Tin Tức

Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm phải ko?Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài viết hay khác tại đây => Tin tức

qua phan 1 doan dat nuoc phan tich cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem

3 Bài văn mẫu Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 1:

Đoạn Đất Nước trích gần chọn chương V của trường ca Mặt đường khát vọng, trình bày khá tập trung những cảm nhận thâm thúy và có phần mới mẻ về quốc gia của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm.

Bạn đang xem: Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Nếu ko đọc kĩ trọn vẹn trường ca Mặt đường khát vọng dễ nhầm tưởng rằng dường như chương V này ko nhắc đến trực tiếp tới các vấn đề của thanh niên trí thức miền Nam, ko nói tới hiện thực sôi động trong trận đánh đấu trong các thành thị miền Nam thời Mĩ – Ngụy, do đó nó ko thật gắn bó chặt chẽ với toàn thể tác phẩm. Song, thực ra chương này lại là hạt nhân quan trọng nhất của tác phẩm: Sự ý thức về quốc gia, về nhân dân đã dẫn tới sự ý thức về trách nhiệm của thế hệ trẻ, trong trận đánh tranh oanh liệt vì quốc gia, vì nhân dân.

Trong văn học Việt Nam, quốc gia vốn là một đề tài lớn. Điều đó có thể giảng giải bằng đặc điểm quá trình lịch sử đấu tranh sống sót của dân tộc. Trải qua hàng nghìn năm phải liên tục tranh đấu giữ gìn quốc gia, hơn người nào hết, người Việt Nam xoành xoạch gắn bó sâu nặng với quốc gia, với đồng bào. Trong văn học viết thời phong kiến đã có những tuyệt tác viết về quốc gia như bài thơ Thần của Lí Thường Kiệt, Bài cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi. Từ sau Cách mệnh Tháng Tám đề tài này thường xuyên xuất hiện trong văn học: Nguyễn Đình Thi viết bài Quốc gia nổi tiếng chủ yếu thời kì chống Pháp. Cùng thế hệ với Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Duy, Thanh Thảo, Hữu Thỉnh… đều có những tác phâm trình bày đề tài quốc gia, ở đề tài này, các tác giả ghi nhận những thành công nhất mực. Nhưng đoạn trích Đất Nước nói riêng, và trường ca Mặt đường khát vọng nói chung vẫn chiếm được thiện cảm của người đọc bởi thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm đã nâng tới cho đề tài này một số nội dung có phần mới mẻ và một cách phô diễn khá lạ mắt, thu hút, ko giống bất kì cây bút nào đi trước.

phan tich cam hung ve dat nuoc trong kho 1 bai dat nuoc

Phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 bài thơ Quốc gia

Cảm nhận về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm khởi đầu thật bình dị. Dưới góc nhìn và cảm nhận của thi sĩ trẻ, quốc gia là những gì vô cùng thân thiện, bình dị, gắn bó thật sâu nặng với mỗi con người, mỗi gia đình, hiện diện từng giây, từng phút trong cuộc sống thường nhật vừa lả trừu tượng, song lại hết sức cụ thể đối với từng thành viên. Theo tác giả, quốc gia chẳng có gì xa lạ. Quốc gia có trong những câu chuyện nhưng mà mỗi bà mẹ kể cho con nghe hay khởi đầu bằng câu “Ngày xửa ngày xưa…”. Đất Nước còn là những tập quán lưu giữ từ nghìn đời nay, biểu thị ở miếng trầu hiện thời vẫn ăn, hay thói quen “bới tóc sau đầu” của mẹ. Quốc gia còn là mối quan hệ thủy. chung son sắt giữa người với người cùng sống trên dải đất Việt Nam. Điều đó, trước hết được chứng minh bằng quan hệ vững bền trước sau của mẹ với cha – của vợ với chồng. Trong căn nhà đơn sơ, bao thế hệ người Việt Nam đã sinh con đẻ cái, cần mẫn, lam lũ sớm trưa ko bao giờ thiếu mái rạ, cây tre. Trong căn nhà rất đỗi quen thói ẩy, ko thể thiếu cái kèo, cái cột… Đây cũng chính là quốc gia!

Cái mới lạ, sức thu hút ở đoạn thơ này chính là cách nói hết sức bình dị của thi sĩ. Điều này đã khơi dậy trong tiềm thức sâu xa của người đọc những kỉ niệm, những ấn tượng về một quê hương Việt Nam, con người Việt Nam thân thuộc thân thiện nhưng mà bất kì một người đọc nào cũng đã từng chứng kiến, khiến họ ko khỏi bổi hổi xao xuyến trông thấy: Trong quốc gia có một phần máu thịt của mình.

Đất là nơi anh tới trường,
Nước là nơi em tắm,
Đất Nước là nơi ta hò hứa,
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm
Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
Nước là nơi “con cá ngư ông móng nuúc biển khơi”

Tiếp theo, thi sĩ cảm nhận quốc gia qua độ dài vô tận của “thời kì đằng đẵng” lẫn độ dài vô tận của “ko gian mênh mông”. Tương tự thời kì chủ yếu được cảm nhận trong chiều sâu của lịch sử tạo nên và tăng trưởng của quốc gia, của dân tộc. Ko gian vừa là núi cao sông rộng, muôn trùng núi bạc, mênh mang biển khơi, lại vừa là nơi sinh sống của bao nhiêu người Việt Nam từ thế hệ này qua thế hệ khác:

Những người nào đã khuất,
Những người nào hiện thời,
Yêu nhau và sinh con đẻ cái,
Gánh vác phần người đi trước để lại,
Dặn dò con cháu chuyện ngày mai,
Hàng năm ăn đâu làm đâu,
Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ.

Bởi vậy như một thế tất, mỗi thành viên phải có nghĩa vụ đối với quốc gia này. Nhờ sự dắt dẫn ở phần trên, nhờ xúc cảm chân tình, lời nhắn nhủ có vẻ như là “hô khẩu hiệu” của tác giả, ở phần sau được người đọc chấp nhận một cách khá tự nhiên, rất ít có cảm giác sống sượng:

Em ơi em, Đất Nước là máu xương của mình,
Phải biết gắn bó và san sẻ,
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở,
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Tương tự, quốc gia được cảm nhận một cách khá phong phú, có sự liên kết hài hoà trên nhiều lĩnh vực: những phong tục lâu đời, những truyền thống văn hoá, giữa ko gian và thời kì, giữa tư nhân và số đông, giữa cái to lớn hùng vĩ với những sinh hoạt thường nhật của mỗi một con người. Nếu một số tác phẩm trước đây, quốc gia được biểu thị bằng một giọng điệu trang trọng, uy nghi, chủ yếu với những hình ảnh lớn lao, thì ở Mặt đường khát vọng quốc gia được trình bày bằng những hình ảnh thân thiện với một giọng thơ thiết tha lắng đọng, ý thơ được tăng trưởng một cách khá tự do, tự nhiên; nhưng đoạn thơ vẫn đảm bảo được kết cấu hợp pháp.

Điều đặc trưng đáng xem xét là tác giả đã sừ dụng một cách hết sức linh hoạt, thông minh vốn hiểu biết phong phú về văn hoá dân gian. Chẳng hạn, muốn diễn tả ý tường quốc gia ta có từ lâu đời, tác giả cho người đọc liên tường tới kho tàng truyện cổ tích. Truyện cổ tích thường khởi đầu bằng lời kể Ngày xửa ngày xưa… Tiếp tới thi sĩ giúp người đọc nhớ tới truyện Trầu cau bất hủ bằng câu: “Quốc gia khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn”. Và mấy người nào ko nghĩ tới truyền thuyết Thánh Gióng, lúc đọc câu thơ “Quốc gia lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc”. Còn câu “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn chính là sự vận dụng tuyệt vời câu ca dao từng làm rung động con tim bao người Việt Nam:

Tay nâng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn, xin đừng quên nhau.

Cho dù chỉ sử dụng ý trong ca dao trong các truyện dân gian, hay là trích nguyên văn, nhìn chung Nguyễn Khoa Điềm đều tạo nên được những câu thơ những ý thơ mới. Những ý thơ này gắn bó một cách khá chặt chẽ với nhau, chẳng hạn, đang nói chuyện “ngày xửa ngày xưa”… thi sĩ chuyển đột ngột tới hiện thời (Đất là nơi anh tới truờng – Nước là nơi em tắm). Rồi từ đó, tác phẩm lại dẫn người đọc vào toàn cầu xa xưa với dân ca và truyền thuyết( truyện Sự tích trăm trứng, dân ca xứ Huế…)

Cách diễn tả đó khá khơi gợi trí tưởng tượng người đọc. Các yếu tố văn hóa dân gian đã góp phần ko nhỏ biểu thị tư tưởng mấu chốt của tác phẩm Đất Nước của nhân dân. Đồng thời nó tạo được ở người đọc ấn tượng thâm thúy về quốc gia Việt Nam phong phú, sống động lạ thường, muôn màu muôn vẻ dài theo ko gian và thời kì, thân thiện thân thiết với từng con người Việt Nam.

Ngày nay đọc lại đoạn trích này, chúng ta càng thấy rõ phần nào những hiến dâng của Nguyễn Khoa Điềm đối với sự tăng trưởng của thơ ca thời chống Mĩ Sự dồi dào trong xúc cảm và chiều sâu trí tuệ đã làm cho đoạn thơ có tính chính luận trên đây ít bị cũ kĩ theo thời kì, có phần tránh được số phận của một số bài thơ cùng thời.

>>> Xem thêm các bài văn mẫu phân tích trích đoạn Quốc gia hay, rực rỡ trên Taimienphi.vn

Là một dạng văn khá đơn giản, tuy nhiên, để có thể xây dựng dàn ý, lựa chọn phương pháp luận trong bài, các em cần tham khảo thêm các đề văn phân tích đoạn trích Quốc gia khác như Phân tích đoạn thơ sau trong bài Quốc gia: “Em ơi em… Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”,  Quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm có điểm gì mới về tư tưởng và hình thức biểu thịTrình diễn cảm nhận về Đất Nước của thi sĩ trong chương Đất Nước. Bình giảng 9 câu mở đầu đoạn trích, Phân tích tư tưởng quốc gia của nhân dân đã được trình bày trong đoạn thơ Đất Nước,…
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 2:

Qua bài thơ Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm đã trình diễn những xúc cảm và suy ngẫm về quốc gia dưới dạng một câu chuyện tâm tìnhm mạch cảm hứng có vẻ tự do, phóng túng như một tùy bút thơ, nhưng thực ra vẫn có một hệ thống lập luận khá chặt chẽ, trình bày quốc gia trên các phương diện: trong chiều dài của thời kì lịch sử(quá khứ-hiện tại-tương lai), trong chiều rộng ko gian địa lý, trong nền văn hóa, phong tục, lối sống, tâm hồn và tính cách dân tộc. Ba phương diện này có sự gắn bó thống nhất với nhau. Tất cả góp phần làm thâm thúy thêm cho ý niệm về quốc gia của thơ ca Nguyễn Khoa Điềm.

Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc

Quốc gia là những gì ta bắt gặp ngay ở cuộc sống binh dị thường nhật: từ câu chuyện mẹ kể hay từ miếng trầu rồi hạt gạo ta ăn, ngôi nhà ta ở. Để nói về sự trường tồn của quốc gia thi sĩ đã ko khởi đầu với những dẫn chứng cụ thể với những số liệu nhưng mà bằng những gì rất thân thiện thân thuộc với cuộc sống của nhân dân từ văn hóa dân gian hay trong những câu ca dao tục ngữ. Những câu thơ gợi tới những truyền thuyết từ xa xưa của dân tộc( truyền thuyết Thánh Gióng, truyện Trầu Cau). Đó chính là sự cảm nhận về chiều sâu lịch sử của quốc gia qua thơ của Nguyễn Khoa Điềm

cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem trong kho 1 bai tho dat nuoc

Bài văn Cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 Quốc gia hay nhất

Quốc gia còn trường tồn trong ko gian và thời kì: Thời kì đằng đẵng- ko gian mênh mông. Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, truyền thuyết Hùng Vương, ngày giỗ tổ đó là chiều dài lịch sử của quốc gia, còn ko gian địa lý: quốc gia là núi sông. Quốc gia còn là ko gian sống sót thân thiện với mỗi chúng ta:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hò hứa…
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khai
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
Quốc gia ta còn trường tồn qua các thế hệ ngày mai:
Những người nào đã khuất
Những người nào hiện thời
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần người đi trước để lại
Dặn dò con cháu chuyện ngày mai

Trong chiều rộng của ko gian địa lý, chiều dài của lịch sử, quốc gia còn được trình bày tập chung qua các truyền thống tập quán, ý thức dân tộc trong đời sống hằng ngày trong những biến cố của lịch sử trong đời sống mỗi tư nhân trong số đông. Đây chính là cái nhìn trọn vẹn tổng hợp nhiều chiều của thi sĩ về quốc gia.

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Lúc hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng mình hài hoà nồng thắm
Lúc chúng ta cầm tay mọi người
Quốc gia vẹn tròn, to lớn

Mạch xúc cảm thơ dẫn tới suy ngẫm trách nhiệm của mỗi con người với quốc gia

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Đoạn thơ trên với giọng thơ nhẹ nhõm ko mang tính chất giáo huấn nhưng mà như là một lời tâm tư tự răn chân tình xuất phát từ đáy lòng thi sĩ nhắc nhở thế hệ trẻ phải có trách nhiệm cao cả với quốc gia, với non sông.

Trở lại với cảnh ko gian địa lý thi sĩ đã có một phát hiện mới lạ mắt về phong cảnh thiên nhiênm những phong cảnh kỳ thú của non sông gấm vóc( đá Vọng Phu, núi Con Cóc, con gà ở Vịnh Hạ Long, hòn Trống Mái) ko chỉ là vật tặng của tạo hóa nhưng mà nó đã gắn liền với cuộc sống con người, nó trở thành thắng cảnh qua sự cảm nhận tâm hồn của dân tộc, gắn liền với lịch sử của dân tộc. Nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng thì làm sao có sự tích Đá Vọng Phu ở nhiều nơi trên quốc gia…

Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Ko người nào nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

Lúc nói về bốn nghìn năm lịch sử của quốc gia thi sĩ ko nhắc lại các vị người hùng nổi tiếng trong các triều đại nhưng mà trước hết nhắc tới vô vàn những người vô danh, họ đã sống và chết vì quốc gia vì non sông. Những con người bình dị đã giữ gìn truyền lại cho thế hệ sau này mọi trị giá văn hóa, văn minh ý thức và vật chất của dân tộc: từ hạt lúa, ngọn lứa, giọng nói, tới tiếng nói dân tộc…Họ cũng là những người:

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên nhưng mà đánh

Đất Nước này là của nhân dân, Đất Nước của ca dao đồng thoại là một cách khái niệm về quốc gia thật giản dị nhưng mà lạ mắt. Bởi quốc gia đẹp ở vẻ đẹp tâm hồn ở truyền thống ca dao. Tác giả chọn ba câu trong kho tàng phong phú ca dao phong phú Việt Nam để nói về phương diện quan trọng nhất của truyền thống nhân dân: Thật say đắm thiết tha trong tình yêu “yêu em từ thuở trong nôi” quý trọng tình nghĩa nhưng cũng thật quyết liệt với quân địch. Vẻ đẹp thơ mộng của núi sông quốc gia như được kết đọng trong những câu dân ca, nhất là câu dân ca trên sông nước, hay cũng thể nói là chính tâm hồn giàu chất thơ của dân tộc ta đã hòa nhậpm soi bóng cùng vẻ đẹp núi sông:

Ôi những dòng sông bắt nước từ đâu
Nhưng mà lúc về quốc gia mình thì lên câu hát
Người tới hát lúc chèo đò, kéo thuyên vượt thác
Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi.

Tư tưởng quốc gia của nhân dân đã tạo nên từ trong lịch sử dựng nước và giữ nước trong khoảng thời gian dài của dân tộc nhưng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ thì tư tưởng đó mới được nhận thức thâm thúy.

Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đã góp một thành công trong dòng thơ nói về Đất Nước, làm cho người đọc thấy được hình ảnh quốc gia hiện lên thật thân thiện với người dân đặc trưng cho ta thấy được thâm thúy ý thức dân tộc, dựng nước và giữ nước của ông cha ta và khẳng định quốc gia là của nhân dân do dân làm nên.
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 3:

Trong số các thi sĩ thế hệ chống Mỹ, Nguyễn Khoa Điềm là người rất thành công với giọng thơ trữ tình chính luận trình bày rõ những tâm tư của thế hệ trẻ đô thị miền Nam. Trường ca “Mặt đường khát vọng” (1971) là tiếng vọng tâm tình của một hồn thơ hòa cùng mạch xúc cảm của dân tộc đứng trước dòng thác lũ thời đại, trong đó chương V “Quốc gia” đã gói ghém trọn vẹn tâm tình của thế hệ chống Mỹ:

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể
Đất Nước từ khi miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc…”

Giọng thơ thủ thỉ đã chuyển tải suy ngẫm của thi sĩ về Nhân Dân – Đất Nước, tiếp nối mạch suy tưởng của thi ca thời đoạn trước.

Đất Nước là một chủ đề xuyên suốt bao trùm lên các tác phẩm trong thời đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Các thi sĩ nhà văn bằng tình cảm công dân đã có nhiều phát hiện mới mẻ lạ mắt về Tổ quốc, nhân dân. Tổ quốc thường được soi chiếu từ phương diện lịch sử chống ngoại xâm, được nói chung bằng những hình tượng kỳ vĩ, khai thác triệt để chất sử thi hoành tráng. Trong dòng chủ lưu đó, Nguyễn Khoa Điềm đã chọn lựa cách trình bày riêng của mình, bằng trải nghiệm tuổi xanh, bằng tận tâm cách mệnh và cả bằng vốn tri thức được tập huấn bài bản từ mái trường xã hội chủ nghĩa, tạo nên chiều sâu của hình tượng Đất Nước, hoà mạch thơ chính luận – trữ tình.

cam hung ve dat nuoc trong kho 1 bai tho dat nuoc

Hướng dẫn phân tích cảm hứng về quốc gia trong khổ 1 bài thơ Quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Trả lời cho câu hỏi: “Đất Nước là gì? Đất Nước từ đâu ra?”, thi sĩ đã khởi đầu bằng những kí ức tuổi thơ để tưởng tượng ra một sự tồn tại của Đất Nước trong nhận thức và tình cảm tự nhiên nhất của con người. Những vẻ đẹp được khơi lên từ mạch tâm tình, thấm đẫm hơi thở ca dao dân ca, huyền tích sử thi của dân tộc. Cái hay của phần mở đầu chương Đất Nước chính là sự xuất hiện của hàng loạt những hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng nhưng rất thân thiện:

Tóc mẹ thì búi sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng
Đất Nước có từ ngày đó…

Sức gợi từ những hình ảnh đã dựng lên cả một ko gian văn hoá truyền thống, mang theo hơi thở tâm tình của ca dao “gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau” thấm thía tình nghĩa thủy chung. Mạch nguồn đó tiếp tục với quá trình trưởng thành của từng tư nhân, từ thuở cắp sách tới trường tới khoảnh khắc rung động đầu đời. Tất cả đều xuất phát một cách rất tự nhiên, nôn nao ngọt ngào kỷ niệm:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hò hứa
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm…

Đan xen với khoảnh khắc thời kì ko gian hiện nay là sự thức tỉnh của ký ức số đông, với sự tổng hoà những vẻ đẹp trong đời sống ý thức, tâm linh của người Việt. Vẻ đẹp quê hương quốc gia được tái tạo trong những lời ca dao toát lên lòng tự hào về non sông gấm vóc, về Cha Rồng Mẹ Tiên, gắn với lòng hàm ơn tổ tiên đã ăn sâu vào tiềm thức từng người Việt :

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”
Thời kì đằng đẵng
Ko gian mênh mông
Đất Nước là nơi dân mình sum vầy
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào mình trong bọc trứng…

Quá khứ, hiện nay, tương lai đã gắn kết trong một ý thức số đông bền chặt, là nguồn sức mạnh và cũng là phẩm chất tâm hồn dân tộc đã được thi sĩ lý giải qua những hình tượng thơ giàu tính thẩm mỹ và hàm chứa mối quan hệ Đất Nước – con người Nhân Dân ko thể tách rời. Thời kì lịch sử, ko gian văn hoá hoà quyện trong mạch thơ đầy ân tình đã phác hoạ rõ nét dần tượng đài Đất Nước. Ko chỉ tiếp cận hình tượng trong huyền sử, trong hiện thực đời sống, trong mối quan hệ tư nhân – số đông, Nguyễn Khoa Điềm còn dẫn dắt độc giả trở về với hiện thực trực tiếp của cuộc kháng chiến chống Mỹ, nói lên tiếng nói đầy trách nhiệm của cả một thế hệ chống Mỹ thật sự trưởng thành trong nhận thức và tình cảm :

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước

Ý thơ thật giản dị, ko hề gượng gập ép tình cảm, lúc từ mối quan hệ riêng tư để hướng về với quan hệ số đông, dân tộc. Tứ thơ lạ mắt chính là từ sự mở rộng từ toàn cầu của “anh và em hôm nay” tới với “mọi người”. Vẻ đẹp Đất Nước được phát hiện thêm với những vẻ đẹp “hài hoà nồng thắm” và “vẹn tròn to lớn”. Đó cũng là sự liên kết hài hoà của lý trí và tình cảm con người thời đại chống Mỹ. Hơn thế nữa, những câu thơ này còn giảng nghĩa cho vẻ đẹp tình yêu của thế hệ trẻ chống Mỹ ko hề mất đi vẻ lãng mạn, lúc khoảnh khắc cầm tay hiện nay đã nghĩ về thế hệ tương lai, về một ngày yên bình và sự tăng trưởng của Đất Nước với “tháng ngày mộng mơ”. Ko ngừng lại ở đó, thi sĩ tiếp tục đi sâu vào mối quan hệ Đất Nước với tâm hồn của từng con người. giọng thơ tâm tình thấm thía:

Em ơi em
Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở.

Nguyễn Khoa Điềm viết nên những câu thơ này bằng tất cả sự trải nghiệm của một người lăn lộn trong phong trào tranh đấu của thanh niên đô thị miền Nam. Thi sĩ đã thay mặt thế hệ mình để phát biểu tâm tư với ý thức công dân, với tận tâm tuổi xanh. Đó cũng là lời đáp cho câu hỏi mang tính chính luận về sự trường tồn của Đất Nước. Đất Nước bất tử chính nhờ ở ý thức của những con người sẵn sàng dâng bầu máu của tuổi thanh xuân, biết sống có trách nhiệm với thời đại và đầy khát vọng về tương lai trường tồn của Đất Nước.

Phần mở đầu của chương Đất Nước được cấu tứ trên cơ sở gắn bó giữa các vẻ đẹp riêng lẻ, lạ mắt và giàu sức biểu cảm để làm nên vẻ đẹp chung tổng hoà thành hình tượng Đất Nước kỳ vĩ và giàu sức thuyết phục với độc giả. Thi sĩ đã trữ tình hoá vấn đề mang tính chính luận, nhằm trả lời những câu hỏi lớn nhưng mà dân tộc đang phải tìm lời đáp trong trận đánh đấu vì lý tưởng độc lập tự do, trận đánh đấu của lương tri chống lại thế lực bạo tàn.

Những vần thơ rất đẹp trong Đất Nước đã vượt qua thử thách của thời kì, tiếp tục toả sáng, giúp thế hệ học trò hôm nay hiểu hơn về thế hệ ông cha trong những tháng ngày hào hùng nhất của dân tộc. Trong thời đại mới, những trị giá của ngày hôm qua góp phần khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm, tình cảm cho mỗi con người trong khát vọng đưa Đất Nước đi xa tới những tháng ngày mộng mơ.
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 4:

Trong suốt ba mươi năm đó, vận mệnh của quốc gia xoành xoạch là vấn đề lớn lao, nóng bỏng và chi phối mọi lĩnh vực của đời sống dân tộc và mỗi con người Việt Nam. Vì thế, cùng là lẽ tự nhiên, tình cảm yêu nước đã trở thành cảm hứng chủ đạo trong thơ ca hiện đại Việt Nam, tiếp nối một truyền thống sâu đậm của văn học dân tộc từ nghìn xưa.

Tình cảm yêu nước được biểu thị trong thơ ca ta thống nhất nhưng cũng rất nhiều chủng loại, phong phú tùy theo hoàn cảnh sáng tác, tâm trạng cụ thể của từng thi sĩ. Trường ca Mặt đường khát vọng được viết giữa những năm tháng hào hùng ca toàn quân, toàn dân ta đang tập trung sức lực, tập trung trí tuệ để thắng lợi đế quốc Mĩ, có vai trò ko nhỏ của từng lớp tuổi xanh học trò, sinh viên các thành thị vùng tạm chiếm miền Nam đang thức tỉnh, xiết chặt hàng ngũ xuống đường. Từng lớp này cũng có nhiều tâm tư, nhiều suy ngẫm về thế hệ mình, về quốc gia. Từ góc độ đó, ở Đất Nước, chương V của bản trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm đã khái niệm, cảm nhận ngợi ca vẻ đẹp nhiều mặt của quốc gia, trình diễn ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc giữa cơn thử thách lớn của lịch sử.

bai van phan tich cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem trong kho 1 bai dat nuoc

Quan niệm về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 bài thơ Quốc gia

Hình tượng quốc gia, trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm, gắn với những hình ảnh hết sức cụ thể với những sinh hoạt rất đỗi thường nhật của mỗi chúng ta. Tình yêu lớn lao nhưng ko hề xa xôi, trừu tượng nhưng mà được khơi gợi từ những sự vật, sinh hoạt thân thiện, từ những phong tục văn hóa có tự nghìn xưa. Quốc gia có trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường hay kể cho ta từ tuổi nhỏ thơ, trong miếng trầu hiện thời bà ăn, trong lũy tre làng bao đời thành lũy thành chông cho dân mình đánh giặc. Quốc gia gắn cùng tục búi tóc sau đầu, câu ca dao gừng cay muối mặn, gắn cùng cái kèo, cái cột, hạt gạo một nắng hai sương. Cảm nhận quốc gia từ những cái phổ biến quanh ta đã dẫn Nguyễn Khoa Điềm tới giải pháp nghệ thuật chiết tự. Từ ghép quốc gia được tách thành đôi để thi sĩ khái niệm thật cụ thể từng thành tố Đất và Nước:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở

Dòng suy tưởng đưa Nguyễn Khoa Điềm trở về quá khứ, với huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ khẳng định cội nguồn thống nhất của con người Việt. Quốc gia trường tồn trong thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mông. Vậy là những hình ảnh, sự vật trên rất đỗi phổ biến, nhưng đâu phải tầm thường; trong đó ẩn chứa sâu xa chiều dài lịch sử, truyền thống văn hóa với bao phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc. Gợi lên truyền thống lịch sử – văn hóa vững chắc, ko gian địa lí mênh mông của quốc gia từ những điều giản dị, thường nhật, đó là thành công đặc trưng của Nguyễn Khoa Điềm ở đoạn trích này. Quốc gia là đời sống, là hơi thở hàng ngày của mỗi chúng ta. Quốc gia là sông bể mênh mông, núi rừng hùng vĩ. Quốc gia trải suốt chiều dài lịch sử truyền thuyết Hùng Vương, tới đạo lí Hùng năm ăn đâu làm đâu – Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ. Người nào biết được tự bao giờ con người Việt Nam biết kể chuyện cổ tích, có tục ăn trầu… Người nào biết được tự bao giờ con người Việt Nam biết làm bạn với cây tre, với cái kèo, cái cột… Đằng sau những điều giản dị đó là truyền thống lịch sử – văn hóa lâu đời, vững bền của dất nước Việt Nam ta. Từ góc độ đời sống tư nhân, thi sĩ nói được cả cuộc sống số đông, đưa tới cho người đọc cảm nhận trọn vẹn, tổng hợp về vẻ đẹp quốc gia.

Có nhẽ chưa bao giờ như trong thời đại dân tộc Việt Nam ta đánh Mĩ, vai trò to lớn, sức mạnh vô địch của nhân dân được trình bày đầy đủ tới thế. Cuộc đối nghịch quyết liệt với một quân địch giàu có và hung bạo vào hàng đầu yêu cầu phải huy động triệt để sức mạnh của khối kết đoàn toàn dân. Bởi vậy, Đất Nước của Nhân dân đã trở thành tư tưởng chung của thời đại, đã chi phối toàn thể nền văn học cách mệnh và làm lên rất nhiều tác phẩm có trị giá. Trong bối cảnh đó, đoạn trích Đất Nước trong trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm đã đóng góp một cách cảm nhận. Cách trình bày rực rỡ. Lúc nói về bốn nghìn năm lịch sử của quốc gia, thi sĩ ko đếm lại các triều đại, những người hùng nổi tiếng nhưng mà tự hào nhắc tới vô vàn lớp người vô danh bình dị:

Năm tháng nào cũng người người lớp lớp
Con gái, đàn ông bằng tuổi chúng ta
Chăm chỉ làm lụng
Lúc có giặc người đàn ông ra trận
Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Đối với nhân dán, siêng năng làm lụng và ra trận đánh giặc, sống và chết đều thật giản dị và bình tâm vì lẽ tồn vong của quốc gia. Lúc quốc gia yên bình, họ “cui cút làm ăn, toan lo nghèo túng”. Lúc quốc gia gặp nạn ngoại xâm, họ đứng dậy cầm vũ khí, sẵn sàng xả thân vì độc lập, chủ quyền như lẽ tự nhiên. Chính những con người ko người nào nhớ mặt đặt tên đó đã làm ra Đất Nước. Trong trường kì lịch sử, nhân dân là lực lượng chủ yếu thông minh, giữ gìn truyền lại mọi tài sản vật chất, mọi trị giá ý thức để làm nên Đất Nước muôn thuở :

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ truyền lửa qua mỗi nhà từ hòn than qua con cái
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân.

Bao lớp người vô danh, thầm lặng đó đã hóa thân cho quốc gia vững chắc. Nguyễn Khoa Điềm đã cảm nhận sự hóa thân của nhân dân hiển hiện trên gương mặt địa lí của quốc gia. Ko ít tác phẩm thơ văn đã nhắc tới nhưng danh lam thắng cảnh, nhưng sự tích núi sông của quốc gia Việt Nam bốn nghìn năm văn hiến. Nhưng gắn chúng cùng số phận, cùng phẩm chất của những người dân bình dị, thấy trong đó cuộc đời hi sinh cao đẹp của quần chúng nhân dân, đó là Nguyễn Khoa Điềm. Sau lúc nhắc tới hàng loạt danh lam thắng cảnh, sự tích núi sông trên các miền quốc gia, thi sĩ đi tới một nói chung thấm thía:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng, gò bãi
Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thủy
Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…

Chiêm ngưỡng tiếp thu Đất Nước câu Nhân dân, Đất Nước câu ca dao thần thoại từ góc độ thế hệ trẻ trong thời đại dân tộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, Nguyễn Khoa Điềm đã gợi nhắc trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia. Phải chăng đây chính là mục tiêu của đoạn thơ Đất Nước này lúc ra đời giữa những năm tháng chiến tranh quyết liệt, hào hùng, lúc lịch sử đang yêu cầu mọi con người phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sử. Ý thức trách nhiệm này được Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận, dẫn dắt rất tự nhiên cùng quá trình khám phá ngày càng sâu về quốc gia. Lúc đầu, quốc gia là những gì thân thiết ở ngoài ta, ở xung quanh ta. Nhưng dần về sau, quốc gia đã ở trong ta, quốc gia có trong mỗi người:

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Lúc hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm
Lúc chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn, to lớn

Mỗi con người hôm nay đều đang thừa hưởng những di sản vật chất và ý thức quý báu của quốc gia, của nhân dân, của bao thế hệ đi trước, vì thế phải biết hiến dâng đời mình vì lẽ tồn vong của quốc gia. Ý thức trách nhiệm được thi sĩ trình diễn thật thiết tha. Đó là mệnh lệnh cất lên từ trái tim đang xúc động:

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Tương tự, tiếp thu nguồn mạch cảm hứng yêu nước chưa bao giờ vơi cạn trong lịch sử văn học Việt Nam, nằm trong bối cảnh của thời đại dân tộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, đoạn trích Đất Nước trong trường ca Mặt đường khát vọng đã trình bày những nhận thức, khám phá mới mẻ về vẻ đẹp quốc gia. Trên nền văn hóa dân gian vững chắc, Nguyễn Khoa Điềm đã hướng sự tìm tòi, suy ngẫm tới nhiều phương diện như lịch sử, địa lí, phong tục… để làm nổi trội tư tưởng Đất Nước của Nhân dân và gợi nhắc ý thức trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia. Nhưng sức thu hút của chương Đất Nước ko chỉ ở các nội dung cảm nhận nhưng mà còn ở cách trình bày của Nguyễn Khoa Điềm. Lúc đưa vào đây nhiều tri thức về lịch sử, địa lí, về văn hoá dân gian, thơ dễ sa vào diễn ca theo lối phô bày hiểu biết, dễ chỉ tác động vào lí trí nhưng mà khó lay thức tình cảm người đọc. Nguyễn Khoa Điềm đã vượt qua thử thách đó và Đất Nước vừa làm sáng bừng nhận thức, vừa lay động sâu xa tâm hồn mỗi con người Việt Nam. Cái gì đã tạo nên thành công đó? Điều chủ yếu là do tất cả các tri thức, tư liệu, sự kiện phong phú này đã được thẩm thấu qua tâm hồn chứa chan xúc cảm của Nguyễn Khoa Điềm và thi sĩ đã tìm được một cách nói riêng, bằng giọng điệu tâm tình, qua hồi ức lại những kỉ niệm riêng tư:

Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngay xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc

Ngay từ phần mở đầu. Đất Nước dẫn ta vào câu chuyện tâm tình thiết tha, sâu lắng. Toàn thể chương này được trình bày bằng hình thức “anh” trò chuyện cùng “em”. Với hình thức này, giọng điệu thơ tất phải ngọt ngào, thủ thỉ. Nguyễn Khoa Điềm nói về lịch sử nhưng mà như tâm tư về những kỉ niệm tuổi thơ, như nhắc lại những hồi ức cảm động về người thân trong gia đình là bà, là mẹ. Bề dày của lịch sử, của nền văn hóa phong phú, lâu đời, cả ko khí của truyền thuyết Thánh Gióng, cổ tích Trầu Cau bỗng được sống dậy trong cảm nhận thân thiện của mỗi người đọc. Chính nhờ lối trình bày đó nhưng mà vẻ đẹp sâu xa của quốc gia, ý thức trách nhiệm công dân trước vận mệnh quốc gia được người đọc nhận cảm một cách tự nhiên, thấm thía.

—————————–

Trên đây, https://chinphu.vn/ đã giới thiệu cho các em cách làm bài văn phân tích cảm hứng về quốc gia của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm qua phần 1 đoạn trích Quốc gia. Để dễ dàng ôn tập, sẵn sàng tốt cho các bài rà soát, bài thi sắp tới, các em học trò THPT cần tham khảo thêm nhiều dạng văn mô tả, nêu cảm tưởng trong danh sách những bài văn hay lớp 12 như:  cảm nhận về bài thơ Việt Bắc, Phân tích hình tượng người lính Tây Tiến, phân tích bài thơ Sóng,… Chủ động tham khảo cách lập dàn ý, các bài văn mẫu lựa chọn này, các em sẽ hoàn thành tốt các bài văn viết trong chương trình học của mình và đạt thành tích học tập cao nhất.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo Dục


Xem thêm chi tiết: Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm

Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Hình Ảnh về: Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Video về: Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Wiki về Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm -

qua phan 1 doan dat nuoc phan tich cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem

3 Bài văn mẫu Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 1:

Đoạn Đất Nước trích gần chọn chương V của trường ca Mặt đường khát vọng, trình bày khá tập trung những cảm nhận thâm thúy và có phần mới mẻ về quốc gia của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm.

Bạn đang xem: Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Nếu ko đọc kĩ trọn vẹn trường ca Mặt đường khát vọng dễ nhầm tưởng rằng dường như chương V này ko nhắc đến trực tiếp tới các vấn đề của thanh niên trí thức miền Nam, ko nói tới hiện thực sôi động trong trận đánh đấu trong các thành thị miền Nam thời Mĩ – Ngụy, do đó nó ko thật gắn bó chặt chẽ với toàn thể tác phẩm. Song, thực ra chương này lại là hạt nhân quan trọng nhất của tác phẩm: Sự ý thức về quốc gia, về nhân dân đã dẫn tới sự ý thức về trách nhiệm của thế hệ trẻ, trong trận đánh tranh oanh liệt vì quốc gia, vì nhân dân.

Trong văn học Việt Nam, quốc gia vốn là một đề tài lớn. Điều đó có thể giảng giải bằng đặc điểm quá trình lịch sử đấu tranh sống sót của dân tộc. Trải qua hàng nghìn năm phải liên tục tranh đấu giữ gìn quốc gia, hơn người nào hết, người Việt Nam xoành xoạch gắn bó sâu nặng với quốc gia, với đồng bào. Trong văn học viết thời phong kiến đã có những tuyệt tác viết về quốc gia như bài thơ Thần của Lí Thường Kiệt, Bài cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi. Từ sau Cách mệnh Tháng Tám đề tài này thường xuyên xuất hiện trong văn học: Nguyễn Đình Thi viết bài Quốc gia nổi tiếng chủ yếu thời kì chống Pháp. Cùng thế hệ với Nguyễn Khoa Điềm, Nguyễn Duy, Thanh Thảo, Hữu Thỉnh… đều có những tác phâm trình bày đề tài quốc gia, ở đề tài này, các tác giả ghi nhận những thành công nhất mực. Nhưng đoạn trích Đất Nước nói riêng, và trường ca Mặt đường khát vọng nói chung vẫn chiếm được thiện cảm của người đọc bởi thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm đã nâng tới cho đề tài này một số nội dung có phần mới mẻ và một cách phô diễn khá lạ mắt, thu hút, ko giống bất kì cây bút nào đi trước.

phan tich cam hung ve dat nuoc trong kho 1 bai dat nuoc

Phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 bài thơ Quốc gia

Cảm nhận về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm khởi đầu thật bình dị. Dưới góc nhìn và cảm nhận của thi sĩ trẻ, quốc gia là những gì vô cùng thân thiện, bình dị, gắn bó thật sâu nặng với mỗi con người, mỗi gia đình, hiện diện từng giây, từng phút trong cuộc sống thường nhật vừa lả trừu tượng, song lại hết sức cụ thể đối với từng thành viên. Theo tác giả, quốc gia chẳng có gì xa lạ. Quốc gia có trong những câu chuyện nhưng mà mỗi bà mẹ kể cho con nghe hay khởi đầu bằng câu “Ngày xửa ngày xưa…”. Đất Nước còn là những tập quán lưu giữ từ nghìn đời nay, biểu thị ở miếng trầu hiện thời vẫn ăn, hay thói quen “bới tóc sau đầu” của mẹ. Quốc gia còn là mối quan hệ thủy. chung son sắt giữa người với người cùng sống trên dải đất Việt Nam. Điều đó, trước hết được chứng minh bằng quan hệ vững bền trước sau của mẹ với cha – của vợ với chồng. Trong căn nhà đơn sơ, bao thế hệ người Việt Nam đã sinh con đẻ cái, cần mẫn, lam lũ sớm trưa ko bao giờ thiếu mái rạ, cây tre. Trong căn nhà rất đỗi quen thói ẩy, ko thể thiếu cái kèo, cái cột… Đây cũng chính là quốc gia!

Cái mới lạ, sức thu hút ở đoạn thơ này chính là cách nói hết sức bình dị của thi sĩ. Điều này đã khơi dậy trong tiềm thức sâu xa của người đọc những kỉ niệm, những ấn tượng về một quê hương Việt Nam, con người Việt Nam thân thuộc thân thiện nhưng mà bất kì một người đọc nào cũng đã từng chứng kiến, khiến họ ko khỏi bổi hổi xao xuyến trông thấy: Trong quốc gia có một phần máu thịt của mình.

Đất là nơi anh tới trường,
Nước là nơi em tắm,
Đất Nước là nơi ta hò hứa,
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm
Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
Nước là nơi “con cá ngư ông móng nuúc biển khơi”

Tiếp theo, thi sĩ cảm nhận quốc gia qua độ dài vô tận của “thời kì đằng đẵng” lẫn độ dài vô tận của “ko gian mênh mông”. Tương tự thời kì chủ yếu được cảm nhận trong chiều sâu của lịch sử tạo nên và tăng trưởng của quốc gia, của dân tộc. Ko gian vừa là núi cao sông rộng, muôn trùng núi bạc, mênh mang biển khơi, lại vừa là nơi sinh sống của bao nhiêu người Việt Nam từ thế hệ này qua thế hệ khác:

Những người nào đã khuất,
Những người nào hiện thời,
Yêu nhau và sinh con đẻ cái,
Gánh vác phần người đi trước để lại,
Dặn dò con cháu chuyện ngày mai,
Hàng năm ăn đâu làm đâu,
Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ.

Bởi vậy như một thế tất, mỗi thành viên phải có nghĩa vụ đối với quốc gia này. Nhờ sự dắt dẫn ở phần trên, nhờ xúc cảm chân tình, lời nhắn nhủ có vẻ như là “hô khẩu hiệu” của tác giả, ở phần sau được người đọc chấp nhận một cách khá tự nhiên, rất ít có cảm giác sống sượng:

Em ơi em, Đất Nước là máu xương của mình,
Phải biết gắn bó và san sẻ,
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở,
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Tương tự, quốc gia được cảm nhận một cách khá phong phú, có sự liên kết hài hoà trên nhiều lĩnh vực: những phong tục lâu đời, những truyền thống văn hoá, giữa ko gian và thời kì, giữa tư nhân và số đông, giữa cái to lớn hùng vĩ với những sinh hoạt thường nhật của mỗi một con người. Nếu một số tác phẩm trước đây, quốc gia được biểu thị bằng một giọng điệu trang trọng, uy nghi, chủ yếu với những hình ảnh lớn lao, thì ở Mặt đường khát vọng quốc gia được trình bày bằng những hình ảnh thân thiện với một giọng thơ thiết tha lắng đọng, ý thơ được tăng trưởng một cách khá tự do, tự nhiên; nhưng đoạn thơ vẫn đảm bảo được kết cấu hợp pháp.

Điều đặc trưng đáng xem xét là tác giả đã sừ dụng một cách hết sức linh hoạt, thông minh vốn hiểu biết phong phú về văn hoá dân gian. Chẳng hạn, muốn diễn tả ý tường quốc gia ta có từ lâu đời, tác giả cho người đọc liên tường tới kho tàng truyện cổ tích. Truyện cổ tích thường khởi đầu bằng lời kể Ngày xửa ngày xưa… Tiếp tới thi sĩ giúp người đọc nhớ tới truyện Trầu cau bất hủ bằng câu: “Quốc gia khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn”. Và mấy người nào ko nghĩ tới truyền thuyết Thánh Gióng, lúc đọc câu thơ “Quốc gia lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc”. Còn câu “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn chính là sự vận dụng tuyệt vời câu ca dao từng làm rung động con tim bao người Việt Nam:

Tay nâng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn, xin đừng quên nhau.

Cho dù chỉ sử dụng ý trong ca dao trong các truyện dân gian, hay là trích nguyên văn, nhìn chung Nguyễn Khoa Điềm đều tạo nên được những câu thơ những ý thơ mới. Những ý thơ này gắn bó một cách khá chặt chẽ với nhau, chẳng hạn, đang nói chuyện “ngày xửa ngày xưa”… thi sĩ chuyển đột ngột tới hiện thời (Đất là nơi anh tới truờng – Nước là nơi em tắm). Rồi từ đó, tác phẩm lại dẫn người đọc vào toàn cầu xa xưa với dân ca và truyền thuyết( truyện Sự tích trăm trứng, dân ca xứ Huế…)

Cách diễn tả đó khá khơi gợi trí tưởng tượng người đọc. Các yếu tố văn hóa dân gian đã góp phần ko nhỏ biểu thị tư tưởng mấu chốt của tác phẩm Đất Nước của nhân dân. Đồng thời nó tạo được ở người đọc ấn tượng thâm thúy về quốc gia Việt Nam phong phú, sống động lạ thường, muôn màu muôn vẻ dài theo ko gian và thời kì, thân thiện thân thiết với từng con người Việt Nam.

Ngày nay đọc lại đoạn trích này, chúng ta càng thấy rõ phần nào những hiến dâng của Nguyễn Khoa Điềm đối với sự tăng trưởng của thơ ca thời chống Mĩ Sự dồi dào trong xúc cảm và chiều sâu trí tuệ đã làm cho đoạn thơ có tính chính luận trên đây ít bị cũ kĩ theo thời kì, có phần tránh được số phận của một số bài thơ cùng thời.

>>> Xem thêm các bài văn mẫu phân tích trích đoạn Quốc gia hay, rực rỡ trên Taimienphi.vn

Là một dạng văn khá đơn giản, tuy nhiên, để có thể xây dựng dàn ý, lựa chọn phương pháp luận trong bài, các em cần tham khảo thêm các đề văn phân tích đoạn trích Quốc gia khác như Phân tích đoạn thơ sau trong bài Quốc gia: “Em ơi em… Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”,  Quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm có điểm gì mới về tư tưởng và hình thức biểu thịTrình diễn cảm nhận về Đất Nước của thi sĩ trong chương Đất Nước. Bình giảng 9 câu mở đầu đoạn trích, Phân tích tư tưởng quốc gia của nhân dân đã được trình bày trong đoạn thơ Đất Nước,…
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 2:

Qua bài thơ Đất Nước, Nguyễn Khoa Điềm đã trình diễn những xúc cảm và suy ngẫm về quốc gia dưới dạng một câu chuyện tâm tìnhm mạch cảm hứng có vẻ tự do, phóng túng như một tùy bút thơ, nhưng thực ra vẫn có một hệ thống lập luận khá chặt chẽ, trình bày quốc gia trên các phương diện: trong chiều dài của thời kì lịch sử(quá khứ-hiện tại-tương lai), trong chiều rộng ko gian địa lý, trong nền văn hóa, phong tục, lối sống, tâm hồn và tính cách dân tộc. Ba phương diện này có sự gắn bó thống nhất với nhau. Tất cả góp phần làm thâm thúy thêm cho ý niệm về quốc gia của thơ ca Nguyễn Khoa Điềm.

Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc

Quốc gia là những gì ta bắt gặp ngay ở cuộc sống binh dị thường nhật: từ câu chuyện mẹ kể hay từ miếng trầu rồi hạt gạo ta ăn, ngôi nhà ta ở. Để nói về sự trường tồn của quốc gia thi sĩ đã ko khởi đầu với những dẫn chứng cụ thể với những số liệu nhưng mà bằng những gì rất thân thiện thân thuộc với cuộc sống của nhân dân từ văn hóa dân gian hay trong những câu ca dao tục ngữ. Những câu thơ gợi tới những truyền thuyết từ xa xưa của dân tộc( truyền thuyết Thánh Gióng, truyện Trầu Cau). Đó chính là sự cảm nhận về chiều sâu lịch sử của quốc gia qua thơ của Nguyễn Khoa Điềm

cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem trong kho 1 bai tho dat nuoc

Bài văn Cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 Quốc gia hay nhất

Quốc gia còn trường tồn trong ko gian và thời kì: Thời kì đằng đẵng- ko gian mênh mông. Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, truyền thuyết Hùng Vương, ngày giỗ tổ đó là chiều dài lịch sử của quốc gia, còn ko gian địa lý: quốc gia là núi sông. Quốc gia còn là ko gian sống sót thân thiện với mỗi chúng ta:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hò hứa…
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khai
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
Quốc gia ta còn trường tồn qua các thế hệ ngày mai:
Những người nào đã khuất
Những người nào hiện thời
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần người đi trước để lại
Dặn dò con cháu chuyện ngày mai

Trong chiều rộng của ko gian địa lý, chiều dài của lịch sử, quốc gia còn được trình bày tập chung qua các truyền thống tập quán, ý thức dân tộc trong đời sống hằng ngày trong những biến cố của lịch sử trong đời sống mỗi tư nhân trong số đông. Đây chính là cái nhìn trọn vẹn tổng hợp nhiều chiều của thi sĩ về quốc gia.

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Lúc hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng mình hài hoà nồng thắm
Lúc chúng ta cầm tay mọi người
Quốc gia vẹn tròn, to lớn

Mạch xúc cảm thơ dẫn tới suy ngẫm trách nhiệm của mỗi con người với quốc gia

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Đoạn thơ trên với giọng thơ nhẹ nhõm ko mang tính chất giáo huấn nhưng mà như là một lời tâm tư tự răn chân tình xuất phát từ đáy lòng thi sĩ nhắc nhở thế hệ trẻ phải có trách nhiệm cao cả với quốc gia, với non sông.

Trở lại với cảnh ko gian địa lý thi sĩ đã có một phát hiện mới lạ mắt về phong cảnh thiên nhiênm những phong cảnh kỳ thú của non sông gấm vóc( đá Vọng Phu, núi Con Cóc, con gà ở Vịnh Hạ Long, hòn Trống Mái) ko chỉ là vật tặng của tạo hóa nhưng mà nó đã gắn liền với cuộc sống con người, nó trở thành thắng cảnh qua sự cảm nhận tâm hồn của dân tộc, gắn liền với lịch sử của dân tộc. Nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng thì làm sao có sự tích Đá Vọng Phu ở nhiều nơi trên quốc gia…

Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Ko người nào nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

Lúc nói về bốn nghìn năm lịch sử của quốc gia thi sĩ ko nhắc lại các vị người hùng nổi tiếng trong các triều đại nhưng mà trước hết nhắc tới vô vàn những người vô danh, họ đã sống và chết vì quốc gia vì non sông. Những con người bình dị đã giữ gìn truyền lại cho thế hệ sau này mọi trị giá văn hóa, văn minh ý thức và vật chất của dân tộc: từ hạt lúa, ngọn lứa, giọng nói, tới tiếng nói dân tộc…Họ cũng là những người:

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên nhưng mà đánh

Đất Nước này là của nhân dân, Đất Nước của ca dao đồng thoại là một cách khái niệm về quốc gia thật giản dị nhưng mà lạ mắt. Bởi quốc gia đẹp ở vẻ đẹp tâm hồn ở truyền thống ca dao. Tác giả chọn ba câu trong kho tàng phong phú ca dao phong phú Việt Nam để nói về phương diện quan trọng nhất của truyền thống nhân dân: Thật say đắm thiết tha trong tình yêu “yêu em từ thuở trong nôi” quý trọng tình nghĩa nhưng cũng thật quyết liệt với quân địch. Vẻ đẹp thơ mộng của núi sông quốc gia như được kết đọng trong những câu dân ca, nhất là câu dân ca trên sông nước, hay cũng thể nói là chính tâm hồn giàu chất thơ của dân tộc ta đã hòa nhậpm soi bóng cùng vẻ đẹp núi sông:

Ôi những dòng sông bắt nước từ đâu
Nhưng mà lúc về quốc gia mình thì lên câu hát
Người tới hát lúc chèo đò, kéo thuyên vượt thác
Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi.

Tư tưởng quốc gia của nhân dân đã tạo nên từ trong lịch sử dựng nước và giữ nước trong khoảng thời gian dài của dân tộc nhưng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ thì tư tưởng đó mới được nhận thức thâm thúy.

Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đã góp một thành công trong dòng thơ nói về Đất Nước, làm cho người đọc thấy được hình ảnh quốc gia hiện lên thật thân thiện với người dân đặc trưng cho ta thấy được thâm thúy ý thức dân tộc, dựng nước và giữ nước của ông cha ta và khẳng định quốc gia là của nhân dân do dân làm nên.
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 3:

Trong số các thi sĩ thế hệ chống Mỹ, Nguyễn Khoa Điềm là người rất thành công với giọng thơ trữ tình chính luận trình bày rõ những tâm tư của thế hệ trẻ đô thị miền Nam. Trường ca “Mặt đường khát vọng” (1971) là tiếng vọng tâm tình của một hồn thơ hòa cùng mạch xúc cảm của dân tộc đứng trước dòng thác lũ thời đại, trong đó chương V “Quốc gia” đã gói ghém trọn vẹn tâm tình của thế hệ chống Mỹ:

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể
Đất Nước từ khi miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc…”

Giọng thơ thủ thỉ đã chuyển tải suy ngẫm của thi sĩ về Nhân Dân – Đất Nước, tiếp nối mạch suy tưởng của thi ca thời đoạn trước.

Đất Nước là một chủ đề xuyên suốt bao trùm lên các tác phẩm trong thời đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Các thi sĩ nhà văn bằng tình cảm công dân đã có nhiều phát hiện mới mẻ lạ mắt về Tổ quốc, nhân dân. Tổ quốc thường được soi chiếu từ phương diện lịch sử chống ngoại xâm, được nói chung bằng những hình tượng kỳ vĩ, khai thác triệt để chất sử thi hoành tráng. Trong dòng chủ lưu đó, Nguyễn Khoa Điềm đã chọn lựa cách trình bày riêng của mình, bằng trải nghiệm tuổi xanh, bằng tận tâm cách mệnh và cả bằng vốn tri thức được tập huấn bài bản từ mái trường xã hội chủ nghĩa, tạo nên chiều sâu của hình tượng Đất Nước, hoà mạch thơ chính luận – trữ tình.

cam hung ve dat nuoc trong kho 1 bai tho dat nuoc

Hướng dẫn phân tích cảm hứng về quốc gia trong khổ 1 bài thơ Quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm

Trả lời cho câu hỏi: “Đất Nước là gì? Đất Nước từ đâu ra?”, thi sĩ đã khởi đầu bằng những kí ức tuổi thơ để tưởng tượng ra một sự tồn tại của Đất Nước trong nhận thức và tình cảm tự nhiên nhất của con người. Những vẻ đẹp được khơi lên từ mạch tâm tình, thấm đẫm hơi thở ca dao dân ca, huyền tích sử thi của dân tộc. Cái hay của phần mở đầu chương Đất Nước chính là sự xuất hiện của hàng loạt những hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng nhưng rất thân thiện:

Tóc mẹ thì búi sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay giã dần sàng
Đất Nước có từ ngày đó…

Sức gợi từ những hình ảnh đã dựng lên cả một ko gian văn hoá truyền thống, mang theo hơi thở tâm tình của ca dao “gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau” thấm thía tình nghĩa thủy chung. Mạch nguồn đó tiếp tục với quá trình trưởng thành của từng tư nhân, từ thuở cắp sách tới trường tới khoảnh khắc rung động đầu đời. Tất cả đều xuất phát một cách rất tự nhiên, nôn nao ngọt ngào kỷ niệm:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hò hứa
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm…

Đan xen với khoảnh khắc thời kì ko gian hiện nay là sự thức tỉnh của ký ức số đông, với sự tổng hoà những vẻ đẹp trong đời sống ý thức, tâm linh của người Việt. Vẻ đẹp quê hương quốc gia được tái tạo trong những lời ca dao toát lên lòng tự hào về non sông gấm vóc, về Cha Rồng Mẹ Tiên, gắn với lòng hàm ơn tổ tiên đã ăn sâu vào tiềm thức từng người Việt :

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”
Thời kì đằng đẵng
Ko gian mênh mông
Đất Nước là nơi dân mình sum vầy
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào mình trong bọc trứng…

Quá khứ, hiện nay, tương lai đã gắn kết trong một ý thức số đông bền chặt, là nguồn sức mạnh và cũng là phẩm chất tâm hồn dân tộc đã được thi sĩ lý giải qua những hình tượng thơ giàu tính thẩm mỹ và hàm chứa mối quan hệ Đất Nước – con người Nhân Dân ko thể tách rời. Thời kì lịch sử, ko gian văn hoá hoà quyện trong mạch thơ đầy ân tình đã phác hoạ rõ nét dần tượng đài Đất Nước. Ko chỉ tiếp cận hình tượng trong huyền sử, trong hiện thực đời sống, trong mối quan hệ tư nhân – số đông, Nguyễn Khoa Điềm còn dẫn dắt độc giả trở về với hiện thực trực tiếp của cuộc kháng chiến chống Mỹ, nói lên tiếng nói đầy trách nhiệm của cả một thế hệ chống Mỹ thật sự trưởng thành trong nhận thức và tình cảm :

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước

Ý thơ thật giản dị, ko hề gượng gập ép tình cảm, lúc từ mối quan hệ riêng tư để hướng về với quan hệ số đông, dân tộc. Tứ thơ lạ mắt chính là từ sự mở rộng từ toàn cầu của “anh và em hôm nay” tới với “mọi người”. Vẻ đẹp Đất Nước được phát hiện thêm với những vẻ đẹp “hài hoà nồng thắm” và “vẹn tròn to lớn”. Đó cũng là sự liên kết hài hoà của lý trí và tình cảm con người thời đại chống Mỹ. Hơn thế nữa, những câu thơ này còn giảng nghĩa cho vẻ đẹp tình yêu của thế hệ trẻ chống Mỹ ko hề mất đi vẻ lãng mạn, lúc khoảnh khắc cầm tay hiện nay đã nghĩ về thế hệ tương lai, về một ngày yên bình và sự tăng trưởng của Đất Nước với “tháng ngày mộng mơ”. Ko ngừng lại ở đó, thi sĩ tiếp tục đi sâu vào mối quan hệ Đất Nước với tâm hồn của từng con người. giọng thơ tâm tình thấm thía:

Em ơi em
Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở.

Nguyễn Khoa Điềm viết nên những câu thơ này bằng tất cả sự trải nghiệm của một người lăn lộn trong phong trào tranh đấu của thanh niên đô thị miền Nam. Thi sĩ đã thay mặt thế hệ mình để phát biểu tâm tư với ý thức công dân, với tận tâm tuổi xanh. Đó cũng là lời đáp cho câu hỏi mang tính chính luận về sự trường tồn của Đất Nước. Đất Nước bất tử chính nhờ ở ý thức của những con người sẵn sàng dâng bầu máu của tuổi thanh xuân, biết sống có trách nhiệm với thời đại và đầy khát vọng về tương lai trường tồn của Đất Nước.

Phần mở đầu của chương Đất Nước được cấu tứ trên cơ sở gắn bó giữa các vẻ đẹp riêng lẻ, lạ mắt và giàu sức biểu cảm để làm nên vẻ đẹp chung tổng hoà thành hình tượng Đất Nước kỳ vĩ và giàu sức thuyết phục với độc giả. Thi sĩ đã trữ tình hoá vấn đề mang tính chính luận, nhằm trả lời những câu hỏi lớn nhưng mà dân tộc đang phải tìm lời đáp trong trận đánh đấu vì lý tưởng độc lập tự do, trận đánh đấu của lương tri chống lại thế lực bạo tàn.

Những vần thơ rất đẹp trong Đất Nước đã vượt qua thử thách của thời kì, tiếp tục toả sáng, giúp thế hệ học trò hôm nay hiểu hơn về thế hệ ông cha trong những tháng ngày hào hùng nhất của dân tộc. Trong thời đại mới, những trị giá của ngày hôm qua góp phần khơi dậy lòng tự hào và ý thức trách nhiệm, tình cảm cho mỗi con người trong khát vọng đưa Đất Nước đi xa tới những tháng ngày mộng mơ.
 

* Qua phần 1 đoạn Đất Nước, phân tích cảm hứng về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm, mẫu 4:

Trong suốt ba mươi năm đó, vận mệnh của quốc gia xoành xoạch là vấn đề lớn lao, nóng bỏng và chi phối mọi lĩnh vực của đời sống dân tộc và mỗi con người Việt Nam. Vì thế, cùng là lẽ tự nhiên, tình cảm yêu nước đã trở thành cảm hứng chủ đạo trong thơ ca hiện đại Việt Nam, tiếp nối một truyền thống sâu đậm của văn học dân tộc từ nghìn xưa.

Tình cảm yêu nước được biểu thị trong thơ ca ta thống nhất nhưng cũng rất nhiều chủng loại, phong phú tùy theo hoàn cảnh sáng tác, tâm trạng cụ thể của từng thi sĩ. Trường ca Mặt đường khát vọng được viết giữa những năm tháng hào hùng ca toàn quân, toàn dân ta đang tập trung sức lực, tập trung trí tuệ để thắng lợi đế quốc Mĩ, có vai trò ko nhỏ của từng lớp tuổi xanh học trò, sinh viên các thành thị vùng tạm chiếm miền Nam đang thức tỉnh, xiết chặt hàng ngũ xuống đường. Từng lớp này cũng có nhiều tâm tư, nhiều suy ngẫm về thế hệ mình, về quốc gia. Từ góc độ đó, ở Đất Nước, chương V của bản trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm đã khái niệm, cảm nhận ngợi ca vẻ đẹp nhiều mặt của quốc gia, trình diễn ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc giữa cơn thử thách lớn của lịch sử.

bai van phan tich cam hung ve dat nuoc cua nguyen khoa diem trong kho 1 bai dat nuoc

Quan niệm về quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm trong khổ 1 bài thơ Quốc gia

Hình tượng quốc gia, trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm, gắn với những hình ảnh hết sức cụ thể với những sinh hoạt rất đỗi thường nhật của mỗi chúng ta. Tình yêu lớn lao nhưng ko hề xa xôi, trừu tượng nhưng mà được khơi gợi từ những sự vật, sinh hoạt thân thiện, từ những phong tục văn hóa có tự nghìn xưa. Quốc gia có trong những câu chuyện cổ tích mẹ thường hay kể cho ta từ tuổi nhỏ thơ, trong miếng trầu hiện thời bà ăn, trong lũy tre làng bao đời thành lũy thành chông cho dân mình đánh giặc. Quốc gia gắn cùng tục búi tóc sau đầu, câu ca dao gừng cay muối mặn, gắn cùng cái kèo, cái cột, hạt gạo một nắng hai sương. Cảm nhận quốc gia từ những cái phổ biến quanh ta đã dẫn Nguyễn Khoa Điềm tới giải pháp nghệ thuật chiết tự. Từ ghép quốc gia được tách thành đôi để thi sĩ khái niệm thật cụ thể từng thành tố Đất và Nước:

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi
Đất là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở

Dòng suy tưởng đưa Nguyễn Khoa Điềm trở về quá khứ, với huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ khẳng định cội nguồn thống nhất của con người Việt. Quốc gia trường tồn trong thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mông. Vậy là những hình ảnh, sự vật trên rất đỗi phổ biến, nhưng đâu phải tầm thường; trong đó ẩn chứa sâu xa chiều dài lịch sử, truyền thống văn hóa với bao phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc. Gợi lên truyền thống lịch sử – văn hóa vững chắc, ko gian địa lí mênh mông của quốc gia từ những điều giản dị, thường nhật, đó là thành công đặc trưng của Nguyễn Khoa Điềm ở đoạn trích này. Quốc gia là đời sống, là hơi thở hàng ngày của mỗi chúng ta. Quốc gia là sông bể mênh mông, núi rừng hùng vĩ. Quốc gia trải suốt chiều dài lịch sử truyền thuyết Hùng Vương, tới đạo lí Hùng năm ăn đâu làm đâu – Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ. Người nào biết được tự bao giờ con người Việt Nam biết kể chuyện cổ tích, có tục ăn trầu… Người nào biết được tự bao giờ con người Việt Nam biết làm bạn với cây tre, với cái kèo, cái cột… Đằng sau những điều giản dị đó là truyền thống lịch sử – văn hóa lâu đời, vững bền của dất nước Việt Nam ta. Từ góc độ đời sống tư nhân, thi sĩ nói được cả cuộc sống số đông, đưa tới cho người đọc cảm nhận trọn vẹn, tổng hợp về vẻ đẹp quốc gia.

Có nhẽ chưa bao giờ như trong thời đại dân tộc Việt Nam ta đánh Mĩ, vai trò to lớn, sức mạnh vô địch của nhân dân được trình bày đầy đủ tới thế. Cuộc đối nghịch quyết liệt với một quân địch giàu có và hung bạo vào hàng đầu yêu cầu phải huy động triệt để sức mạnh của khối kết đoàn toàn dân. Bởi vậy, Đất Nước của Nhân dân đã trở thành tư tưởng chung của thời đại, đã chi phối toàn thể nền văn học cách mệnh và làm lên rất nhiều tác phẩm có trị giá. Trong bối cảnh đó, đoạn trích Đất Nước trong trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm đã đóng góp một cách cảm nhận. Cách trình bày rực rỡ. Lúc nói về bốn nghìn năm lịch sử của quốc gia, thi sĩ ko đếm lại các triều đại, những người hùng nổi tiếng nhưng mà tự hào nhắc tới vô vàn lớp người vô danh bình dị:

Năm tháng nào cũng người người lớp lớp
Con gái, đàn ông bằng tuổi chúng ta
Chăm chỉ làm lụng
Lúc có giặc người đàn ông ra trận
Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Đối với nhân dán, siêng năng làm lụng và ra trận đánh giặc, sống và chết đều thật giản dị và bình tâm vì lẽ tồn vong của quốc gia. Lúc quốc gia yên bình, họ “cui cút làm ăn, toan lo nghèo túng”. Lúc quốc gia gặp nạn ngoại xâm, họ đứng dậy cầm vũ khí, sẵn sàng xả thân vì độc lập, chủ quyền như lẽ tự nhiên. Chính những con người ko người nào nhớ mặt đặt tên đó đã làm ra Đất Nước. Trong trường kì lịch sử, nhân dân là lực lượng chủ yếu thông minh, giữ gìn truyền lại mọi tài sản vật chất, mọi trị giá ý thức để làm nên Đất Nước muôn thuở :

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ truyền lửa qua mỗi nhà từ hòn than qua con cái
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân.

Bao lớp người vô danh, thầm lặng đó đã hóa thân cho quốc gia vững chắc. Nguyễn Khoa Điềm đã cảm nhận sự hóa thân của nhân dân hiển hiện trên gương mặt địa lí của quốc gia. Ko ít tác phẩm thơ văn đã nhắc tới nhưng danh lam thắng cảnh, nhưng sự tích núi sông của quốc gia Việt Nam bốn nghìn năm văn hiến. Nhưng gắn chúng cùng số phận, cùng phẩm chất của những người dân bình dị, thấy trong đó cuộc đời hi sinh cao đẹp của quần chúng nhân dân, đó là Nguyễn Khoa Điềm. Sau lúc nhắc tới hàng loạt danh lam thắng cảnh, sự tích núi sông trên các miền quốc gia, thi sĩ đi tới một nói chung thấm thía:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng, gò bãi
Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha
Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thủy
Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…

Chiêm ngưỡng tiếp thu Đất Nước câu Nhân dân, Đất Nước câu ca dao thần thoại từ góc độ thế hệ trẻ trong thời đại dân tộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, Nguyễn Khoa Điềm đã gợi nhắc trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia. Phải chăng đây chính là mục tiêu của đoạn thơ Đất Nước này lúc ra đời giữa những năm tháng chiến tranh quyết liệt, hào hùng, lúc lịch sử đang yêu cầu mọi con người phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sử. Ý thức trách nhiệm này được Nguyễn Khoa Điềm cảm nhận, dẫn dắt rất tự nhiên cùng quá trình khám phá ngày càng sâu về quốc gia. Lúc đầu, quốc gia là những gì thân thiết ở ngoài ta, ở xung quanh ta. Nhưng dần về sau, quốc gia đã ở trong ta, quốc gia có trong mỗi người:

Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Lúc hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm
Lúc chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn, to lớn

Mỗi con người hôm nay đều đang thừa hưởng những di sản vật chất và ý thức quý báu của quốc gia, của nhân dân, của bao thế hệ đi trước, vì thế phải biết hiến dâng đời mình vì lẽ tồn vong của quốc gia. Ý thức trách nhiệm được thi sĩ trình diễn thật thiết tha. Đó là mệnh lệnh cất lên từ trái tim đang xúc động:

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn thuở…

Tương tự, tiếp thu nguồn mạch cảm hứng yêu nước chưa bao giờ vơi cạn trong lịch sử văn học Việt Nam, nằm trong bối cảnh của thời đại dân tộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, đoạn trích Đất Nước trong trường ca Mặt đường khát vọng đã trình bày những nhận thức, khám phá mới mẻ về vẻ đẹp quốc gia. Trên nền văn hóa dân gian vững chắc, Nguyễn Khoa Điềm đã hướng sự tìm tòi, suy ngẫm tới nhiều phương diện như lịch sử, địa lí, phong tục… để làm nổi trội tư tưởng Đất Nước của Nhân dân và gợi nhắc ý thức trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia. Nhưng sức thu hút của chương Đất Nước ko chỉ ở các nội dung cảm nhận nhưng mà còn ở cách trình bày của Nguyễn Khoa Điềm. Lúc đưa vào đây nhiều tri thức về lịch sử, địa lí, về văn hoá dân gian, thơ dễ sa vào diễn ca theo lối phô bày hiểu biết, dễ chỉ tác động vào lí trí nhưng mà khó lay thức tình cảm người đọc. Nguyễn Khoa Điềm đã vượt qua thử thách đó và Đất Nước vừa làm sáng bừng nhận thức, vừa lay động sâu xa tâm hồn mỗi con người Việt Nam. Cái gì đã tạo nên thành công đó? Điều chủ yếu là do tất cả các tri thức, tư liệu, sự kiện phong phú này đã được thẩm thấu qua tâm hồn chứa chan xúc cảm của Nguyễn Khoa Điềm và thi sĩ đã tìm được một cách nói riêng, bằng giọng điệu tâm tình, qua hồi ức lại những kỉ niệm riêng tư:

Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngay xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng mà đánh giặc

Ngay từ phần mở đầu. Đất Nước dẫn ta vào câu chuyện tâm tình thiết tha, sâu lắng. Toàn thể chương này được trình bày bằng hình thức “anh” trò chuyện cùng “em”. Với hình thức này, giọng điệu thơ tất phải ngọt ngào, thủ thỉ. Nguyễn Khoa Điềm nói về lịch sử nhưng mà như tâm tư về những kỉ niệm tuổi thơ, như nhắc lại những hồi ức cảm động về người thân trong gia đình là bà, là mẹ. Bề dày của lịch sử, của nền văn hóa phong phú, lâu đời, cả ko khí của truyền thuyết Thánh Gióng, cổ tích Trầu Cau bỗng được sống dậy trong cảm nhận thân thiện của mỗi người đọc. Chính nhờ lối trình bày đó nhưng mà vẻ đẹp sâu xa của quốc gia, ý thức trách nhiệm công dân trước vận mệnh quốc gia được người đọc nhận cảm một cách tự nhiên, thấm thía.

—————————–

Trên đây, https://chinphu.vn/ đã giới thiệu cho các em cách làm bài văn phân tích cảm hứng về quốc gia của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm qua phần 1 đoạn trích Quốc gia. Để dễ dàng ôn tập, sẵn sàng tốt cho các bài rà soát, bài thi sắp tới, các em học trò THPT cần tham khảo thêm nhiều dạng văn mô tả, nêu cảm tưởng trong danh sách những bài văn hay lớp 12 như:  cảm nhận về bài thơ Việt Bắc, Phân tích hình tượng người lính Tây Tiến, phân tích bài thơ Sóng,… Chủ động tham khảo cách lập dàn ý, các bài văn mẫu lựa chọn này, các em sẽ hoàn thành tốt các bài văn viết trong chương trình học của mình và đạt thành tích học tập cao nhất.

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo Dục

[rule_{ruleNumber}]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_3_plain]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_1_plain]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_2_plain]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_2_plain]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_3_plain]

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

[rule_1_plain]

Nguồn:chinphu.vn
Phân mục: Tin tức

#Qua #phần #đoạn #Đất #Nước #phân #tích #cảm #hứng #về #đất #nước #của #Nguyễn #Khoa #Điềm

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button