự sự của chuyến đi này nhưng lại dùng từ “thăm”. Bởi vì tác giả cũng như những người con Nam Bộ khác ra đây để thăm lại nhà, thăm lại vị Cha già của mình. Cũng bởi vì, miền Nam là một phần máu thịt của non sông Việt Nam, là một phần “nhà” nhưng Bác Hồ luôn đau đáu vào thăm nhưng chưa có dịp:

“Bác thương miền Nam nỗi thương nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

(Tố Hữu)

Nghệ thuật nói giảm nói tránh đã được thi sĩ sử dụng ở đây như một cách để làm giảm đi nỗi đau xót vô vàn đang trào dâng trong lòng ông. Bao nhiêu xúc cảm đau xót cứ thể trào ra trong lòng như một cơn sóng mạnh mẽ vậy nhưng ấn tượng trước hết để lại trong lòng tác giả lại là “hàng tre”. Ẩn hiện trong làn sương sớm long lanh bao phủ quanh lăng Bác là hàng tre xanh.

Cây tre từ bao đời nay đã trở thành một loài cây biểu tượng cho dân tộc ta, cho ý thức quật cường của ông cha ta. Từ thời Thánh Gióng cầm tre đuổi giặc, tới những cây chông, cây gai vót nhọn làm cản bước quân thù. Cây tre cứ thế đi vào đời sống ý thức của người Việt. Hàng tre trước mắt Viễn Phương hiện lên “mênh mang”.

Ko phải bất kỳ từ nào khác nhưng lại là “mênh mang” tạo cho người đọc như cảm thấy sự cao lớn, sự mênh mông, rộng lớn của những hàng tre xung quanh lăng của Người. Ấn tượng đó của thi sĩ chợt chuyển thành một sự cảm thán.

“Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Nhìn hàng tre quanh lăng Bác, thi sĩ chợt cảm thấy rằng những cây tre kia như ý chí con người Việt Nam qua bao năm tháng xoành xoạch quật cường, kiên cường, hiên ngang. Dù có trải qua “bão táp mưa sa” nhưng họ vẫn kết đoàn một lòng cùng nhau đứng lên. Từ láy “xanh xanh”được sử dụng ở đây như để biểu đạt, để diễn tả rằng con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam sẽ xoành xoạch “xanh”màu xanh bất tử.

“Xanh xanh” tức là lúc nào cũng vậy, lúc nào cũng một màu xanh như thế. Lớp con cháu kế tiếp lớp ông cha luôn mạnh mẽ để bảo vệ cho dân tộc ta. Cả khổ thơ thứ nhất bao trọn là những xúc cảm trước hết của tác giả lúc lần đầu được tới thăm lăng Bác. Trong khổ thơ đó, có nỗi đau xót mất đi Bác, nhưng ẩn chứa trong đó phảng phất là niềm tự hào dân tộc.

Bước sang khổ thơ thứ hai, chúng ta theo chân Viễn Phương tiến dần vào lăng Bác. Trong ko khí nghiêm trang đó, thi sĩ chợt thấy xuất hiện hình ảnh của mặt trời. Một mặt trời của vũ trụ xoành xoạch luân chuyển ko ngừng nghỉ ngày và đêm. Mặt trời đó “ngày ngày” đi qua lăng của Bác, sưởi ấm cho Người. Và từ đó, thi sĩ cũng chợt trông thấy “một mặt trời trong lăng rất đỏ”.

Một hình ảnh ẩn dụ vô cùng tinh tế và rực rỡ. Bác Hồ – Người là vầng dương, con thuyền chỉ hướng cho dân tộc Việt Nam đi qua những ngày tối tăm nhất. Nếu như mặt trời của vũ trụ mỗi ngày tỏa xuống nhân gian thứ ánh sáng ấm áp, thì Bác Hồ – mặt trời của dân tộc Việt Nam cũng đã và luôn tỏa ra một nguồn ánh sáng lớn lao soi tỏ trục đường cho dân tộc. Trong thơ ca đã có ko ít tác giả sử dụng hình ảnh của mặt trời để so sánh với Bác. Như Tố Hữu cũng đã từng nói:

“Người rực rỡ một mặt trời cách mệnh
Còn đế quốc là loài dơi hốt hoảng”.

(Sáng tháng năm)

Nhưng ở đây, với Viễn Phương vẫn là hình ảnh đó, nhưng lại mang một màu sắc riêng lẻ vô cùng. Nếu như mặt trời ngoài kia mỗi ngày đều đỏ rực, thì mặt trời trong lăng đây cũng đỏ rực sắc màu của chính mình. Màu đỏ đó toát lên từ phẩm chất con người của Hồ Chí Minh, từ lý tưởng lớn lao nhưng Người mang tới, từ ý chí quật cường, kiên cường đấu tranh nhưng Người đã trình bày, từ công lao nhưng Người đã làm nên.

Tất cả những điều đó tạo nên một mặt trời rực rỡ, sánh ngang bằng với mặt trời của vũ trụ ngoài kia. Tác giả đã khôn khéo sử dụng ở đây điệp từ “ngày ngày”. “Ngày ngày” tức là sự liên tục của thời kì, sự lặp lại tuần hoàn của tự nhiên cũng như lý tưởng, ý chí của Người sẽ xoành xoạch sáng tỏ như mặt trời kia vậy. Lần thứ hai, “ngày ngày” được lặp lại lúc diễn tả dòng người đang lặng lẽ vào lăng thăm Người. Hàng người đi trong sự nghiêm trang và yên ắng, trong nỗi tiếc thương, đau xót vô vàn.

Ở đây, tác giả đã thật tinh tế lúc ko phải là đoàn người, hàng người nhưng là dòng người. Điều này làm cho người đọc như cảm thấy được sự yên ắng, sự trải dài triền miên vô tận của hàng người vào viếng Bác. Cả đoàn người đó cứ lặng lẽ “đi trong thương nhớ”, thương nhớ vị lãnh tụ lớn lao vô vàn mến yêu của dân tộc. Nỗi nhớ đó đã kết thành “tràng hoa”, dòng người đó đã trở thành một tràng hoa dài vô tận để dâng lên Bác Hồ.

Và Viễn Phương hòa cùng dòng người đó đem tấm lòng yêu kính tâm thành của mình dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân” của Người. “Bảy mươi chín mùa xuân” là số tuổi của Bác Hồ. Cả cuộc đời Người, với bảy mươi chín mùa xuân, tất cả đều hiến dâng cho dân tộc, ko một phút giây nào ngơi nghỉ dành cho bản thân mình. Tác giả muốn trình bày sự hiến dâng lớn lao nhưng Bác Hồ đã hi sinh của non sông. Và sự hi sinh đó đã tạo điều kiện cho cả dân tộc được sống trong hòa bình.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Có nhẽ đây là khổ thơ đắt giá nhất bài thơ. Cả khổ thơ là sự ngợi ca công ơn của Bác, đó cũng là niềm cảm kích, niềm hàm ân vô bờ của tất cả mọi người dân Việt Nam dành cho Bác. Tiếp theo đây, thi sĩ lại tiếp tục cuộc hành trình vào viếng thăm lăng Bác. Và giờ đây, ông đã được gặp mặt Người cha già nhưng mình hằng yêu quý, kính trọng:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Bác đang nằm ở đó, nhẹ nhõm thanh thản như đang chìm trong một giấc ngủ ngon. Cả cuộc đời Người chỉ có một niềm mong ước, đó là non sông được hòa bình. Vậy nên giờ đây, lúc non sông được hòa bình, độc lập, Người đã được ngơi nghỉ trong giấc ngủ yên bình.

Cả cuộc đời Người đã hiến dâng hết sức lực cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vậy nên giờ đây, Người đang “nằm trong giấc ngủ yên bình”. Đối với thi sĩ hay với bất kỳ người nào, Bác như vừa mới đây năm xuống, thưởng cho mình một giấc ngủ ngon sau bao ngày vất vả, sớm khuya lo cho cuộc đấu tranh của nhân dân:

“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”

Một lần nữa, Viễn Phương đã phải sử dụng tới giải pháp nói giảm nói tránh để làm bớt đi ko khí đau thương đang tràn trề trong tâm hồn ông. Bác Hồ đang nằm đó, giữa một giấc ngủ bình yên hơn bao giờ hết, giữa một thứ ánh sáng nhẹ nhõm lan tỏa trong ko gian.

Thứ ánh sáng đó có thể là một ngọn đèn ngủ dìu dịu được thắp trong lăng Bác. Nhưng cũng có thể thi sĩ đang muốn nói tới vầng trăng tự nhiên – vầng trăng nhưng Bác Hồ thích thú nhất. Có thể thấy, thơ của Người luôn tràn trề hình ảnh của trăng. Ví dụ như:

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”

Hay:

“Giữa dòng thảo luận việc quân
Khuya về mênh mang trăng ngân đầy thuyền”

Có nhẽ ở đây, tác giả ko chỉ đơn giản là muốn nói tới ngọn đèn trong lăng Bác nhưng còn muốn nói tới vầng trăng tự nhiên ngoài kia. Bởi sinh tiền, Bác Hồ là người yêu trăng hơn bao giờ hết. Giờ đây lúc được bước sang một toàn cầu khác, yên bình hơn, Người muốn được hòa mình cùng với vầng trăng của tự nhiên, xoành xoạch sáng tỏ, xinh xắn, trường tồn cùng thời kì như lý tưởng của Người vậy. Và tiếp theo, sau bao nhiêu sự kìm nén, thi sĩ đã phải bật lên tiếng nấc nghẹn ngào:

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Một lời trách cứ mới đớn đau làm sao! Lời trách cứ đó là lời trách trời xanh kia. Bầu trời thì vẫn vậy, bao năm tháng vẫn xanh một màu trường tồn vĩnh cửu, vậy nhưng vị Cha già của dân tộc sao đã phải ra đi? Vẫn biết quy luật tử sinh của tạo hóa nhưng vẫn thấy xót xa, đớn đau vô cùng. Dù lý trí luôn tỏ tường rằng quy luật của tự nhiên là ổn định, nhưng thi sĩ vẫn “nghe nhói ở trong tim”.

Nỗi đau xót nghẹn ngào đó đã trở thành lời trách cứ đối với trời xanh. Và cảm giác “nghe nhói” khiến người đọc cũng như đồng cảm được một phần nào đó cảm giác đau xót, quặn thắt tim gan nhưng tác giả muốn biểu đạt. Thứ xúc cảm đó dồn nén tới mọi giác quan trên thân thể con người.

Cuộc gặp mặt nào rồi cũng tới hồi chia ly và cuộc viếng thăm của Viễn Phương với Hồ Chủ tịch cũng vậy. Tới lúc phải nói lời từ biệt, thi sĩ đã vô cùng xúc động. Sự xúc động đó cùng với nỗi niềm đau xót kìm nén từ lúc đầu đã bật thành một tiếng khóc, tiếng nấc nghẹn ngào:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Ngày mai, con phải rời xa Cha, rời xa vị Cha già kính mến để trở lại miền Nam xa xôi, biết bao giờ mới có dịp được thăm lại Người. Chính vì thế, thi sĩ đã bật lên tiếng nức nở. Bao nhiêu nỗi đau xót, nghẹn ngào cứ thế tuôn theo dòng lệ trào. Chính lúc này, trong tâm thi sĩ chợt hiện lên một ước nguyện:

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Điệp từ “muốn” lặp lại ba lần như khẳng định lại ước muốn của thi sĩ. Đó là một ước muốn mãnh liệt, niềm khát khao cháy bỏng của thi sĩ. Ước nguyện đó là được ở lại kế bên Người – vị lãnh tụ lớn lao của dân tộc, chỉ để làm “một con chim hót”, “một đóa hoa”, “một cây tre trung hiếu”. Tất cả chỉ đều là những vật vô cùng nhỏ nhỏ, tầm thường, nhưng lại là mong ước của tác giả.

Bởi vì chim hót sẽ ru thêm giấc ngủ ngon cho Người, hoa sẽ tỏa ngát hương thơm và một cây tre nhỏ mãi trung hiếu với nơi đây. Nhịp thơ ở đây chậm đi một nhịp so với các khổ thơ trước. Sự chậm rãi đó như muốn kéo dài thêm khoảnh khắc sắp phải chia xa. Kết lại bài thơ, hình ảnh cây tre lại một lần nữa xuất hiện như một vòng lặp tuần hoàn.

Cây tre là biểu tượng của con người Việt Nam, biểu tượng cho ý chí và sức mạnh của dân tộc. Tác giả muốn ở lại bên lăng Hồ Chủ Tịch trở thành một cây tre trung thành với Bác, với lý tưởng nhưng Người đã chỉ lối. Qua đó, thi sĩ càng muốn khẳng định một điều, đó là sự tin tưởng, sự trung thành của mỗi người dân Việt Nam vào Bác, vào lý tưởng và chân lý nhưng Bác đem tới cho chúng ta.

Cả khổ thơ đã trình bày niềm mong ước cháy bỏng của tác giả, cũng chính là mong ước của mỗi người dân Việt Nam. Đó là xoành xoạch được ở cạnh Người, ở cạnh vị lãnh tụ muôn vàn mến yêu của dân tộc cũng từ đó, trình bày sự tin tưởng tuyệt đối vào Bác và lý tưởng nhưng Bác đã gây dựng.

Bài thơ đã kết lại nhưng lại mang tới cho người đọc chúng ta thật nhiều xúc cảm. Chỉ một cuộc viếng thăm thôi, nhưng lại chứa đựng trong đó bao nhiêu tình cảm, bao nhiêu tình yêu thâm thúy của một người con Nam Bộ đối với Bác Hồ mến yêu của chúng ta. Bài thơ được cấu tứ theo lối tám chữ. Lối thơ này được kết cấu như một câu chuyện kể với mạch văn chậm rãi làm cho người đọc cảm thu được hết tất cả những tình cảm nhưng thi sĩ muốn diễn tả.

Cùng với hệ thống giải pháp tu từ nhưng nhiều nhất là nói giảm nói tránh, “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương đã làm sống dậy trong lòng độc giả sự yêu kính dành cho Bác, và cũng từ đó hòa chung vào niềm đau xót cũng như ước muốn nhưng tác giả muốn trình bày.

“Hồ Chí Minh – Người ở khắp muôn nơi”. Đây là lời khẳng định của Tố Hữu trước sự hiện diện của Bác. Bác tuy đã đi xa nhưng sự hiện diện của Người thì còn mãi trong mỗi người con Việt Nam. Người là vị cha già đáng kính là “hồn của muôn hồn”. Sự ra đi của Người có đau xót, có xót xa, nhưng lý tưởng của Người để lại, ý chí và phẩm chất của Người sẽ mãi là tấm gương soi tỏ trục đường nhưng dân tộc Việt Nam sẽ đi và mang vinh quang trở về. Đó cũng là lời nhưng Viễn Phương muốn ngỏ qua bài thơ “Viếng lăng Bác”.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 2

Nhắc tới thi sĩ Viễn Phương là nhắc tới một thi sĩ với hồn thơ nhẹ nhõm, man mác, bâng khuâng. Thơ ông lay động lòng người bởi sự tinh tế trong cách diễn tả xúc cảm, hình ảnh thơ giản dị nhưng thâm thúy. Bài thơ Viếng lăng Bác là một bài thơ như thế, bằng tình cảm tâm thành bình dị của một người con miền Nam, Viễn Phương đã viết nên những vần thơ thiết tha bộc bạch niềm thành kính và nỗi xúc động lúc được ra thăm lăng Bác.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang”

Lời xưng hô thân tình, thân thiện, như tình cảm của một đứa con thân yêu dành cho người cha đáng kính. Sau bao khát khao mong ước, hôm nay người con đó có dịp được viếng lăng Bác, nỗi xúc động, nghẹn ngào thốt lên thành tiếng như thoả lòng mong mỏi gặp Bác lâu nay.

Nơi miền Nam xa xôi, người con đó mang cả trái tim của hàng triệu đồng bào miền Nam đang dõi theo người, ấm áp biết bao. Đứng trước lăng là hàng tre xanh mênh mang trong sương mai buổi sớm, hàng tre đó vẫn hiên ngang, đứng bên người, chở che cho người.

“Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Từ xúc cảm lúc đứng trước lăng, tác giả bổi hổi nghĩ về con dân đất Việt, những con người Việt Nam quả cảm, trung kiên, cây tre là biểu tượng là hồn cốt của dân tộc Việt. Người Việt Nam vẫn luôn sáng ngời bởi sự gắn bó bền chặt, ý chí kiên cường, dẫu bão táp mưa sa, dẫu đất cằn sỏi đá vẫn hiên ngang, thẳng thắn, thủy chung. Hàng tre xanh xanh đó là sức sống dẻo dai, sự trường tồn của non sông, dân tộc. Theo dòng người, vào viếng lăng Bác, tác giả lại càng thương nhớ xúc động hơn bao giờ hết.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

Nếu ánh mặt trời của tự nhiên ngày ngày vẫn miệt mài “đi “bên Bác, vẫn dõi theo người, ánh mặt trời đó mang sự sống, mang nguồn ánh sáng rực rỡ cho muôn loài trên thế gian. Thì Bác cũng như ánh mặt trời đó, kì diệu và xinh xắn biết bao, Bác mang nguồn sáng của cách mệnh soi rọi trục đường giải phóng của dân tộc, là ánh sáng ấm áp trong mỗi trái tim chúng con. Đó là một hình ảnh rất đẹp, rất thơ, chứa chan niềm tôn kính của thi sĩ tới Bác Hồ – vị cha già mến yêu của dân tộc.

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”.

Bác vẫn ở đấy thôi, chúng con từ khắp mọi miền tới bên người. Ngày ngày những dòng người vào thăm Bác trong niềm xúc động, thương nhớ khôn nguôi. Niềm mến thương đó kết thành những tràng hoa đẹp nhất, rực rỡ nhất dâng lên người. Cuộc đời dân tộc nở hoa dưới tư cách và công lao lớn lao của Người.

Bác đã hiến trọn bảy mươi chín mùa xuân xinh xắn nhất cho dân tộc cho cách mệnh, Bác đã làm nên mùa xuân mới cho non sông, cho muôn dân. Càng vào trong lăng, nỗi nghẹn ngào lại càng khó tả, càng mãnh liệt khôn nguôi lúc bắt gặp hình ảnh người:

“Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
………………………………………….
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”.

Bác đang yên nghỉ giấc ngủ nghìn thu giữa một vầng trăng hiền dịu, ánh trăng như Bác vậy, luôn ấm áp và dịu dàng, là kẻ tri kỉ tri kỉ với Người. Ánh trăng sáng trong đó như tư cách lớn lao của người, cao đẹp, thân thiện nhưng thân yêu. Dẫu biết rằng Bác như bầu trời xanh kia vậy, luôn mãi mãi trường tồn, khắc sâu trong trái tim của muôn người, nhưng thực tại cũng khiến tác giả ko khỏi đau lòng được.

Ko buồn sao được, ko thổn thức, tiếc thương sao được lúc bầu trời xanh của dân tộc đã ra đi mãi mãi. Tiếng thơ cất lên sao nhưng nhói lòng, nhưng thổn thức tới vậy. Càng bên Bác, tình cảm lại càng dạt dào, càng bứt rứt, quyến luyến chẳng muốn rời xa. Từng phút giây thiêng liêng được bên Người là khoảnh khắc quý báu và đáng trân trọng nhất, lúc nghĩ tới việc phải xa Người lại ko thể ngăn được những dòng nước mắt nuối tiếc, quyến luyến.

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Ước nguyện giản dị nhưng chất chứa tình cảm lớn lao của người con gửi tới Người. Từ “muốn làm” lặp đi lặp lại như diễn tả nỗi khát khao khôn nguôi được ở lại với Người, được bên Người thật lâu. Là con chim cất cao tiếng hót giữa bầu trời yên bình, là đóa hoa tỏa hương ngạt ngào, là cây tre trung hiếu canh phòng giấc ngủ bình yên cho Người. Mong ước đó đâu chỉ riêng của Viễn Phương nhưng còn là tiếng lòng, là khát khao, ước nguyện của tất cả mọi người còn trên non sông này gửi tới Bác.

“Bác Hồ – người là niềm tin thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhân loại”, hình ảnh Bác luôn mãi sắt son và trường tồn theo thời kì. Bài thơ thật đẹp, thật đáng quý, đáng yêu bởi những xúc cảm tự tận đáy lòng được viết ra của tác giả. Ko cầu kỳ, hoa mỹ, ko lộng lẫy, phô trương. “Viếng lăng Bác” kết tinh những tình cảm lớn trong một trái tim bình dị đã chạm tới xúc cảm người đọc một cách tự nhiên như thế.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 3

Trong thơ ca ngợi ca về chủ tịch Hồ Chí Minh thì có rất nhiều những tác phẩm thơ hay và rực rỡ. Thế nhưng ko phải bài thơ viết về Bác nào cũng có thể nói được những xúc cảm tới nghẹn ngào như trong bài thơ Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương.

Ko thể phủ thu được bài thơ Viếng Lăng Bác là một trong những bài thơ đã thành công trong việc diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của Viễn Phương đối với vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc – Hồ Chí Minh bằng một tiếng nói tình tế, tâm tình và giàu xúc cảm.

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Ngay từ câu thơ trước hết thì lúc từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương cũng đã mang theo trong mình với biết bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến sĩ ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Có thể nói đây cũng chính là một cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử. Trong khi màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng gợi một miền cổ tích xa xưa. Ấn tượng trước hết với người con ở trong Nam lúc ra tới lăng Bác cũng chính là hàng tre. Cây tre với dáng đứng thẳng cũng vô cùng thân thuộc với chúng ta và đặc trưng cây tre lại còn có đặc tính đứng thẳng, sống được ở nơi đất sỏi và đất bạc màu nữa. Hình ảnh hàng tre như tượng trưng cho sự cần mẫn, chịu thương chịu thương chịu khó của người nông dân của con người Việt Nam.

Viễn Phương cũng thật tài tình lúc ông cũng đã mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ lúc này đây thật tinh tế lúc ông tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Với khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác Hồ cũng chính là một người con ưu tú của dân tộc và nói như Phạm Văn Đồng thì Bác là tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam.

Tiếp theo đó là hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng. Cứ như thường lệ mặt trời ngày ngày đi qua trên lăng và thấy ở trong lăng còn có mặt trời rất đỏ – Bác Hồ. Câu thơ ẩn dụ thật đẹp và mang lại cho người đọc những ấn tượng sâu xa biết bao nhiêu.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Để có thể hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, lúc này đây thì thi sĩ xúc động bổi hổi rồi thành kính cũng như nghiêm trang. Dòng người lúc này đây cũng như đang tiếp nối nhau đi viếng lăng Bác chẳng khác nào những tràng hoa có muôn sắc để có thể bộc bạch được lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Viễn Phương thật tài tình biết bao nhiêu như cũng đã sử dụng từ “Dâng” như cũng đã lại chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ Viễn Phương ko nói “bảy chín tuổi” nhưng lại nói rằng “bảy mươi chín mùa xuân” có thể nhận thấy được đây chính là một cách nói rất thơ nữa.

Tiếp theo tới với khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như chỉ đang nằm ngủ một giấc ngủ vô cùng bình yên trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng lắm. Thi sĩ Viễn Phương bằng những cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản ở giữa một vầng trăng dịu hiền. Lúc nhìn thấy Bác ngủ nhưng thi sĩ đớn đau, xúc động. Độc giả lúc đọc thấy câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim “diễn tả sự đớn đau, như quặn thắt và tiếc thương tới tột đỉnh. Tác giả Viễn Phương dường như cũng lại có một lối viết súc tích, đầy thi vị và có những câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Ấn tượng nhất ko thể ko nói tới khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Đồng thời cũng lại biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ Viễn Phương cũng đã trình bày các ước muốn hóa thân làm “con chim hót”, mong muốn có thể thành đóa hoa tỏa hương. Hơn hết chính là mong muốn làm cây tre trung hiếu mới để được đền ơn đáp nghĩa Người. Thông qua đây ta thu được câu thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, hay đó chính là những cách bộc lộ xúc cảm vô cùng Nam Bộ. Thực tiễn có thể thẩm định đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Bài thơ Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, đồng thời lại còn mang được một súc tích và đẹp. Thi sĩ Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, trong mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý và vô cùng hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn với Bác. Thực sự đây là một bài thơ hay, một bài ca ngân vang ngợi ca về Bác Hồ và trình bày được một nỗi niềm của chính thi sĩ với Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 4

Sau ngày Bác Hồ “đi xa”, bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương là một trong những bài thơ viết về Bác rực rỡ nhất. Bài thơ diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của thi sĩ đối với lãnh tụ bằng một tiếng nói tinh tế, giàu xúc cảm sâu lắng. Nó đã được phổ nhạc, lưu truyền sâu rộng trong nhân dân. Câu thơ mở đầu cho thấy xuất xứ của bài thơ:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Đây là cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử. Màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng, huyền thoại. Cây tre, hàng tre “đứng thẳng hàng” trong làn sương mỏng, ẩn hiện nhấp nhoáng, mang màu sắc xanh xanh. “Hàng tre xanh xanh” vô cùng thân thuộc được nhân hóa, trải qua “bão táp mưa sa “vẫn “đứng thẳng hàng” như dáng đứng của con người Việt Nam kiên cường, quật cường trong bốn nghìn năm lịch sử:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác,
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang,
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam,
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

“Ôi!” là từ cảm, biểu thị niềm xúc động tự hào. Hình ảnh hàng tre xanh mang tính chất tượng trưng, giàu ý nghĩa liên tưởng thâm thúy. Tre mang phẩm chất cao quý của con người Việt Nam: “mộc mạc, thanh cao, thẳng thắn, quật cường…” (Thép Mới). Có thi sĩ đã viết:

… Bão bùng thân bọc lấy thân,
Tay ôm, tay níu, tre gần nhau thêm

 

Thương nhau tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó nhưng nên hỡi người…

(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)

Mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác là người con ưu tú của dân tộc, là “tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam (Phạm Văn Đồng).

Hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng “Ngày ngày… đi qua trên lăng”, và “Một mặt trời trong lăng rất đỏ”- hình ảnh Bác Hồ lớn lao. Màu sắc “rất đỏ” làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách mệnh và lòng yêu nước nồng nàn của Bác:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, thi sĩ xúc động bổi hổi…Thành kính và nghiêm trang. Dòng người đông đúc, chẳng khác nào một “tràng hoa” muôn sắc nghìn hương từ mọi miền non sông tới Ba Đình lịch sử viếng lăng Bác. Hình ảnh ẩn dụ “tràng hoa” diễn tả tấm lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Chữ “dâng” chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ ko nói “bảy chín tuổi” nhưng nói: bảy mươi chín mùa xuân, một cách nói rất thơ: cuộc đời Bác đẹp như những mùa xuân. Qua đó, ta thấy nghệ thuật lựa chọn ngôn từ của Viễn Phương rất tinh tế, biểu cảm và hình tượng.

Khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như đang nằm ngủ một giấc ngủ “bình yên”, trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng. Thời kháng chiến, giữa núi rừng chiến khu Việt Bắc, Bác đã từng có những khoảnh khắc sống rất thần tiên:

Việc quân, việc nước bàn xong,
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

Giờ đây, thi sĩ cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản “giữa một vầng trăng dịu hiền”. Nhìn “Bác ngủ”, thi sĩ đớn đau, xúc động. Câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim” diễn tả sự đớn đau, tiếc thương tới tột đỉnh. Viễn Phương có một lối viết súc tích, đầy thi vị; câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ muốn hóa thân làm “con chim hót”, làm “đóa hoa tỏa hương”, làm”cây tre trung hiếu” để được đền ơn đáp nghĩa Người. Ý thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, cách bộc lộ xúc cảm “rất Nam Bộ”. Đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này. Điệp ngữ “muốn làm… ” được láy lại ba lần gợi tả xúc cảm thiết tha, của thi sĩ miền Nam đối với lãnh tụ.

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn.

Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác. Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Đó là trị giá lớn lao của bài thơ Viếng lăng Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 5

Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị cha già mến yêu của dân tộc Việt Nam – đã hiến dâng trọn đời mình vì sự nghiệp giải phóng non sông ta. Người ra đi năm 1969, để lại biết bao nỗi thương nhớ và xót xa cho Tổ quốc. Có nhiều thi sĩ đã viết bài thơ tưởng nhớ về Bác, và “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là một trong những bài thơ xuất sắc nhất. Chúng ta hãy cùng tới với bài thơ để cảm thu được xúc cảm đó.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Năm 1976, sau ngày non sông ta được hoàn toàn giải phóng, lăng Bác được khánh thành. Thi sĩ Viễn Phương từ miền Nam đã ra thăm lăng Bác. Xúc cảm dâng trào, thi sĩ đã làm một bài thơ như một lời bộc bạch chân tình của hàng triệu người con miền Nam với Bác. Đây là một bài thơ rực rỡ, giàu ý nghĩa, làm cho người đọc xúc động.

Hai khổ thơ đầu là những dòng xúc cảm lúc đầu của thi sĩ lúc được lần đầu tới thăm lăng Bác: một tí tự hào, xen lẫn vui sướng, lẫn xúc động lúc sắp được kề cận bên Người cha thân yêu của dân tộc. Bằng những hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi, tiếng nói bình dị nhưng súc tích, tinh tế, đoạn thơ đã để lại trong lòng người đọc những xúc cảm vô cùng thâm thúy.

Hai khổ cuối bài thơ như những nốt nhạc du dương, trầm bổng, réo rắt như tấm lòng tha thiết yêu quý của thi sĩ với Hồ Chủ Tịch. Bằng những ngôn từ ẩn dụ rực rỡ, từ ngữ bình dị nhưng giàu sức gợi, câu thơ đã khơi gợi trong lòng người đọc những rung động thâm thúy và đáng quý….

Bài thơ được phân chia theo bố cục thời kì, và khổ thơ trước hết nói về xúc cảm của tác giả lúc nhìn thấy lăng Bác từ xa.

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”

Câu thơ trước hết thật ngắn gọn nhưng nó lại là một lời tâm tư chân tình của thi sĩ cũng như hàng triệu người con miền Nam. Một tiếng “con” thật ấm áp, thân thiện, trình bày lòng mến yêu to lớn đối với Bác. Bác thật thân thiện với người dân, như là một vị cha già của dân tộc. “Con ở miền Nam” – mấy tiếng đó bao hàm một nỗi đau và một niềm tự hào. Miền Nam gian nan và người hùng, miền Nam đi trước về sau, miền Nam thành đồng Tổ quốc, miền Nam vừa thắng lợi quân địch hung bạo trở về trong đại gia đình Việt Nam đây Bác ơi! Thi sĩ mong nhìn thấy Bác một lần sau lúc non sông đã giải phóng nhưng thật đau xót, Bác đã ko còn. Vì vậy, từ “viếng” đã được thi sĩ thay bằng từ “thăm” để giảm nhẹ nỗi đau cũng như bộc bạch niềm tin rằng Bác vẫn sống mãi.

“Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Đập vào mắt thi sĩ là hình ảnh hàng tre xanh ngắt trước lăng Bác. Cây tre – biểu tượng cho sự quật cường, kiên cường nhưng giản dị, thanh cao của người dân Việt Nam – đã để lại một dấu ấn đậm nét trong lòng tác giả trước lúc bước vào lăng Bác. Hàng tre mênh mang – Hàng tre xanh xanh – Hàng tre Việt Nam: hàng tre bao đời như một tín hiệu đặc trưng của dân tộc. Hàng tre trùm bóng mát rượi lên bao thế hệ cuộc đời, hàng tre mang bao phẩm chất của con người Tổ quốc ta: dẻo dai, kết đoàn, quật cường, kiên cường. Ở Bác có tất cả những gì nhưng những con người Việt Nam từng có, cũng cái tín hiệu xanh tươi sự sống đó, cũng cái kiên cường “đứng thẳng hàng” trong “bão táp mưa sa” đó. Dân tộc ta thật sự có sức sống mãnh liệt, cho dù những thử thách của tự nhiên, của lịch sử có khắc nghiệt cách mấy thì vẫn kiên cường đương đầu, và vẫn phấn đấu đứng thẳng chứ nhất quyết ko chịu bị bẻ cong. Hàng tre đứng đó, bên lăng Bác như ru giấc ngủ nghìn thu của Bác, gắn bó mãi mãi với Bác như dân tộc Việt Nam vẫn kính trọng Bác mãi mãi.

Tới gần lăng Bác, xếp hàng vào viếng thì tác giả có thêm nhiều xúc cảm mới.

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

Hai câu thơ sinh động với nhiều hình ảnh gợi cảm được tạo nên từ những hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi với nhau. Một mặt trời thực đi qua trên lăng, là mặt trời của tự nhiên, của muôn loài, soi sáng cho muôn loài, đem lại sức sống cho toàn cầu. Từ mặt trời thật đó, một mặt trời ẩn dụ khác xuất hiện trong lăng, rất đỏ. Bác nằm trong lăng với ánh sáng đỏ xung quanh như một mặt trời. Bác tồn tại vĩnh cửu trong lòng mỗi người dân Việt Nam như sự tồn tại của một mặt trời thật. Bác soi sáng đường cho dân tộc ta đi, hiến dâng cả cuộc đời cho sự nghiệp giành độc lập của Tổ quốc. Bác giúp nhân dân ta thoát khỏi kiếp sống nô lệ, trở thành một con người tự do để hiện thời được hạnh phúc. Công lao của Bác đối với dân tộc ta cũng như mặt trời, to lớn ko kể xiết. Bác là một mặt trời. Cái ẩn dụ mặt trời ở đây ko biết đã đủ nói về Bác chưa? Ko, nếu nói Bác là mặt trời thì phải nhấn mạnh thêm cho rõ cái đặc tính của vầng mặt trời đó: rất đỏ. Cái mặt trời đang tỏa sáng trên cao kia, cái mặt trời của tự nhiên, tượng trưng của nguồn nóng, nguồn sáng, nguồn sự sống đó, ko phải bao giờ cũng nguyên vẹn thế đâu, ko phải lúc nào cũng ấm nóng thế đâu! Vầng mặt trời đó có thể bị bóng đêm lấn lướt. Nhưng vầng mặt trời Bác Hồ của ta thì mãi mãi đỏ thắm, mãi mãi là nguồn sưởi ấm, nguồn sáng soi đường cho con người Việt Nam. Hôm nay có hai mặt trời chiếu rọi trên đường đời: một mặt trời tỏa sáng trước mặt, một mặt trời tỏa sáng tâm hồn…Như mặt trời kia, Bác thuộc về vĩnh cửu. Bác sẽ sống mãi trong lòng mỗi con người Việt Nam.

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Cùng với mặt trời đi qua trên lăng, ngày ngày dòng người vẫn đi qua lăng trong thương nhớ. Điệp ngữ “ngày ngày” ý nói rằng nhân dân ta mãi luôn ghi nhớ công lao to lớn của Bác, mãi mãi là tương tự. Nhịp thơ của đoạn chậm, diễn tả đúng tâm trạng lúc đứng xếp hàng trước lăng chờ tới lượt vào, ngậm ngùi tưởng nhớ tới Bác đã khuất. Tuy vậy, nhịp thơ chầm chậm như bước chân người đi trong cuộc tưởng vọng nhưng sao câu thơ vẫn ko buồn? Phải rồi. Chúng ta ko làm cái việc tưởng vọng phổ biến với Bác như một người đã khuất. Dòng người đang đi đây là đang đi trong cuộc hành trình ngợi ca vinh quang của Bác. Và tràng hoa vinh quang này ko phải được kết bằng những bông hoa phổ biến như mọi tràng hoa vinh hiển khác trên đời đâu. Tràng hoa đây là một hình ảnh ẩn dụ của tác giả, đó chính là những đoá hoa thật sự của đời, là đàn con nhưng Bác đã cố công tạo nên suốt bảy mươi chín mùa xuân Bác sống trên đời. Những bông hoa trong vườn Bác nay đã lớn lên, nở rộ ngát hương kính dâng lên Bác.

Vào bên trong lăng Bác, thấy Bác đang nằm đó, thi sĩ lại một lần nữa cố giấu tiếng nấc nghẹn ngào:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”

Quang cảnh bên trong lăng thật êm dịu, yên bình. Lúc này, trước mặt mọi người chỉ có hình ảnh Bác. Bác nằm đó trong giấc ngủ vĩnh hằng. Bác mất thật rồi sao? Ko đâu. Bác chỉ nằm đó ngủ thôi, Bác chỉ ngủ thôi nhưng! Suốt bảy mươi chín năm hiến dâng cho non sông, hiện thời non sông đã bình yên, Bác phải được ngơi nghỉ chứ. Xung quanh giấc ngủ của Bác là một “vầng trăng sáng dịu hiền”. Đó là hình ảnh ẩn dụ cho những năm tháng làm việc của Bác, lúc nào cũng có vầng trăng kế bên bầu bạn. Từ giữa chốn tù đày, tới “cảnh khuya” núi rừng Việt Bắc, rồi “nguyên tiêu”…Tuy vậy, Bác chưa bao giờ thư thả để ngắm trăng đúng nghĩa. Lúc thì “trong tù ko rượu cũng ko hoa”, lúc thì “việc quân đang bận”. Chỉ có hiện thời, trong giấc ngủ yên, vầng trăng đó mới thật sự là vầng trăng yên bình, để Bác ngơi nghỉ và ngắm. Trăng dịu hiền, soi sáng hình ảnh Bác. Nhìn Bác ngủ ở đấy thật bình yên, nhưng có một sự thực dù đau lòng cách mấy ta vẫn phải chấp nhận: Bác đã thật sự ra đi mãi mãi.

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim!”

Trời xanh rộng lớn kia kéo dài tới vô tận, ko bao giờ hoàn thành. Dù lí trí vẫn luôn trấn an lòng mình rằng Bác vẫn sống đấy, vẫn còn dõi theo Tổ quốc mãi mãi như màu xanh yên bình trên nền trời Tổ quốc độc lập nhưng con tim ta vẫn nhói đau vì một sự thực đau lòng. Một từ “nhói” của thi sĩ nói hộ ta nỗi đớn đau, nỗi đau vượt lên mọi lí lẽ, mọi lập luận lí trí. Bác như trời xanh, Bác là mãi mãi, Bác vẫn sống trong tâm tưởng mỗi chúng ta, Bác mãi hiện diện trên mỗi phần đất, mỗi thành tích, mỗi phần tử tạo nên non sông này. Nhưng nhưng Bác mất thật rồi, ta ko còn có Bác trong cuộc đời thường này. Mất Bác, cái thiếu vắng đó liệu có thể nào bù đắp được? Tổ quốc ta đã thật sự ko còn Bác dõi theo từng bước chân, ko còn được Bác nâng đỡ mỗi lúc vấp ngã. Bác ra đi, nỗi đau đó liệu có từ ngữ nào diễn tả hết? Cả đàn con Việt Nam luôn tiếc thương Bác, luôn nhớ về Bác như một cái gì đó thật lớn lao, ko thể xoá nhoà. Dù Bác ra đi thật sự rồi nhưng những điều Bác đã làm vẫn sẽ đọng lại trong tâm hồn, hình ảnh Bác vẫn tồn tại trường kì trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Cuối cùng dẫu tiếc thương Bác tới mấy, cũng tới lúc phải rời lăng Bác để ra về. Khổ thơ cuối như một lời từ biệt đầy xúc động:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt”

Ngày mai phải rời xa Bác rồi. Một tiếng “thương của miền Nam” lại vang lên, gợi về miền đất xa xôi của Tổ quốc, một nơi từng có vị trí thâm thúy trong trái tim người. Một tiếng “thương” đó là yêu, là hàm ân, là kính trọng cuộc đời cao thượng, lớn lao của Người. Đó là tiếng thương của nỗi đau xót lúc mất Bác. Thương Bác lắm, nước mắt trào ra, thật đúng là tình thương của người Việt Nam, vô bờ bến và rất thật.

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Cùng với nỗi niềm mến thương vô hạn, tác giả nói lên muôn vàn lời tự nguyện. Điệp ngữ “muốn làm” khẳng định mạnh mẽ những ước nguyện đó. Ước chi ta có thể biến tạo nên những gì thân yêu quanh nơi Bác ngủ để mãi mãi được chiêm ngưỡng Bác, cuộc đời và tâm hồn của Bác, để bộc bạch lòng ta với Bác. Một con chim nhỏ góp tiếng hót làm vui những rạng đông của Bác, một đóa hoa góp mùi hương làm thơm ko gian quanh Bác hay một cây tre trong hàng tre xanh xanh VN tỏa bóng mát dịu dàng quê hương của Bác, tất cả đều làm Bác vui và ngủ an giấc hơn. Đây cũng chính là ước nguyện tâm thành, thâm thúy của hàng triệu con tim người Việt sau một lần ra thăm lăng Bác. Bác ơi! Bác hãy ngủ lại bình yên nhé, chúng cháu về miền Nam tiếp tục xây dựng Tổ quốc từ nền tảng Bác đã tạo ra đây! Câu thơ trầm xuống để kết thúc, ngừng lặng hoàn toàn…

Về nghệ thuật, bài thơ Viếng lăng Bác có nhiều điểm nghệ thuật rất rực rỡ, giúp bộc lộ thành công thêm về những trị giá nội dung. Bài thơ viết theo thể tám chữ, trong có có xen một vài câu bảy và chín chữ. Nhiều hình ảnh trong bài thơ lấy từ ngoài đời thực đã được ẩn dụ, trở thành một cách trình bày xúc cảm thành kính của tác giả. Nhịp thơ của bài linh hoạt, lúc nhanh là bộc lộ cho ước nguyện đền đáp công ơn Bác, lúc chậm là lúc trình bày lòng thành kính với Bác. Giọng điêu của bài trang trọng, tha thiết, tiếng nói thơ bình dị nhưng cô đúc.

Bằng những từ ngữ, lời lẽ tâm thành, giàu xúc cảm, thi sĩ Viễn Phương đã bộc bạch được niềm xúc động cùng lòng hàm ân thâm thúy tới Bác trong một dịp ra miền Bắc viếng lăng Bác. Bài thơ như một tiếng nói chung của toàn thể nhân dân Việt Nam, biểu lộ niềm đau xót lúc thấy Bác mến yêu ra đi. Qua bài thơ, tôi cảm thấy rằng non sông ta có hoà bình như ngày hôm nay một phần lớn là nhờ công lao của Bác, tương tự chúng ta cần phải biết xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ta, để những công ơn to lớn của Bác ko bị bỏ phí.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 6

Viễn Phương là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền Nam thời kì kháng chiến chống Mĩ. Đề tài trong thơ ông viết về vị lãnh tụ lớn lao. Bài thơ “ Viếng lăng Bác” được sáng tác năm 1976 lúc non sông thống nhất, lăng Bác được khánh thành và tác giả được vào thăm lăng Bác. Bài thơ là xúc cảm của thi sĩ lúc đứng trước lăng bác, lúc vào trong lung Bác và những xúc cảm dâng trào cùng những ước nguyện lúc ra về.

Thơ của Viễn Phương có một giọng điệu nhẹ nhõm giàu xúc cảm. Giọng điệu đó được trình bày rõ ràng ngay ở lời xưng hô:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp Mưa sa đứng thẳng hàng”

Mở đầu là lời xưng hô con-Bác thật thân tình thân thiện như người thân trong gia đình, giữa cha với con. Lời xưng hô đó là lời chào giới thiệu đứa con ở miền Nam ra thăm lăng Bác. Cách nói giảm nói tránh “ thăm lăng Bác” dường như trong lòng Viễn Phương Bác vẫn còn sống mãi để giờ đây người con xa xôi ra thăm cha. Tới với lăng Bác thi sĩ bắt gặp hình ảnh hàng tre trong sương xanh ngát bốn mùa. Hàng tre đó được trồng quanh lăng Bác gợi trong lòng cảm giác thân thuộc trở về với quê hương. Cây tre là loài cây nhỏ nhỏ dẻo dai ko chịu khuất phục bão táp mưa sa. Ngắm nhìn hàng tre nhưng thi sĩ ko khỏi bổi hổi xúc động “Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam” . Dòng xúc cảm trào dâng được trình bày bằng từ “ôi” cùng nghệ thuật ẩn dụ hàng tre xanh xanh tượng trưng cho cả dân tộc Việt Nam đang tụ hội quay quần bên lăng Bác.

Ko chỉ nhìn thấy hàng tre nhưng Viễn Phương còn nhìn thấy hình ảnh mặt trời:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Điệp từ “ngày ngày” chỉ thời kì đều đặn như một vòng quay ngày nào mặt trời của tự nhiên đem nguồn sáng tới trái đất. Mặt trời đó cũng đi qua trên lăng sưởi ấm nơi Bác yên nghỉ. Ngắm nhìn mặt trời của tự nhiên nhưng thi sĩ liên tưởng tới “mặt trời trong lăng” hình ảnh ẩn dụ chỉ Bác Hồ là thi sĩ muốn ngợi ca công lao to lớn của Bác với non sông, với dân tộc. Có thể nói Bác đã hiến dâng cả cuộc đời cho dân tộc ghi lại bằng bảy mươi chín mùa xuân. Chính vì thế dù đã đi xa nhưng mọi người vẫn nhớ về Bác ngày nào cũng như ngày nào những người con từ khắp mọi miền tổ quốc với những bộ y phục đẹp chậm dãi tiến về phía lăng Bác giống như một “tràng hoa” nghệ thuật ẩn dụ dòng người với ko khí nghiêm trang thành kính đều hướng về phía lăng Bác với lòng thành kính hàm ân.

Có thể nói người con ở miền Nam xa xôi gặp người cha mến yêu là một khát khao “Miền Nam mong Bác nỗi mong cha” và giờ đây niềm khát khao đã trở thành hiện thực. Bước chân vào lăng dòng xúc cảm thi sĩ lại trào dâng lúc thấy hình ảnh:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim.”

Ko khí trong lăng thật yên tĩnh với hình ảnh Bác nằm với tư thế thanh thản và đang trong giấc ngủ bình yên. Cách nói giảm nói tránh trong tâm tưởng thi sĩ Bác vẫn còn sống mãi. Ngắm nhìn Bác nhưng thi sĩ lại xúc động lúc nghĩ tới những năm tháng non sông còn chiến tranh Bác có nhiều đêm ko ngủ “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.” Giờ đây non sông thống nhất Bác mới có giấc ngủ bình yên. Người nằm đó nhưng xung quanh là ánh sáng trong trẻo của vầng trăng. Vầng trăng trên trời cao kia cũng đi vào trong lăng soi sáng nơi Người yên nghỉ. Hình như giữa người và tự nhiên bao giờ cung có sự giao hòa trăng đã trở thành đề tài trong thơ Bác và trở thành người bạn tri kỉ. Hay vầng trăng kia là chỉ Bác người có tâm hồn trong sáng thanh cao. Cách biểu đạt nghệ thuật ẩn dụ “trời xanh” ví Bác như bầu trời cao rộng nhưng thi sĩ muốn ngợi ca sự lớn lao trường tồn vĩnh cửu của người như hóa thân vào non sông non sông sánh ngang cùng trời đất sống mãi trong lòng người. Cặp từ “Vẫn biết – nhưng sao” lí trí tâm tưởng luôn khẳng định Bác vẫn còn sống nhưng trở lại hiện thực người đã đi xa một tổn thất lớn của dân tộc. Người mãi mãi đi làm cho lòng người đau nhói nỗi đau quặn thắt ko nói lên lời.

Chính vì vậy nhưng lúc chân còn ở trên đất Bác nghĩ tới ngày mai trở về thi sĩ cảm thấy buồn, xúc động lưu luyến ko muốn xa vắng. Dòng xúc cảm đó rất tự nhiên, tâm thành tuôn trào thành giọt nước mắt để rồi thi sĩ bộc bạch những ước nguyện:

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này…”

Viễn Phương muốn làm con chim để dâng tiếng hót hay nhất của mình nơi lăng Bác, muốn làm bông hoa để khoe hương khoe sắc làm đẹp nơi Bác yên nghỉ, muốn làm cây tre để đứng canh cho giấc ngủ của Người. Nghệ thuật ẩn dụ con chim, nhành hoa, cây tre chỉ thi sĩ Viễn Phương người muôn hóa thân vào những gì nhỏ nhỏ nhưng xinh xắn để được thân thiện nơi Bác yên nghỉ. Điệp ngữ “muốn làm” điệp cấu trúc điệp cách phô diễn càng làm cho những ước nguyện tâm thành tha thiết. Hình ảnh cây tre trung hiếu còn là lời thề thiêng liêng nguyện trung thành với lí tưởng của người. Hình ảnh cây tre kết thúc ở cuối bài tạo cách kết thúc đầu cuối tương ứng.

Bài thơ kết cấu của thể thơ tám chữ, từ ngữ hay, giàu xúc cảm, hình ảnh đẹp “mặt trời, vầng trăng,…” cách biểu đạt của nghệ thuật ẩn dụ cùng với giọng điệu nhẹ nhõm nghiêm trang thành kính đã diễn tả xúc cảm của thi sĩ lúc đứng trước lăng bác, vào trong lăng Bác và lúc ra về. Đó là tâm trạng của tất cả mọi người lúc tới nơi đây. Và với những bài thơ của Tố Hữu hay “Đêm nay Bác ko ngủ” của Minh Huệ, “Người đi tìm hình của nước” của Chế Lan Viên các tác giả ko chỉ đóng góp những bài thơ hay viết về Bác Hồ nhưng còn muốn ngợi ca về Người bằng tình cảm xuất phát từ tận đáy lòng, bằng tình yêu quý tự hào và hàm ân.

Bài thơ đã cho thấy tình cảm của Viễn Phương nói riêng và cả của dân tộc nói chung dành cho Bác. Qua đó em rất yêu quý và tự hào về Bác em hứa sẽ phấn đấu học tập, thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy để trở thành người công dân tốt.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 7

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

Nỗi mong đợi và ước ao của đồng bào đã được Bác đưa vào thăm ko còn nữa! Người đã ra đi mãi mãi để lại bao niềm nuối tiếc trong lòng mỗi người dân Nam Bộ. Viễn Phương – thi sĩ trẻ miền nam – được vinh dự ra thăm lăng Bác. Tác giả đã thay mặt nhân dân miền nam bảy tỏ tình cảm của mình lúc đứng trước người cha già dân tộc, Xúc động tới tận đáy lòng, Viễn Phương viết bài “Viếng lăng Bác”. Đây là bài thơ trước hết gợi cho em niềm xảm xúc sâu xa nhất.

Xúc cảm trước hết ta cảm thu được tù bài thơ có nhẽ vì bài thơ trình bày được tình cảm tâm thành và giản dị của đồng bào Nam bộ muốn nhắn gửi, nhờ Viễn Phương nói hộ nỗi trong chờ và mong đọi Bác vào tham.

Xúc động nghẹn ngào, mở đầu bài thơ, tác giả viết:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre! Xanh xanh Việt nam”

Tình cảm nhà tho rất tâm thành và cũng rất thân thiện. Đối vói người chiến sĩ miền Nam được ra thăm lang Bác là một điều rất vinh dụ. chính vì thế tình mến thương của tác giả đối với Bác rất tâm thành. Câu thơ rất ấm áp tình người với cách xưng hô thân tình “con”. Bởi tất cả mọi người đều là những người con trung hiếu của Bác. Tác giả khôn khéo chọn hình ảnh cây tre, tạo nên hình ảnh thân thuộc của non sông để mở rộng bài thơ hơn. Nhắc tới hình ảnh cây tre, ta lại nghĩ tói non sông, tói dân tộc Việt với bao đức tính cao quý: quật cường, kiên cường, đầy ý chí mạnh mẽ.

Theo đoàn người, tác giả vào thăm lăng Bác, thi sĩ nhìn thấy:

“Ngày ngày mặt tròi đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

“mặt trời” ngày ngày đi qua trên lăng là mặt trời của tự nhiên, nguồn sáng lớn nhất, rực rỡ. nhưng mặt trời trong lăng còn trông thấy một mặt trời khác “rất đỏ”. Một hình ảnh nhân hóa ngập tràn biết bao sự đáng kính đối với Bác Hồ lớn lao. bằng hình ảnh ẩn dụ, thi sĩ đã ví Bác là “mặt trời”, Người là mặt trời rực đỏ màu cách mệnh sẽ mãi mãi chiếu sáng đường chúng ta đi bằng sự nghiệp cách mệnh lớn lao của Người. đây là nét nghệ thuật thông minh của tác giả. Lạ mắt thi sĩ còn thông minh một hình ảnh khác để gợi ra Bác:

“Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bẩy mươi chín mùa xuân”

Hình ảnh nhũng dòng người đi trong thương nhớ, kết những tràng hoa ko chỉ là hình ảnh tả thực so sánh những người xếp hàng dài vào lăng trông như những tràng hoa vô tận. nó còn có ý nghĩa tượng trưng: cuộc đòi của họ đã nỏ hoa dưới ánh sáng Bác. Những bông hoa tươi thắm đó đang tới nhũng gì tốt đẹp nhất. “dâng bảy mươi chín màu xuân”, hay chính là hình ảnh hoán dụ về con người đã sống bảy mươi chín đời người sống ngập tràn niềm hoan hỉ như ngày xuân. Ánh sáng nơi Bác được thi sĩ mô tả như một vầng trăng hiền dịu:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Ánh sáng của những ngọn đèn mờ ảo trong lăng gợi thi sĩ liên tưởng thật thú vị “ánh trăng”. Tác giả đã trình bày sự am tường của mình về Bác qua sự liên tưởng kì lạ đó. Bởi trăng với Bác đã từng vào thơ Bác trong nhà lao, trên trận mạc, giờ đây trăng cũng tới dỗ giấc ngủ nghìn thu cho Người. Với hình ảnh “vầng trăng sáng dịu hiền” thi sĩ còn muốn tạo ra một hệ thống hình ảnh vũ trụ để ví vói Bác. Bác của chúng ta là vậy. “mặt tròi”, “vầng trăng”, “trời xanh” đó là những cái mênh mông rộng lớn của vũ trụ được thi sĩ ví như cái rộng lớn rộng lớn trong tình thương của Bác. Đó cũng là bộc lộ cho sự lớn lao, rực rỡ của con người với sự nghiệp của Bác. Biết rằng Bác vẫn sống mãi trong sự nghiệp cách mệnh và tâm trí nhân dân như bầu trời xanh vĩnh viễn trên cao. Nhưng thi sĩ vẫn ko khỏi thấy đau nhói trong lòng lúc đứng trước thi thể Người. “Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”. Nỗi đau như hàng nghìn mũi kim đâm vào trái tim thổn thức của tác giả. Đó là sụ rung cảm tâm thành của thi sĩ.

Đứng trong lăng bác, nhưng lúc nghĩ tới lúc phải xa Bác, Viễn Phương thấy quyến luyến ko muốn dứt. Tình cảm của thi sĩ tron suốt thời kì trên luôn sâu lắng, đau lặng lẽ nhưng tới khoảnh khắc này, Viễn Phương ko thể nào ngăn được nữa, để cho tình cảm theo dòng nước mắt tuôn trào, dâng lên cao và tha thiết nhất “mai về miền nam thương trào nước mắt”. Chỉ nghĩ tới việc về miền nam, tác giả cũng “tuôn trào nước mắt” luyến tiếc lúc chia tay quyến luyến ko muốn xa nơi Bác an nghỉ. ở câu thơ này tác giả ko sử dụng nghệ thuật nào, chỉ là lời nói giản dị, là tình thương sâu lắng tự tấm lòng nhưng lịa làm cho ta xúc động, bài thơ như người dân nam Bộ, nhưng lại lắng trong đó nỗi thương yêu đớn đau ko có gì tả được. Tác giả thay mặt cho nhân dân miền nam bộc bạch niềm tiếc thương vô hạn với vị cha già dân tộc. Câu nói giản dị đó làm người đọc thêm hiểu và đồng cảm với xúc cảm Viễn Phương, bởi lới nói đó đều xuất phát từ muôn triệu trái tim nhỏ nhỏ cùng chung nỗi đâu ko khác gì tác giả. Được gần bác dù chỉ trong phút giây nhưng ko bao giờ tác giả muốn xa bác vì Người ấm áp, rộng lớn quá. Ước nguyện thành kính của tác giả cũng là mong ước nguyện chung của nhưng người đã hoặc chua một lần gặp Bác.

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa ngát hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Điệp ngữ “muốn làm” lặp lại nhiều lần trong đoạn thơ trình bày ước muốn của tác giả. Hình ảnh cây tre lại xuất hiện khép bài thơ một cách khôn khéo. Mộ mong ước tâm thành của thi sĩ. Tác giả muốn làm con chim hàng nghìn ca hót cho Bác yên ngủ, làm hoa tỏa hương thơm ngạt ngào, cùng muốn đóa hoa khác làm đẹp cho noi bác yên nghỉ. Và vui sướng nhất lúc làm cây tre trung hiếu đứng mãi bên Bác canh trừng cho giấc ngủ Người. cánh hoa đó, tiếng chim đó, cây tre đó giữ mãi cho Người giấc ngủ yên bình. Viễn Phương nói lên mong ước cũng như ước nguyện tát cả chúng ta muốn gần Bác để lớn lên một tí

“Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một tí”

Bác của chúng ta là vậy. Người giàu tình thương yêu, giàu đức hi sinh và đời Người vô vùng giản dị. Non sông ta mất bác như mất người cha lớn lao, người cha luôn dành cho nhân loại tình thương vô bờ bến.

Bài thơ thật giàu hình ảnh, giàu xúc cảm, mấy cai đọc bài thơ ko thấy rung động trong lòng. Bằng cách sử dụng điêu luyện những biến pháp tu từ một cách thông minh, tác giả đã trình bày tình cảm đượm đà lại rất giản dị tâm thành đối vói Bác. Thi sĩ truyền được xúc cảm của mình tới người đọc chính bở xúc cảm của tác giả cũng là xúc cảm của đồng bào nam bộ nói riêng, của dân tộc nói chung.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 8

“Bác đã đi rồi sao Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời”

(Tố Hữu)

Có thể nói sự ra đi của vị lãnh tụ lớn lao là một mất mát lớn đối với tất cả nhân dân Việt Nam. Có ko ít những lời thơ trình bày niềm thương xót xúc động trước sự ra đi của Bác. Tuy một năm sau ngày non sông ta hoàn toàn thống nhất Viễn Phương mới có dịp ra thăm lăng Bác nhưng ông cũng ko kìm nén được dòng xúc cảm của mình. Sự xót xa, thương nhớ đó được tác giả bộc lộ qua bài thơ “Viếng lăng Bác”. Mở đầu bài thơ, Viễn Phương đã nêu lên hoàn cảnh mình ra thăm lăng Bác:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng”.

Thi sĩ là một người con của đồng bào miền Nam Tổ quốc xa xôi ko quản ngại khó khăn ra “thăm lăng Bác”. Tình cảm của ông dành cho Bác thật đáng quý. Miền Nam là mảnh đất đã hứng chịu biết bao bom đạn và sự tàn phá của quân địch trong suốt những năm dài. Nhờ sự chỉ huy sáng suốt của Bác và cách mệnh nhưng miền Nam mới được giải phóng, non sông mới được thống nhất như ngày hôm nay.

Nhưng Bác đã ko thể có mặt để chứng kiến thú vui đó, đó quả là một điều đáng tiếc. Đối với nhân dân miền Nam nói riêng và nhân dân cả nước nói chung Bác Hồ như một vị cha đầy mến yêu:

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”

(Tố Hữu)

Có nhẽ thi sĩ ra thăm lăng Bác vào buổi sáng sớm nên ông mới có thể trông thấy những hàng tre “xanh xanh” tiếp nối nhau mênh mang trong sương dù cho có phải trải qua bao nhiêu “bão táp mưa sa” thì chúng “vẫn thẳng hàng”. Tre là biểu tượng cho đức tính thẳng thắn, quật cường, dẻo dai của con người đất Việt. Những hàng tre thẳng tắp đứng trước lăng càng tôn lên sự uy nghiêm vốn có của quang cảnh nơi đây. Lúc tới viếng lăng, thi sĩ đã thấy xuất hiện hai hình ảnh mặt trời:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Hình ảnh ẩn dụ mặt trời nhưng Viễn Phương sử dụng trong câu thơ đã giúp độc giả phần nào thấy được tình cảm cao quý, thiêng liêng của tác giả đối với vị cha già của dân tộc. Mặt trời của vũ trụ rực rỡ bao nhiêu thì “mặt trời” trong lăng cũng rực rỡ bấy nhiêu. Mặt trời của vũ trụ mang tới ánh sáng cho cuộc sống muôn loài thì “mặt trời” trong lăng cũng mang lại ánh sáng và cuộc sống no đủ cho nhân dân. Bác thật lớn lao, công ơn của Bác đối với dân tộc ko thể nào kể hết.

Thi sĩ đã hòa mình vào cùng dòng người tới viếng lăng để dâng lên Người tràng hoa thành kính nhất. “Tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân” cũng là bảy mươi chín năm Người sống và hiến dâng sức mình cho Tổ quốc. Nhịp thơ chậm rãi như nhịp của những bước chân ẩn chứa bao nỗi xúc động của biết bao người tới viếng thăm. Cuộc đời của Người ít có khoảnh khắc nào được ngơi nghỉ và Bác ko thể ngơi nghỉ, vui thú lúc đời sống nhân dân còn khổ cực, đói kém.

Lúc vào bên trong lăng Bác, tác ví thử lặng người đi lúc trông thấy:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim”

Bác đã dành cả cuộc đời để hiến dâng cho nhân dân, non sông nhưng ko có một phút giây nghĩ cho bản thân mình. Và hình ảnh “Bác nằm trong giấc ngủ bình yên” chỉ là một sự ngơi nghỉ của Bác. Bác vẫn luôn hiện diện trong trái tim nhân loại, Bác vẫn còn sống mãi trong tiềm thức của con người Việt Nam.

Trời xanh vẫn tồn tại, bầu trời của hòa bình nhân dân ta sẽ nguyện một lòng giữ giàng, bảo vệ nhưng thiếu đi Bác nhân dân ta đau xót biết nhường nào. Bác đã hóa thân vào trời xanh để tồn tại mãi mãi cùng dân tộc Việt Nam. Dù ko muốn nhưng thi sĩ vẫn phải kính chào Bác với tâm trạng đầy thương xót để trở về mảnh đất miền Nam dấu yêu:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương nơi đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Tác giả muốn hóa thân vào con chim, đóa hoa, cây tre để có thể được ở kế bên Bác. Ông muốn trở thành con chim để hót quanh lăng Hồ chủ tịch, muốn trở thành đóa hoa để góp phần tô điểm vẻ đẹp cho khuôn viên lăng và thi sĩ cũng muốn làm cây tre để vẹn lòng trung hiếu với Người. Điệp ngữ “muốn làm” trình bày ước nguyện vô cùng tâm thành của Viễn Phương bởi có người con nào lại ko muốn ở cạnh người cha già mến yêu của mình?

Với giọng điệu trang trọng, chậm rãi cùng việc sử dụng các hình ảnh ẩn dụ, bài thơ “Viếng lăng Bác” đã trình bày những tình cảm tâm thành của thi sĩ đối với vị lãnh tụ lớn lao của dân tộc. Những xúc cảm đau xót, thương nhớ của tác giả cũng là xúc cảm của tất cả mọi người dân Việt Nam lúc Bác đi xa.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 9

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn. Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác.

Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Sau ngày Bác Hồ “đi xa”, bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương là một trong những bài thơ viết về Bác rực rỡ nhất. Bài thơ diễn tả niềm mến yêu, sự xót thương và lòng hàm ân vô hạn của thi sĩ đối với lãnh tụ bằng một tiếng nói tinh tế, giàu xúc cảm sâu lắng. Nó đã được phổ nhạc, lưu truyền sâu rộng trong nhân dân. Câu thơ mở đầu cho thấy xuất xứ của bài thơ:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”.Từ chiến trường miền Nam, thi sĩ Viễn Phương mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bào và chiến ra viếng lăng Bác Hồ mến yêu. Đây là cuộc hành hương của người chiến sĩ. Từ xa, thi sĩ đã nhìn thấy hàng tre ẩn hiện trong sương khói trên quảng trường Ba Đình lịch sử.

Màn sương trong câu thơ gợi lên một ko khí thiêng liêng, huyền thoại. Cây tre, hàng tre “đứng thẳng hàng” trong làn sương mỏng, ẩn hiện nhấp nhoáng, mang màu sắc xanh xanh. “Hàng tre xanh xanh” vô cùng thân thuộc được nhân hóa, trải qua “bão táp mưa sa “vẫn “đứng thẳng hàng” như dáng đứng của con người Việt Nam kiên cường, quật cường trong bốn nghìn năm lịch sử:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác,
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang,
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam,
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

“Ôi!” là từ cảm, biểu thị niềm xúc động tự hào. Hình ảnh hàng tre xanh mang tính chất tượng trưng, giàu ý nghĩa liên tưởng thâm thúy. Tre mang phẩm chất cao quý của con người Việt Nam: “mộc mạc, thanh cao, thẳng thắn, quật cường…” (Thép Mới). Có thi sĩ đã viết:

… Bão bùng thân bọc lấy thân,
Tay ôm, tay níu, tre gần nhau thêm
Thương nhau tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó nhưng nên hỡi người…

(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)

Mô tả phong cảnh (phía ngoài) lăng Bác, thi sĩ tạo nên những suy nghĩ thâm thúy về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. Khổ thơ tiếp theo nói về Bác. Bác là người con ưu tú của dân tộc, là “tinh hoa và khí phách của nhân dân Việt Nam (Phạm Văn Đồng).

Hai câu thơ sóng nhau, hô ứng nhau với hai hình ảnh mặt trời. Một mặt trời tự nhiên, rực rỡ, vĩnh hằng “Ngày ngày… đi qua trên lăng”, và “Một mặt trời trong lăng rất đỏ”- hình ảnh Bác Hồ lớn lao. Màu sắc “rất đỏ” làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách mệnh và lòng yêu nước nồng nàn của Bác:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.

Hòa nhập vào “dòng người” tới lăng viếng Bác, thi sĩ xúc động bổi hổi…Thành kính và nghiêm trang. Dòng người đông đúc, chẳng khác nào một “tràng hoa” muôn sắc nghìn hương từ mọi miền non sông tới Ba Đình lịch sử viếng lăng Bác. Hình ảnh ẩn dụ “tràng hoa” diễn tả tấm lòng hàm ân, sự thành kính của nhân dân đối với Bác Hồ lớn lao:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

Chữ “dâng” chứa đựng bao tình cảm, bao tình nghĩa. Thi sĩ ko nói “bảy chín tuổi” nhưng nói: bảy mươi chín mùa xuân, một cách nói rất thơ: cuộc đời Bác đẹp như những mùa xuân. Qua đó, ta thấy nghệ thuật lựa chọn ngôn từ của Viễn Phương rất tinh tế, biểu cảm và hình tượng.

Khổ thơ thứ ba nói về sự vĩnh hằng bất tử của Bác. Bác như đang nằm ngủ một giấc ngủ “bình yên”, trong một quang cảnh thơ mộng. Bác vốn yêu trăng. Thời kháng chiến, giữa núi rừng chiến khu Việt Bắc, Bác đã từng có những khoảnh khắc sống rất thần tiên:

Việc quân, việc nước bàn xong,
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

Giờ đây, thi sĩ cảm thấy “Bác yên ngủ” một cách thanh thản “giữa một vầng trăng dịu hiền ”. Nhìn “Bác ngủ “, thi sĩ đớn đau, xúc động. Câu thơ “nhưng sao nghe nhói ở trong tim “diễn tả sự đớn đau, tiếc thương tới tột đỉnh. Viễn Phương có một lối viết súc tích, đầy thi vị; câu chữ để lại nhiều ám ảnh trong lòng người đọc.

Khổ thơ cuối nói lên xúc cảm của thi sĩ lúc ra về. Biết bao lưu luyến, buồn thương. Thi sĩ muốn hóa thân làm “con chim hót”, làm “đóa hoa tỏa hương”, làm”cây tre trung hiếu” để được đền ơn đáp nghĩa Người. Ý thơ sâu lắng, hình ảnh thơ đẹp và lạ mắt, cách bộc lộ xúc cảm “rất Nam Bộ”. Đây là những câu thơ trội nhất trong bài Viếng lăng Bác.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này. Điệp ngữ “muốn làm… “được láy lại ba lần gợi tả xúc cảm thiết tha, của thi sĩ miền Nam đối với lãnh tụ.

Viếng lăng Bác, bài thơ ngắn nhưng ý thơ, hình tượng thơ, xúc cảm thơ sâu lắng, súc tích và đẹp. Viễn Phương đã chọn thể thơ mỗi câu tám từ, mỗi khổ bốn câu, toàn bài bốn khổ – một sự hợp lý hài hòa để bộc lộ một giọng điệu thơ nghiêm trang, kính cẩn.

Bài thơ là tấm lòng mến thương, kính trọng và hàm ân Bác. Tâm tình của thi sĩ, của mỗi người Việt Nam và của cả dân tộc. Đó là trị giá lớn lao của bài thơ Viếng lăng Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân vật lịch sử thân yêu nhất của dân tộc Việt Nam thế kỉ XX. Người để lại hình ảnh một người Cha già hiền từ, một tên gọi Bác thân thiết, người hiện thân cho những gì cao đẹp và mạnh mẽ của dân tộc. Lăng Bác trở thành nơi lưu giữ bóng vía Bác lúc sinh tiền, nơi chiêm ngưỡng thành kính của nhân dân cả nước và bè bạn quốc tế.

Biết bao thi sĩ đã làm thơ về Người, về lăng Người. “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là một bài thơ ngắn đầy xúc động, trình bày tấm lòng của đồng bào miền Nam đối với Người. Mở đầu bài thơ, tác giả tự giới thiệu: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”. Lời thơ giản dị chứa đựng rất nhiều xúc cảm. Sinh tiền, Người luôn nghĩ tới miền Nam. Thi sĩ Tố Hữu từng viết:

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác nỗi mong Cha

(Bác ơi)

Lời bài thơ đúng là lời của người con miền Nam ra thăm lăng Bác, nơi yên nghỉ của người Cha già dân tộc. Tình cảm trong bài đúng là tình cảm của người con ở xa nhưng nỗi niềm thương nhớ ấp ủ lâu nay như chỉ chờ gặp lại bóng vía thân yêu là trào dâng, thổn thức. Từ xa, thi sĩ vừa nhìn thấy hàng tre quanh lăng, đã xiết bao xúc động:

Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Thi sĩ hẳn phải tới rất sớm để xếp hàng vào viếng, lúc sương sớm còn bao phủ quanh lăng. Theo trục đường quanh quanh dẫn tới lăng nổi lên hàng tre mênh mang. Mênh mông của tre và mênh mang của sương. Thi sĩ bắt gặp một hình ảnh thân thuộc nhưng bao năm đã in hẳn tiềm thức: “hàng tre xanh xanh Việt Nam / Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”.

Một tình cảm vừa thân quen, vừa thương xót và tự hào. Thân quen vì người Việt Nam nào nhưng ko biết tre. Thương xót vì tre phải chịu đựng bão táp, mưa sa, và tự hào vì tre vẫn thẳng hàng, ko nghiêng ngả. Từ sương sa nhưng liên tưởng tới bão táp, mưa sa cũng rất tự nhiên. Từ cây tre nhưng nghĩ tới Việt Nam, rồi sẽ nghĩ tới Bác cũng là tự nhiên, bởi từ lâu “cây tre”, ‘Việt Nam”, “Hồ Chí Minh” là những từ ngữ có mối liên hệ nội tại.

Khổ thứ hai nói tới xúc cảm trước cảnh đoàn người sắp hàng vào lăng. Hẳn là đoàn người rất dài, vận tốc đi rất chậm. Khổ thơ trên, cảnh vật đang còn sương phủ, hiện thời mặt trời đã lên cao trên đầu. Mặt trời trên lăng lại gợi lên một liên hệ mới:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ví Bác với mặt trời là hình ảnh đã quen, nhưng đem so sánh mặt trời trên lăng và mặt trời trong lăng là một thông minh mới xuất thần, thoát sáo, chưa hề có. Mặt trời “rất đỏ” làm nhớ tới trái tim, trái tim tâm huyết, tâm thành, trái tim thương nước, thương dân. Ngắm nhìn dòng người vào viếng, thi sĩ lại nghĩ tới vòng hoa:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Tràng hoa là chuỗi hoa vòng kết thành tròn. Từng đoàn người đi viếng vận chuyển từ phía sau lăng, qua bên lăng, vòng ra trước lăng rồi quay vào chính diện của lăng, đúng là tạo thành một vòng tròn, khiến thi sĩ nghĩ tới tràng hoa. Bởi vì con người là hoa của đất, những con người từng được Bác Hồ quan tâm.

Mọi người hình như ko phải tới viếng một người đã từ trần, viếng một tử thi, nhưng là tới viếng một cuộc đời bảy mươi chín mùa xuân đã hiến dâng bao nhiêu hoa trái. Ở đây tác giả ko chỉ liên tưởng thâm thúy, nhưng còn dùng từ tinh tế, đầy tình cảm nâng niu, quý trọng.

Những chữ “ngày ngày” được lặp lại hai lần gây cảm giác một thời kì vô tận, vĩnh viễn, ko bao giờ ngừng, như tấm lòng nhân dân ko nguôi nhớ Bác.

Khổ thơ thứ ba nói về xúc cảm lúc đã vào tới trong lăng. Đây là nơi ngự trị của cái yên lặng nghiêm trang của sự yên nghỉ đời đời kiếp kiếp. Câu thơ đã viết rất đỗi chân thực và thơ mộng:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Quang cảnh bình yên, lặng lẽ gợi lên giấc ngủ đêm tối, êm đềm dưới vầng trăng sáng dịu hiền. Thi sĩ một mặt ko muốn cảm nhận đây là giấc ngủ vĩnh viễn, ngủ giữa ban ngày, nhưng mặt khác ko thể ko thấy một sự thực rằng con người đang nằm kia đã vĩnh viễn ra đi:

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi.
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Dù biết Bác sống vĩnh viễn như trời xanh thì cũng ko che giấu được một sự thực mất mát, làm đau nhói con tim. Câu thơ nghe như một tiếng khóc nghẹn ngào. Khổ thơ cuối cùng là xúc cảm trước lúc ra về:

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Nghĩ tới ngày mai về miền Nam, nỗi thương xót làm trào rơi nước mắt. Ko phải rưng rưng, rơm rớm, nhưng là trào, một xúc cảm mãnh liệt. Tình thương xót như nén giữa tâm hồn, làm phát sinh bao ước muốn. Ước muốn làm con chim hót quanh lăng Bác, để lại chút vui tươi, nhí nhảnh bên một người đã hy sinh cả gia đình, tình riêng vì non sông. Ước muốn làm đóa hoa tỏa hương quanh lăng, một làn hương như thực như hư “đâu đây”, thoang thoảng.

Ước muốn làm cây tre trung hiếu quanh lăng. Mọi ước muốn đều quy tụ vào một điểm là mong được gần Bác mãi mãi, hẳn là muốn làm vui, làm khuây, làm vợi nỗi lạnh lẽo của con người đã suốt đời hi sinh cho sự nghiệp giải phóng Tổ quốc, giải phóng dân tộc, một con người lúc sinh tiền đã dành trọn tình thương yêu cho mọi từng lớp nhân dân và đặc trưng cho đồng bào miền Nam ruột thịt.

Bài thơ tả lại một ngày ra thăm lăng Bác, từ tinh sương tới trưa, tới chiều. Nhưng thời kì trong tưởng vọng là thời kì vĩnh viễn của vũ trụ, của tâm hồn. Cả bài thơ bốn khổ, khổ nào cũng trào dâng một niềm thương nhớ rộng lớn và xót thương vô hạn. Bốn khổ thơ, khổ nào cũng đầy ắp ẩn dụ, những ẩn dụ đẹp và trang nhã, trình bày sự thăng hoa của tình cảm từ cõi hằng ngày lên cõi cao cả.

Tình cảm đối với Bác chỉ có thể là tình cảm cao cả, tăng lên tâm hồn con người. Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương là một đóng góp quý báu vào kho tàng thi ca viết về Hồ Chủ tịch, vị lãnh tụ lớn lao, mến yêu của dân tộc.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 11

Thời kì có thể phủ bụi dường như tất cả nhưng có những chân trị giá, những con người càng rời xa thời kì, càng sáng, càng đẹp. Đã gần nửa thế kỉ trôi qua, Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ lớn lao hiến dâng và hy sinh cả cuộc đời mình cho quốc gia, dân tộc – vẫn chiếm trọn tình cảm của mỗi người con Việt Nam.

“Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị. Màu quê hương dẻo dai đặm đà. Ta bên Người, Người tỏa sáng trong ta…” (Tố Hữu). Và một lần nữa, ta lại ko khỏi bổi hổi trước những dòng thơ trong bài thơ Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương. Bài thơ chính là tấm lòng “tủy cốt chung tình” nhất ko chỉ của tác giả, nhưng còn của toàn thể đồng bào Việt.

Nhắc tới Viễn Phương, Mai Văn Tạo có lần từng nhận xét: “Thơ Viễn Phương nền nã, thì thầm, man mác, bâng khuâng, day dứt, ko gút mắc, cầu kỳ, kênh kiệu, khoa ngôn. Hình ảnh nào trong đời sống anh cũng tìm thấy chất thơ. Ko đợi tới “Tiếng tù và trong sương đêm”, “Hoa lục bình trôi man mác tím, bông lau mênh mang nắng chiều” hay “Chòm xanh điên điển nhuộm vàng mặt nước”…

Một mái lá khô hanh khô trong rừng vắng anh cũng đưa vào đấy cái thực, cái hư, rất thơ nhưng thực, rất thực nhưng thơ” Quả thực tương tự, các sáng tác của Viễn Phương đã trình bày rất rõ điều đó. Ông có rất nhiều thi phẩm hay nhưng nổi trội nhất phải kể tới Viếng lăng Bác.

Bài thơ được in trong tập “Như mây mùa xuân” năm 1976 với những dòng xúc cảm tâm thành, thâm thúy, niềm thành kính và hàm ân của thi sĩ cũng như toàn thể đồng bào miền Nam, của nhân dân toàn quốc dành cho người cha lớn lao của dân tộc. Bởi lẽ đó, bài thơ cũng được coi như một nén tâm nhang tâm thành dâng lên Người. Trước hết có thể thấy hiện lên ở khổ thơ đầu là xúc cảm tự hào, niềm xúc động lúc được tới thăm lăng Bác để thỏa nỗi lòng của thi nhân:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Câu thơ mở đầu thay cho một lời chào, một lời giới thiệu về hành trình của những đứa con từ miền Nam ra Hà Nội thăm Bác Hồ mến yêu. Cách xưng hô “con – Bác” của người Nam Bộ gợi tới những tình cảm rất thân yêu và thân thiện. Nó cho thấy mối quan hệ giữa Bác và những đứa con tựa như tình cha con ruột thịt.

Tác ví thử một đứa con lâu ngày mới có dịp về thăm vị cha già mến yêu. Với từ “thăm”- một cách nói giảm nói tránh, tác giả cố giấu đi, nén lại trong lòng xúc cảm đau thương mất mát ko thể nào bù đắp được của cả dân tộc và cũng như để nói với tự lòng mình: Bác còn sống mãi với non sông non sông, còn sống mãi “như trời đất của ta”, trong “từng ngọn lúa mỗi nhành hoa” (Tố Hữu).

Hình ảnh “hàng tre mênh mang” xuất hiện trong sương mờ buổi sớm trên trục đường tới thăm Bác, đó là hình ảnh tả thực, hình ảnh của quê hương thân yêu, yên bình, thân thiện luôn ở bên Người. Một câu cảm thán tác giả sử dụng để bộc lộ cảm giác ngỡ ngàng về hình ảnh hàng tre: “Ôi! Hàng trẻ xanh xanh Việt Nam”.

Đó là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp cho người dân Việt Nam, là biểu tượng cho dân tộc Việt Nam trải qua “bão táp mưa sa”- thành ngữ chỉ muôn vàn khó khăn gian nan để rồi thi nhân như khẳng định cứng ngắc rằng: mỗi cây trẻ như một con người Việt Nam dẻo dai, trung kiên, vững vàng nay trở về kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của Bác. Ba hình ảnh đã tạo nên một trường liên tưởng lạ mắt, thú vị: Lăng Bác hiện lên như một làng quê yên bình với những con người bình dị, thân thiện vô cùng.

Chầm chậm theo dòng người vào trong lăng, nơi Bác đang yên nghỉ, tâm hồn thi sĩ chứa chan lòng thành kính, hàm ân và ngưỡng mộ thâm thúy đối với Bác Hồ:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.

“Mặt trời đi qua trên lăng” là mặt trời của vũ trụ, của tự nhiên ngày ngày sưởi ấm Trái Đất, mang lại sự sống cho vạn vật muôn loài. Tác giả cũng trông thấy, trong lăng cũng có một “mặt trời”, một “mặt trời rất đỏ”. Đó cũng chính là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp chỉ Bác Hồ mến yêu vì Bác như vầng mặt trời có công lao to lớn cho toàn thể dân tộc, dìu dắt ta từ chỗ lầm than tới ngày tự do huy hoàng.

Đồng thời phép ẩn dụ cũng như một cách trình bày tấm lòng thành kính của chính tác giả với Bác Hồ. Cụm từ “ngày ngày” đã khẳng định quy luật ổn định của con người cũng như tự nhiên: nơi lăng Bác dòng người nối dài vô tận ko ngừng nghỉ, lặng lẽ, kính cẩn, nghiêm trang để được vào lăng viếng Bác.

Dòng người đó là tấm gương tiêu biểu trên các mặt trận lao động, sản xuất, tranh đấu, đại diện cho gần 60 dân tộc anh em từ khắp nơi trên mọi miền Tổ quốc tụ họp lại đây. Họ kết thành hình ảnh một “tràng hoa”- hình ảnh ẩn dụ giàu ý nghĩa tượng trưng cho những gì tốt đẹp nhất, tinh túy nhất của tự nhiên, của con người Việt Nam thành kính dâng lên Bác, dâng lên “bảy mươi chín mùa xuân”.

Phép hoán dụ, cũng là cách nói trang trọng nhằm diễn tả ý tứ sâu xa: bảy mươi chín tuổi đời của Bác là bảy mươi chín mùa xuân tươi đẹp, một cuộc đời đẹp và tràn đầy ý nghĩa. Bác đã đem lại cho ta một mùa xuân vĩnh hằng, mùa xuân của độc lập tự do và hạnh phúc. Với những xúc cảm và suy nghĩ của riêng mình, lời thơ của Y Phương đã chạm vào trái tim của tất cả chúng ta lúc nghĩ về Bác:

Vì sao trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên Người Hồ Chí Minh.

Mạch xúc cảm của tác giả tiếp tục với những dòng xúc cảm tiếc thương vô hạn, cho dù cố giấu đi những dòng xúc cảm đó nhưng vẫn đủ sức lay động trái tim của hàng triệu người:

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim.

Vẫn là phép nói giảm, nói tránh “giấc ngủ bình yên”, tác ví thử phấn đấu muốn xua đi sự thực phũ phàng: Bác ko còn nữa. Hai câu thơ như tái tạo trước mắt độc giả hình ảnh chân thực: Bác đang nằm trên kính, ánh đèn hồng chiếu xuống làm cho gương mặt Bác trở thành hồng hào và sáng dịu hiền như vầng trăng.

“Trời xanh” và “ánh trăng” được nhắc tới vừa là hình ảnh thực, vừa có ý nghĩa ẩn dụ trình bày sự bất tử và trường tồn của tự nhiên. Liên kết với cặp quan hệ từ “vẫn biết – nhưng sao”, tác ví thử muốn lấy quy luật của tự nhiên để khẳng định quy luật của con người, nhằm tự trấn an lòng mình: vẫn biết Bác luôn sống mãi trong lòng dân tộc nhưng sự thực phũ phàng rằng Bác đã ra đi mãi mãi khiến tác giả thấy “nghe nhói ở trong tim”.

Từ “nghe nhói” là nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác một cách rõ nét nhất cảm giác đớn đau tột cùng của tác giả lúc nghĩ sự thực rằng Bác ko còn nữa. Đó là nỗi đau quá lớn khiến tác giả ko giấu nổi nghẹn ngào. Có nhẽ cũng bởi vậy nhưng mới nghĩ tới việc ngày mai phải xa Bác mến yêu, lòng tác giả và những đứa con miền Nam đã dâng niềm xúc động bồi hổi:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Lời thơ nghẹn ngào, nức nở, xúc cảm thương nhớ được bộc lộ một cách trực tiếp, “thương trào nước mắt” ko chỉ là xúc cảm của Viễn Phương nhưng ông như đang nói hộ tấm lòng của muôn vàn những trái tim ấm nóng khác lúc phải xa chốn thiêng liêng. Để rút ngắn khoảng cách ko gian, thi sĩ đã bộc bạch niềm ước muốn tâm thành, thiết tha, xúc động bằng một loạt các động từ “muốn làm” liên kết với hình ảnh tự nhiên đầy ẩn dụ tượng trưng: làm con chim để dâng tiếng hót lên lăng Bác, làm cây trẻ thành kính, tôn nghiêm như người lính canh phòng giấc ngủ bình yên cho Người.

Đó ko chỉ là hình ảnh tinh túy của tự nhiên nhưng còn là hình ảnh kết tinh vẻ đẹp sức sống con người kính dâng lên Bác. Bình dị, khiêm nhượng, ko ồn ĩ phô trương, ước nguyện của thi sĩ cũng là ước nguyện của chúng ta: Người nào cũng muốn ở bên Bác, muốn làm điều gì đó dẫu là nhỏ nhỏ cho Bác vui lòng.

Đặc thù hơn cả là hình ảnh “cây tre trung hiếu” kết thúc bài thơ tạo ra kết cấu đầu cuối tương ứng. Đồng thời còn là hình ảnh nhân hóa, ẩn dụ mang ý nghĩa nói chung, nhất là đặt trong hoàn cảnh non sông ta lúc bấy giờ, câu thơ khẳng định tấm lòng chung tình, sắt son với Đảng, với Bác Hồ của đồng bào miền Nam. Cứ thế, bước chân đi nhưng lòng còn níu lại. Xúc cảm của thi sĩ thật tâm thành, xúc động đã chạm vào dây đồng cảm của tất cả chúng ta.

Cùng với tất cả những tác phẩm ngợi ca về hồ chủ tịch, bài thơ Viếng lăng Bác đã để lại dòng xúc cảm xót thương biết bao trong lòng người đọc suốt bốn mươi năm qua bởi thành công rực rỡ về cả nội dung lẫn nghệ thuật. Tiếng nói thơ giản dị, mộc mạc, đậm chất Nam Bộ, hình ảnh thơ chân thực gợi nhiều trường liên tưởng, tưởng tượng.

Trong đó, rực rỡ nhất là những giải pháp như: nói giảm, nói tránh, ẩn dụ, hoán dụ, điệp từ… được tác giả sử dụng linh hoạt, hiệu quả cao về trị giá thẩm mỹ. Bài thơ bởi lẽ đó đã mang tới cho ta những xúc cảm thâm thúy về Bác Hồ mến yêu với những công lao lớn lao nhưng Người đã hiến dâng, hy sinh cho dân tộc.

Với ý nghĩa đó, bài thơ thực sự trở thành nén tâm nhang thành kính của thi sĩ cũng như của nhân dân cả nước kính dâng lên Bác. Ngoài ra, Viễn Phương đã góp phần lớn của mình vào đề tài ngợi ca lãnh tụ. Một bài thơ hay, một xúc cảm tâm thành, lắng đọng trong lòng người đọc.

Cùng với rất nhiều bài thơ ngợi ca Bác, Viếng lăng Bác của Viễn Phương mãi mãi là bài ca đồng hành năm tháng. Bài thơ đã trình bày trong lòng ta những xúc cảm tự hào, hàm ân vô hạn với vị cha già lớn lao của dân tộc.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác – Bài mẫu 12

Mỗi tác giả đều có những xúc cảm riêng lúc viết về Hồ Chí Minh, là xót xa, nuối tiếc, tự hào, ngưỡng mộ cho một đời người vì dân, vì nước. Thi sĩ Viễn Phương lần trước hết từ miền Nam ra thăm lăng Bác cũng đã giật thột trông thấy có những thay đổi trong chính xúc cảm của mình lúc nhìn thấy Bác đang ngủ yên lành. Bài thơ “Viếng lăng Bác” là lòng thành kính, ngưỡng mộ, hàm ân của thi sĩ dành cho vị lãnh tụ lớn lao.

Năm 1976, non sông thống nhất, lăng chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành; tác giả theo đoàn từ Nam ra viếng lăng Bác. Xúc cảm của một người con lần trước hết ra thăm lăng Bác thực sự dồn nén trong trái tim của tác giả. Bài thơ như một lời tri ân, lòng thành kính của một đứa con phương xa được trở về thăm người. Có nhẽ những câu thơ này như nói hộ tấm lòng của rất nhiều người, rất nhiều con dân Việt Nam được ra thăm lăng Bác.

Xuyên suốt bài thơ chính là mạch xúc cảm rưng rưng, xúc động, ko kìm nổi lòng mình lúc đứng trước một người người hùng dân tộc. Bài thơ được mở đầu như một tiếng reo vui:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre mênh mang
Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

Một tiếng reo vui nhẹ nhõm, một tiếng “con” tâm thành và thâm thúy của một người con từ phương xa. Câu thơ trở thành mềm mại, cuốn hút, ngập tràn tình cảm. Một hành trình từ miền Nam ra tận miền Bắc để chỉ được nhìn ngắm Hồ Chí Minh một lần.

Mặc dù Bác Hồ đã ko còn nữa nhưng thi sĩ ko dùng từ “viếng” nhưng lại dùng từ “thăm” rất nhẹ nhõm, tình cảm. Điều này cho thấy rằng mặc dù Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ nhưng lại rất thân thiện, thân thiết với nhân dân. Người đọc cảm thu được rằng dường như Bác Hồ vẫn còn sống mãi, chỉ là Bác đang ngủ một giấc ngủ thật lâu, thật dài.

Quang cảnh xuất hiện trước mắt lúc thi sĩ tới đây là hàng tre “mênh mang”. Tre là hình ảnh thân thuộc, thân thiện với non sông Việt Nam, biểu tượng cho sự dẻo dai, kiên cường, ý thức ko khuất phục của cả dân tộc ta. Mặc dù bão táp mưa sa nhưng hàng tre vẫn kiên cường, hiên ngang và quật cường như chính ý thức quật cường của dân tộc ta.

Viễn Phương mang một trái tim mến thương và ngưỡng mộ với chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông đã mượn hình ảnh “mặt trời” biểu tượng cho Bác Hồ lớn lao, luôn sống mãi với non sông

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Rõ ràng hình ảnh “mặt trời” ở hai câu thơ hoàn toàn có ý nghĩa không giống nhau. Một mặt trời thực của tự nhiên, một mặt trời mang trị giá ẩn dụ, tượng trưng cho người cha già dân tộc. Phép ẩn dụ này đã làm tăng lên tính biểu cảm, phần nào làm sắc nét hơn tình cảm thương yêu, trân trọng nhưng Viễn Phương dành cho Người. Mặt trời luôn tồn tại để soi sáng nhân gian cũng như Hồ Chí Minh còn sống mãi trong lòng dân. Hòa vào dòng người viếng thăm Bác, Viễn Phương xúc động nghẹn ngào:

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Đời người hữu hạn, thời kì vô hạn. Sự ra đi của Người để lại muôn vàn tiếc thương cho dân tộc. Niềm thương nhớ đó kết thành những “tràng hoa” dâng Người. “Bảy mươi chín mùa xuân” chính là bảy mươi chín năm Người sống và hiến dâng cho dân tộc. Hồ Chí Minh chính là mùa xuân lớn của non sông ta, cho những kiếp người lầm than trong xã hội. Tác giả được nhìn ngắm Bác Hồ, có một niềm xúc động thâm thúy:

Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng trong dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Nhưng sao nghe nhói ở trong tim

Bác vẫn nằm đây, giữa thủ đô đầy nắng, giữa hàng triệu trái tim của dân tộc đang hướng về Người. Nét “dịu hiền” trên khuôn mặt người chính là tượng trưng cho những gì cao đẹp, thanh khiết nhất của một cuộc đời. Dù nỗi đau tồn tại, mất mát tồn tại nhưng non sông luôn nhớ tới người. Có nhẽ khổ thơ cuối cùng người đọc sẽ lần thần trước lời ước nguyện của Viễn Phương:

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Những vần thơ chất phác, bình dị này làm cho người đọc “trào nước mắt”. Phút giây tác giả sắp rời xa Người trở về với miền Nam là khoảnh khắc nhưng lại nhiều xúc cảm nhất. Điệp từ “muốn” dường như nhấn mạnh hơn nữa khát khao, ước vọng của tác giả được ở cạnh Bác Hồ. Những ước muốn bình dị, mộc mạc nhưng ngập tràn tình cảm.

Thật vậy, bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương khiến người đọc ko cầm được nước mắt vì tình cảm của một người con dành cho Bác. Qua đó thấy được vị trí của Bác Hồ trong lòng dân quan trọng như thế nào.

………………………………………

Các bạn vừa tham khảo gợi ý làm bài và một số bài văn mẫu hay phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương (chương trình Ngữ Văn 9). Truy cập kho tài liệu Văn mẫu lớp 9 để cập nhật thêm nhiều bài văn hay khác giúp bạn rèn luyện kỹ năng làm văn, sẵn sàng tốt cho các bài thi và rà soát môn Văn. Chúc các bạn học tốt.

Hướng dẫn phân tích bài thơ Viếng lăng Bác, tuyển chọn những bài văn hay phân tích nội dung bài Viếng lăng Bác của thi sĩ Viễn Phương.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục

[rule_{ruleNumber}]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_3_plain]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_1_plain]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_2_plain]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_2_plain]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_3_plain]

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

[rule_1_plain]

Nguồn:chinphu.vn
Phân mục: Tin tức

#Phân #tích #bài #thơ #Viếng #lăng #Bác #của #Viễn #Phương

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button