Tin Tức

Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Có phải bạn đang tìm kiếm chủ đề về => Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài phải ko?Nếu đúng tương tự thì mời bạn xem nó ngay tại đây. Xem thêm các bài viết hay khác tại đây => Tin tức

Tài liệu hướng dẫn phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ hỗ trợ cho em những tri thức về ý nghĩa của tiếng sáo trong từng lần xuất hiện, dàn ý và bài văn mẫu phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ.

Trước lúc làm bài văn mẫu này chúng ta cùng điểm danh lại trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài thì tiếng sáo được nhắc trong cụ thể nào và ý nghĩa của nó:

Hướng dẫn phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)

Số lần xuất hiện của tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ:

  • Lần 1: Tiếng sáo xuất hiện ở ngoài đầu núi “Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi”
  • Lần 2: Tiếng sáo vang vọng ở đầu làng “tai Mị nghe tiếng sáo vang vọng đầu làng”.
  • Lần 3: Tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường:
  • Lần 4: Lúc Mị bị trói, tiếng sáo vẫn vang vọng: “Em ko yêu quả pao rơi rồi/ Em yêu người nào, em bắt pao nào”

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ trong từng lần xuất hiện:

Số lần xuất hiện Cụ thể nhắc tiếng sáo Ý nghĩa của tiếng sáo
1 Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi Biểu thị cho vẻ đẹp của phong tục, nét đẹp văn hóa người dân miền núi.
2 Tai vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Là biểu tượng cho tiếng gọi cuộc sống, khơi gợi tình yêu trong Mị
3 Nhưng mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường Là động lực xúc tiến Mị đi tới hành động sẵn sàng đi chơi xuân
4 Mị vẫn nghe tiếng sao đưa Mị đi theo những cuộc chơi,.. Tiếng sáo vẫn thôi thúc tâm hồn Mị
5 Tiếng sáo, tiếng chó sủa xa xa Tâm trạng khổ đau của cô gái Mèo đầy xấu số.

Dàn ý cụ thểphân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ

a) Mở bài

– Giới thiệu tác giả Tô Hoài, tác phẩm Vợ chồng A Phủ.

– Dẫn dắt cụ thể tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân.

b) Thân bài

* Hình ảnh “Tiếng sáo đêm xuân” trong từng lần xuất hiện:

– Lần trước tiên: Tiếng sáo xuất hiện ở ngoài đầu núi “Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi”

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo đã đánh thức tâm hồn cô Mị bởi tiếng sáo “thiết tha bổi hổi” và cô đã “nhẩm thầm bài hát của người đang thổi”

– Lần thứ 2: Tiếng sáo vang vọng ở đầu làng “tai Mị nghe tiếng sáo vang vọng đầu làng”.

-> Ý nghĩa: Tâm hồn cô Mị như được hồi sinh. Mị nhớ lại ngày xưa “Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”.

– Lần thứ 3: Tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường:

“Anh ném pao, em ko bắt

Em ko yêu, quả pao rơi rồi”.

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo đã thúc giục cô Mị hành động. Mị muốn đi chơi “Mị vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi. Bao nhiêu người có chồng rồi vẫn đi chơi ngày Tết huống chi Mị và A Sử ko có lòng với nhau và vẫn phải ở với nhau”. Và cô Mị sửa soạn đi chơi “Mị quấn lại tóc, Mị với lấy cái váy hoa vắt ở trong vách”.

– Lần thứ 4: Lúc Mị bị trói, tiếng sáo vẫn vang vọng: “Em ko yêu quả pao rơi rồi/ Em yêu người nào, em bắt pao nào”

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo vẫn thôi thúc tâm hồn Mị “đưa Mị theo những cuộc chơi, những đám chơi”.

– Lần cuối cùng : “Tiếng sáo, tiếng chó sủa xa xa”.

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo như cũng đang lặng dần với tâm trạng khổ đau của cô gái Mèo đầy xấu số.

* Rực rỡ ghệ thuật:

– Xây dựng cụ thể rực rỡ

– Mô tả tâm lý nhân vật sắc sảo

– Dẫn truyện tự nhiên, sinh động

– Tiếng nói mộc mạc, bình dị, giàu chất thơ.

c) Kết bài

– Nói chung về ý nghĩa tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân.

>>> Tuyển chọn tất cả đề tài phân tích, cảm nhận về tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Một số bài văn hay phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ bài số 1

Sau những dòng hiện thực, trĩu nặng lòng trắc ẩn trước kiếp người nô lệ, nhà văn Tô Hoài chuyển ngọn bút bằng câu văn lãng mạn, mộng mơ đó để mở đầu những phút trỗi dậy của sức sống tuổi xanh trong tâm hồn cô Mị – nhân vật chính trong truyện “ Vợ chồng A Phủ”. Từ đó, biết bao câu chữ, bao cụ thể, hình ảnh thẩm mỹ cứ nối nhau tuôn chảy, cứ gọi nhau ngân vang. Trong những hình ảnh, cụ thể đó, có nhẽ nhà văn dụng công nhiều nhất lúc mô tả hình ảnh “tiếng sáo đêm xuân”. Chỉ đọc hơn hai trang truyện, tôi đã đếm được mười ba lần Tô Hoài nói tới tiếng sáo. Trong đó, có sáu lần tiếng sáo được đặc tả với những sắc độ âm thanh, những ngữ nghĩa và hiệu quả thẩm mỹ thật là sống động, phong phú.

“… Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi. Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bổi hổi. Mị ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi.

Mày có đàn ông con gái rồi

Bạn đang xem: Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Mày đi làm nương

Ta chưa có đàn ông con gái

Ta đi tìm người yêu…”

Đấy là mấy nhạc điệu mở đầu của tiếng sáo. Nó từ xa vọng lại, nhưng nó thiết tha bổi hổi, tức là nó thật thân thiện, da diết, khẩn cầu, nóng ấm một khát vọng được yêu, có người để mến thương. Nhớ người nào bổi hổi, bổi hổi… (ca dao ). Vì thế,vừa nghe tiếng sáo, Mị đã nhẩm thầm được lời bài tình khúc, trong đó hiển hiện một nghịch cảnh của cô gái đang khát khao hạnh phúc lứa đôi: Mày có … Ta ko… Mày đi làm nương… Ta đi tìm người yêu. Nói khác đi, tiếng sáo mở đầu trong những đêm tình mùa xuân đó là tiếng gọi của bằng hữu. Nó có hai sắc độ thiết tha và bổi hổi, đã đánh thức tâm hồn đang yên ngủ, yên phận, nó nhóm lên khát vọng đang lụi tàn trong ý tưởng và tình cảm của Mị, người nữ giới từng có một tuổi xanh biết yêu, được yêu và tràn đầy hạnh phúc.

Từ cái công dụng đánh thức, tiếng sáo đã hồi sinh cho tâm hồn và thúc giục cô Mị hành động. Từ tiếng sáo ngoài đầu núi, Mị nghe tiếng sáo ở ngay sân chơi trong làng. Mị lén lấy hũ rượu, uống ừng ực, rồi… lịm mặt… và lòng Mị đang sống về ngày trước. Tai Mị vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng. Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị… Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước. Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi… Dồn dập, nối nhau, sáu lần, nhà văn kể về tiếng sáo. Lúc là của Mị, lúc của người khác, tiếng sáo cất lên, trong hiện nay, hòa quyện những âm thanh trong quá khứ vọng về. Và cũng dồn dập những sự việc, những thú vui tuổi xanh nhưng Mị từng trải qua, đang sống lại.

Đọc văn, ta ngỡ như mỗi từ ngữ, mỗi câu văn cứ ngân lên, rộn ràng tiếng sáo nô nức tình người. Sóng âm thanh lúc thì vút cao lên, rủ rê mời gọi, làm cho Mị thấy phơi phới trở lại, lòng vui sướng, Mị muốn đi chơi… Lúc nó trầm xuống, sẻ chia, vỗ về nỗi đắng chua cay xót bởi cái thân phận phải ép duyên, bán mình của cô gái. Tiếng sáo như thủ thỉ trò chuyện, rồi lắng tai từng cung bậc tâm trạng của Mị: A Sử với Mị, ko có lòng với nhau nhưng vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ ko buồn nhớ lại nữa. Nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra… Ngọn sóng tủi hờn, bi quan đang than khóc trong lòng cô gái thì sóng tình yêu và khát vọng của tiếng sáo lại dội lên, lửng lơ bay ngoài đường :

Anh ném pao, em ko bắt

Em ko yêu, quả pao rơi rồi…

Đấy là lời của tiếng sáo, lời của bài tình khúc, lời của các bạn trai, gái đang yêu nhau, tâm tình bên nhau và… cũng là những tiếng lòng da diết, mãnh liệt từng bao năm bị chon vùi, kìm nén trong trái tim, trí tuệ của Mị. Vì thế, nó đã thôi thúc, thúc giục Mị hành động. Mị tới góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng. Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo. Mị muốn đi chơi… Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách. Lúc này A Sử, tên chồng vũ phu đang đứng ngay trước mặt Mị. Nhưng cô gái như ko nhìn thấy, ko thàm quan tâm. Cô thản nhiên làm cái việc nhưng cô muốn. Bởi vì, tiếng sáo mùa xuân tuổi xanh tự trong tâm hồn Mị đã thực sự ngân lên. Bởi vì khát vọng tình yêu, hạnh phúc và tự do đã trỗi dậy. Những thanh sắc tình yêu nhân văn từ ngoại cảnh đã đồng vọng cùng thanh sắc của nội lực bên trong làm cho cô gái nô lệ, khổ đau đó hồi sinh, muốn xóa bỏ cái thân phận hiện nay để trở thành cái quá khứ, cội tài chính rất tự do, trong sạch như mùa xuân, tự do như tiếng sáo những đêm tình…

Có thể nói, nghệ thuật mô tả tiếng sáo và tâm trạng nhân vật của nhà văn Tô Hoài ở đoạn này rất tài hoa. Tám lần ông nói tới tiếng sáo, kể về những cô gái, chàng trai thổi sáo, hát tình khúc, nghe sáo, đi theo tiếng sáo. Ba lần ông đặc tả tiếng sáo : vang vọng tiếng sáo…, tiếng sáo lửng lơ bay…, trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo… Những từ tượng thanh, liên kết nghệ thuật đảo âm tiết (ko viết lửng lơ nhưng viết lửng lơ ), đảo từ ( động từ vang vọng trước danh từ tiếng sáo, tính từ lửng lơ trước động từ bay, động tử rập rờn trước danh từ tiếng sáo) làm cho những âm thanh của thứ nhạc cụ dân dã đó trở thành sống động, có hồn, ấn tượng xiết bao. Và nhờ đó, những cung bậc tâm trạng của nhân vật Mị trở thành phong phú, cụ thể, logic xiết bao.

Cho tới phút cuối cùng của những đêm tình mùa xuân đó, lúc cô Mị bị A Sử trói đứng vào cột nhà hòng dập tắt khát vọng, sức sống trong tâm hồn cô, thì tiếng sáo vẫn vương vấn… bất tử: Trong bóng tối, Mị đứng yên lặng, như ko biết mình đang bị trói… Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi. “ Em ko yêu, quả pao rơi rồi. Em yêu người nào, em bắt pao nào…”. Mị vùng bước đi… Mị ko nghe tiếng sáo nữa. Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách… Cả đêm đó Mị phải trói đứng như thế. Lúc thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức. Lúc lại nồng nàn tha thiết nhớ. Hơi rượu tỏa. Tiếng sáo. Tiếng chó sủa xa xa… những khoảnh khắc này, âm thanh của sáo ko hiện rõ bằng hình hài, sắc điệu nữa. Nó lịm dần cùng nỗi cực khổ của kiếp người. Nhưng nó ko tắt hẳn.Nó lặn vào trong trái tim, nó động đậy trong máu thịt của cô Mị, cất lên thành tiếng lòng ru vỗ, xoa dịu. Cho nên, dù Mị vẫn đang bị trói, tiếng sáo vẫn đưa Mị đi theo những cuộc chơi,những đám chơi. Nó vẫn cùng Mị say sưa hát hát bài tình khúc… “ Em yêu người nào, em bắt pao nào…” Khát vọng tuổi xanh và tình yêu của Mị ko trở thành hiện thực thì nó sống trong tâm linh, trong mộng tưởng.

Tiếng sáo – tiếng gọi của tự do, hạnh phúc, dây trói nào trói được? Nó đã chắp cánh cho sức mạnh sống của Mị bay lên. Kể cả lúc cái hiện thực phũ phàng hành tội Mị: Cô cảm thấy tay chân ko cựa được, cô nghe thấy tiếng chân ngựa, tiếng chó sủa… thì dường như tiếng sáo vẫn nhắc thầm trong tâm tưởng: lúc này là lúc trai gái rủ người yêu tháo dỡ vách ra rừng chơi. Mị lại bổi hổi. Kể cả lúc khắp người Mị bị dây trói thít lại đau nhức, Mị vẫn nồng nàn tha thiết nhớ… Vì cô vẫn nghe thấy tiếng sáo. Trời tang tảng sáng. Có nhẽ lúc này, nhưng tiếng sáo hữu hình đã thực sự tắt. Chỉ còn dư vang của nó vang vọng trong lòng người. “Ôm sầu mang giận ngơ ngẩn. Tiếng tơ lặng ngắt hiện thời càng hay.” (thơ Bạch Cư Dị ). Ko rõ, lúc chuyển ngòi bút từ mô tả sắc điệu cụ thể của những tiếng sáp ở hai đoạn trên thành phân tích tâm trạng đau xót, lúc vô vọng, lúc mộng mơ của nhân vật Mị trong dư vang tiếng sáo của đoạn thứ ba này, nhà văn Tô Hoài có nghĩ tới nghệ thuật mô tả tiếng đàn của Bạch Cư Dị trong thi phẩm nổi tiếng “Tỳ bà hành” ngày xưa? Tuy thế nào, đọc những dòng văn này của ông, tôi vẫn thấy thấm đẫm một chất thơ, khính phục một tài năng mô tả sự thực và khám phá lòng người. Qua cái vô danh của một nhạc cụ, nhà văn đã tấu lên bao nhiêu thanh sắc của lòng người. Chỉ ba lần nhắc tới tiếng sáo, nhưng mãi mãi, ông khẳng định rằng: khát vọng tuổi xanh, tình yêu, cái sức sống tiềm tàng đó của con người ko dây trói nào buộc được, ko thế lực đen tối nào xóa được…

Trong tiến trình lịch sử văn học dân tộc, chúng ta từng biết tới khá nhiều áng văn học có “tiếng sáo”. Cái âm thanh của thứ nhạc cụ tre trúc đơn sơ đó đã trở thành một hình tượng thẩm mỹ với bao nhiêu nhạc điệu, bao nhiêu ngữ nghĩa rực rỡ. Đó là tiếng sáo của Trương Chi – chàng nghệ sĩ tài hoa nhưng xấu số trong chuyện cổ tích “Trương Chi”. Đó là tiếng sáo của Trương Lương nỉ non tự tình làm cho Hạng Tịch – vua nước Sở phân vân, ko thể giã từ nàng Ngu Cơ xinh đẹp, dẫn tới một thảm kịch lớn lao nhưng thi sĩ lãng mạn Huy Thông đã kể trong bài thơ nổi tiếng “Tiếng địch sông Ô”, năm 1936. Và đây, tiếng sáo của các Kim Đồng trong thơ Thế Lữ :

Lúc cao vút tận mây trời

Lúc gần, vắt vẻo bên bờ cây xanh

Êm như lọt tiếng tơ tình

Đẹp như iên nữ uốn mình trong ko…

Trong chuyện “Vợ chồng A Phủ”, tiếng sáo của nhà văn Tô Hoài như chúng ta vừa cảm nhận cũng đã được chau chuốt bằng sắc màu, âm thanh xinh xắn, uyển chuyển, ko thua kém bất kỳ một áng thơ nào. Hình như, qua tài năng và tấm lòng mến thương con người của ông, ngòi bút văn xuôi trở thành mềm mại, trữ tình. Hình tượng “tiếng sáo” trong thiên truyện rực rỡ này phong phú lạ mắt và sâu lắng hơn. Đọc tác phẩm, suy ngẫm về sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị, chúng ta ko thể lướt qua hình tượng thẩm mỹ tiếng sáo. Bởi vì đấy là một điểm sáng nghẹ thuật vừa hiện thực, vừa lãng mạn, đẫm chất dân tộc và chất thơ. Bởi vì, đấy cũng là một cung bậc tinh tế trong cảm hứng nhân đạo, nhân văn rất đáng trân trọng của ngòi bút Tô Hoài.

>>> Phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ bài số 2

Vợ chồng A Phủ là một trong số ko nhiều những tác phẩm văn xuôi viết thành công trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Có thể xem đó là gương mặt tiêu biểu của văn học thời đại nhưng cả dân tộc cùng “rũ bùn đứng dậy sáng lòa”. Trong đó cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân là lát cắt ngang giữa nhân tế bào của tác phẩm. Vẻ đẹp nội dung, nghệ thuật cùng lộ ra từ cụ thể đó.

Trước hết, cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân là một thông minh nghệ thuật lạ mắt nhằm khám phá, trình bày vẻ đẹp nhân vật và chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Tiếng sáo mùa xuân vốn là vong linh của đời sống ý thức vùng Tây bắc. Nó rất thân thuộc, thân thiện, ko có gì mới lạ, đã được tác giả sử dụng hiệu quả linh diệu như chiếc nanh vuốt của thần Kim Quy, như câu thần chú Vừng ơi… của Alibaba vậy. Nhờ chiếc lẫy thần đó nhưng cung nỏ nhà vua bắn một phát chết hàng vạn tên xâm lược; nhờ tiếng sáo đêm tình mùa xuân đó nhưng nhà văn mở được cánh cửa tâm hồn nhân vật Mị đã im ỉm khóa suốt bao nhiêu năm trời. Cứ nhìn cái dáng “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, nhìn cái cách kéo lê tấm thân của Mị từ mùa này sang mùa khác, từ năm này sang năm khác làm việc như một cái máy, cứ nhìn cái sự đêm tới “Mị chỉ còn biết thức với lửa”, đêm nào cũng vậy, dù cho có bị A Sử ngứa tay đánh đập hay có người chết ngay ở đó… (ko có phản ứng gì thì người ta chỉ có thể nghĩ rằng cô sẽ mãi câm lặng như tảng đá cho tới ngày chết rũ xương ở đây thì thôi…

Vậy nhưng từ lúc nghe đầu núi thập thò có tiếng sáo rủ bạn đi chơi của người nào đó, “Mị lại thiết tha bổi hổi”. Tâm hồn Mị bắt gặp tiếng sáo, đã khởi đầu động đậy, đã khởi đầu biết cảm nhận, đã xúc động. Đã sống lại thật rồi! Tiếng sáo mùa xuân nhẹ nhõm, mỏng tanh, vu vơ nhưng thần diệu tựa thuốc thánh Cam lộ. Tưới tới đâu thì hồi sinh sự sống, tình yêu tới đó… Kìa, Mị đang “nhẩm thầm bài hát của người thổi sáo”. Mị đang hòa lòng mình vào ko khí mùa xuân tuổi xanh của những cuộc chơi đánh pao, đánh quay. Mị đang sống với tâm trạng yêu đương trong những bài hát. Dòng nước mát hiếm hoi đã len rỉ vào tâm hồn đang khô hạn nứt nẻ của Mị rồi thì lẽ nào ko mở lòng?! Tiếng sáo mùa xuân tới và đã neo đậu luôn trong lòng Mị, rồi ám ảnh ko rời: “Tai Mị vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”. Rồi như một phản ứng dây chuyền, nhất loạt cả một quá khứ của tuổi xanh hiện về, Mị lại được sống đắm chìm trong thời tuổi xanh đầy say mê của mình: “… Mị thổi lá cũng hay như thổi sáo…. bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”…

Tiếng sáo dìu dặt thiết tha gọi người nào đầu làng nhưng đánh thức cả một miền hồi ức, kỷ niệm ùa về tươi rói. Rồi tiếng sáo ngày một gần, ngày một da diết hơn; ngồi một mình trong xó bếp nhưng Mị nhận rõ “Tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường… Mị thấy phơi phới trở lại…”. Mùa xuân đã thực sự về, xốn xang trong lòng: “Mị vui sướng như những đêm xuân ngày trước. Mị vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi…”. Rồi theo phép biện chứng của tâm hồn, cái hiện thực đầy say mê của quá khứ và tiếng sáo gọi bạn yêu kia đã trở thành thái cực tương phản của cảnh sống thực tại. Mị so sánh đối chiếu, xét soi lại cái hiện thực nhưng cô đã và đang phải sống, thấy nó thật phi lý, ko thể chấp nhận. Tâm lý Mị phát sinh một sự phản ứng bất thần nhưng thống nhất: Nghĩ tới nắm lá ngón… Nhìn ở góc độ sự sống cho thể xác, đây là một bước lùi, tiêu cực. Nhưng nhìn ở góc độ đời sống ý thức, nhìn ở SỰ SỐNG ĐÚNG Ý NGHĨA LÀ CUỘC SỐNG CON NGƯỜI, đây là một tín hiệu đáng mừng ở Mị. Bởi vì đó chính là sự thức tỉnh đầy tính nhân văn: Thà một phút huy hoàng rồi vụt tắt, thà chết trong một sự khẳng định quyết liệt ý nghĩa đúng mực cuộc sống của mình còn hơn phải sống kiếp trâu ngựa suốt cả một đời. Nhờ tiếng sáo mùa xuân nhưng Mị có được sự thức tỉnh đó.

Tuy nhiên, một cô gái mê tiếng sáo, yêu đời như Mị ko thể lùi sâu vào mãi góc chết. Tiếng sáo mùa xuân, tiếng sáo gọi bạn tình vẫn “lửng lơ bay ngoài đường”, và trong đầu Mị vẫn “rập rờn tiếng sáo” thì làm sao Mị có thể hững hờ, làm sao Mị có thể ăn lá ngón? Thay vào đó, cô “lấy hũ rượu, uống ừng ực từng bát”. Mị dằn lòng xuống, cái đắng cay bị kìm xuống thì cái nồng nàn của hơi men và cái đắm say của “tiếng sáo gọi bạn yêu” càng thôi thúc: “Mị đứng dậy xắn thêm mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng” như để tự thắp sáng đời mình, như để khêu to hơn ngọn lửa tình yêu đang chập chờn trong ý thức của Mị. Hành động này lại tạo ra niềm tin để có hành động tiếp theo mạnh mẽ hơn: Mị quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa vắt trên vách, sửa soạn đi chơi, bất chấp sự có mặt của A Sử (dù hắn là hiện thân trực tiếp và túc trực của cái ác, là hung thần đã nghiền nát tất cả hạnh phúc, sự sống của đời cô. Mị hoàn toàn ko hề đếm xỉa tới hiện thực nữa. Lòng mê mải đi theo tiếng sáo, tay cô làm, chân cô bước như kẻ mộng du. Thậm chí cho tới lúc đã bị trói bằng cả một thúng dây đay, bằng cả mái tóc dài của chính Mị, thể xác đớn đau cùng cực, thì tiếng sáo vẫn bám riết tâm hồn Mị. Suốt đêm dài… suốt đêm… Mị chỉ còn nghe tiếng sáo… Lúc khát vọng tự do, khát vọng tình yêu đã cháy lên thì hiện thực kia làm sao đủ sức ngăn cản được sự bay bổng của tâm hồn?!.

Cũng có lúc tiếng chân ngựa đạp vách kéo Mị về thực tại. “Mị thổn thức nghĩ mình ko bằng con ngựa. Con ngựa còn có lúc đứng gãi chân, nhai cỏ, còn…” nhưng “tiếng sáo vẫn đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi”… Lúc chừng đã khuya, Mị còn tưởng tượng được cuộc chơi xuân đêm nay đã tới lúc “trai làng đang tới bên vách làm hiệu rủ người yêu tháo dỡ vách rừng chơi. Mị đã nín khóc, Mị lại thiết tha bổi hổi”. Tiếng sáo đã trở thành điểm tựa và Mị đã vững vàng hơn.

Chưa bao giờ là một nhà văn lãng mạn nhưng những dòng này, những trang này, toàn cầu tâm trạng nhân vật Mị lúc này và toàn thể cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân dẫu thực tới độ tiêu biểu nó vẫn là những trang văn hết sức lãng mạn, xinh xắn mê ly. Với cụ thể tiếng sáo, ko những nhà văn bật mở được toàn cầu tâm hồn của một nhân vật khổ đau đã nhầu nát, tê dại vì bị giam hãm trong bóng ma và thế lực phong kiến miền núi, đang thức dậy, đang tăng trưởng với những cung bậc tinh tế, phức tạp, tuần tự có, đột phá có, có cả những bước tiến lùi đan xen (nhưng đúng quy luật tâm lý nhưng còn khám phá, khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp tài hoa nghệ sỹ của người lao động dân tộc Mèo. Dẫu cho thể xác có bị vùi dập bao nhiêu thì lòng yêu đời, yêu hạnh phúc, yêu tiếng sáo mùa xuân của người người Mèo vẫn ko gì có thể dập tắt được. Đó là bức thông điệp quan trọng nhất nhưng nhà văn gửi được tới độc giả qua tác phẩm này. Hơn nữa nó còn hé mở cả một sức mạnh tiềm tàng, báo hiệu khả năng cách mệnh trong nhân vật Mị và con người Tây Bắc.

Tiếng sáo đêm tình mùa xuân thực sự là một cụ thể đầy sức quyến rũ, là nét hoa văn lạ mắt nhất trên toàn tấm thảm hoa Tây Bắc. Giả sử ko có tiếng sáo mùa xuân thì có nhẽ tâm hồn Mị ko bao giờ thức dậy được (như trên đã nói). Ko có nó, cuộc sống Tây Bắc còn lại là gì? – Chắc chỉ còn lại “tiếng xập xình cúng ma” nhận mặt người vay nợ lãi hay làm nô lệ cho bọn chúa đất. Tiếng sáo dìu dặt suốt đêm đã xua đi cái hoang lạnh, cái đói rách của núi rừng, cái âm u của cuộc sống nô lệ, và gọi về cái ấm áp, cái đa tình đáng yêu, chất nghệ sỹ của lòng người Tây bắc. Có tiếng sáo gọi bạn đầu làng, tiếng sáo vang vọng từ núi này sang núi nọ và “những chiếc váy hoa phơi trên những tảng đá xòe như con bướm sặc sỡ” núi rừng Tây bẳc trở thành thơ mộng, quyến rũ và say mê biết bao!

Cảm ơn nhà văn đã giúp người đọc mọi miền Tổ quốc được cảm nhận, thưởng thức những vẻ đẹp trong sáng, thi vị của con người và núi rừng miền Tây thân yêu của chúng ta. Đọc đi đọc lại nhiều lần, tiếng sáo vẫn cứ say mê, ám ảnh lạ thường, lan truyền từ người trong truyện tới người viết truyện, sang người đọc truyện:

“Ngoài núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi…”

“Nhưng mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường…”

“Tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi…”

Ta như nghe được cả những tiếng reo vui nô nức của nhà văn lúc mùa xuân tới được kìm nén trong nhiều câu văn: “Những đêm tình mùa xuân đã tới”… Ta như nghe được cả sự mời gọi thiết tha của người nghệ sĩ đó trong từng dòng văn mô tả tài hoa về tiếng sáo đó rằng: Hỡi những người nào chưa một lần tới Tây Bắc, hãy lên đây để được sống trong ko khí của những đêm xuân nồng nàn men rượu và dìu dặt tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường, tiếng sáo vang vọng đầu nương, vang vọng qua những vách núi thành âm điệu đặc trưng của nền văn hóa Tây Bắc. Tiếng sáo đó cũng là tiếng lòng nồng nàn như rượu đêm xuân của nhà văn đối với núi rừng và đồng bào các dân tộc vùng rẻo cao Tây Bắc nói riêng, với tổ quốc Việt Nam nói chung.

Vẫn còn chưa đủ. Phải nói thêm: Cụ thể đó còn là thành phầm của một sự am tường cặn kẽ, tinh thông về phong tục, lối sống của đồng bào rẻo cao. Là thành phầm của một ngòi bút tài hoa: văn như nhạc, như tranh, tải được cả màu sắc, hương vị, âm điệu, vong linh của núi rừng Tây Bắc. Trong sáng, hồn nhiên nhưng tình tứ, réo rắt da diết, nhưng khỏe khoắn lạ thường.

Thật trọn vẹn, ngọt ngào và đầy dư vị!

Một cụ thể nghệ thuật như thế nó dư sức làm rường cột cho cả một tác phẩm, ghi lại sự trưởng thành của chặng đường sáng tác, làm nên tầm cao, đóng góp riêng của nhà văn Tô Hoài cho nên văn học, văn hóa nước nhà.

Nay nhà văn Tô Hoài đã đi xa nhưng vững chắc tiếng sáo đêm tình mùa xuân của bản Mèo xa lắc vẫn vi vút, vẫn lửng lơ ám ảnh trong tâm trí bao thế hệ người đọc mọi miền tổ quốc. Có thể nó còn vọng mãi sang toàn cầu bên kia ru Người giấc ngủ nghìn năm; và biết đâu cõi âm cũng … lóe lên tia sáng ấm mùa xuân.

Nguồn: Sưu tầm

Các em có thể tham khảo Dàn ý phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân để có cho mình thêm những phân tích về ý nghĩa thâm thúy hơn nhé!

Cũng đừng quên tham khảo tuyển lựa văn mẫu 12 hay nhất do Đọc tuyển chọn!

 

Phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài lớp 12 theo từng sự xuất hiện của tiếng sáo và ý nghĩa của riêng nó

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục


Xem thêm chi tiết: Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Hình Ảnh về: Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Video về: Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Wiki về Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài -

Tài liệu hướng dẫn phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ hỗ trợ cho em những tri thức về ý nghĩa của tiếng sáo trong từng lần xuất hiện, dàn ý và bài văn mẫu phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ.

Trước lúc làm bài văn mẫu này chúng ta cùng điểm danh lại trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài thì tiếng sáo được nhắc trong cụ thể nào và ý nghĩa của nó:

Hướng dẫn phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)

Số lần xuất hiện của tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ:

  • Lần 1: Tiếng sáo xuất hiện ở ngoài đầu núi “Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi”
  • Lần 2: Tiếng sáo vang vọng ở đầu làng “tai Mị nghe tiếng sáo vang vọng đầu làng”.
  • Lần 3: Tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường:
  • Lần 4: Lúc Mị bị trói, tiếng sáo vẫn vang vọng: “Em ko yêu quả pao rơi rồi/ Em yêu người nào, em bắt pao nào”

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ trong từng lần xuất hiện:

Số lần xuất hiện Cụ thể nhắc tiếng sáo Ý nghĩa của tiếng sáo
1 Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi Biểu thị cho vẻ đẹp của phong tục, nét đẹp văn hóa người dân miền núi.
2 Tai vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Là biểu tượng cho tiếng gọi cuộc sống, khơi gợi tình yêu trong Mị
3 Nhưng mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường Là động lực xúc tiến Mị đi tới hành động sẵn sàng đi chơi xuân
4 Mị vẫn nghe tiếng sao đưa Mị đi theo những cuộc chơi,.. Tiếng sáo vẫn thôi thúc tâm hồn Mị
5 Tiếng sáo, tiếng chó sủa xa xa Tâm trạng khổ đau của cô gái Mèo đầy xấu số.

Dàn ý cụ thểphân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ

a) Mở bài

– Giới thiệu tác giả Tô Hoài, tác phẩm Vợ chồng A Phủ.

– Dẫn dắt cụ thể tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân.

b) Thân bài

* Hình ảnh “Tiếng sáo đêm xuân” trong từng lần xuất hiện:

– Lần trước tiên: Tiếng sáo xuất hiện ở ngoài đầu núi “Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi”

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo đã đánh thức tâm hồn cô Mị bởi tiếng sáo “thiết tha bổi hổi” và cô đã “nhẩm thầm bài hát của người đang thổi”

– Lần thứ 2: Tiếng sáo vang vọng ở đầu làng “tai Mị nghe tiếng sáo vang vọng đầu làng”.

-> Ý nghĩa: Tâm hồn cô Mị như được hồi sinh. Mị nhớ lại ngày xưa “Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”.

– Lần thứ 3: Tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường:

“Anh ném pao, em ko bắt

Em ko yêu, quả pao rơi rồi”.

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo đã thúc giục cô Mị hành động. Mị muốn đi chơi “Mị vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi. Bao nhiêu người có chồng rồi vẫn đi chơi ngày Tết huống chi Mị và A Sử ko có lòng với nhau và vẫn phải ở với nhau”. Và cô Mị sửa soạn đi chơi “Mị quấn lại tóc, Mị với lấy cái váy hoa vắt ở trong vách”.

– Lần thứ 4: Lúc Mị bị trói, tiếng sáo vẫn vang vọng: “Em ko yêu quả pao rơi rồi/ Em yêu người nào, em bắt pao nào”

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo vẫn thôi thúc tâm hồn Mị “đưa Mị theo những cuộc chơi, những đám chơi”.

– Lần cuối cùng : “Tiếng sáo, tiếng chó sủa xa xa”.

-> Ý nghĩa: Tiếng sáo như cũng đang lặng dần với tâm trạng khổ đau của cô gái Mèo đầy xấu số.

* Rực rỡ ghệ thuật:

– Xây dựng cụ thể rực rỡ

– Mô tả tâm lý nhân vật sắc sảo

– Dẫn truyện tự nhiên, sinh động

– Tiếng nói mộc mạc, bình dị, giàu chất thơ.

c) Kết bài

– Nói chung về ý nghĩa tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân.

>>> Tuyển chọn tất cả đề tài phân tích, cảm nhận về tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Một số bài văn hay phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ bài số 1

Sau những dòng hiện thực, trĩu nặng lòng trắc ẩn trước kiếp người nô lệ, nhà văn Tô Hoài chuyển ngọn bút bằng câu văn lãng mạn, mộng mơ đó để mở đầu những phút trỗi dậy của sức sống tuổi xanh trong tâm hồn cô Mị – nhân vật chính trong truyện “ Vợ chồng A Phủ”. Từ đó, biết bao câu chữ, bao cụ thể, hình ảnh thẩm mỹ cứ nối nhau tuôn chảy, cứ gọi nhau ngân vang. Trong những hình ảnh, cụ thể đó, có nhẽ nhà văn dụng công nhiều nhất lúc mô tả hình ảnh “tiếng sáo đêm xuân”. Chỉ đọc hơn hai trang truyện, tôi đã đếm được mười ba lần Tô Hoài nói tới tiếng sáo. Trong đó, có sáu lần tiếng sáo được đặc tả với những sắc độ âm thanh, những ngữ nghĩa và hiệu quả thẩm mỹ thật là sống động, phong phú.

“… Ngoài đầu núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi. Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bổi hổi. Mị ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi.

Mày có đàn ông con gái rồi

Bạn đang xem: Ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

Mày đi làm nương

Ta chưa có đàn ông con gái

Ta đi tìm người yêu…”

Đấy là mấy nhạc điệu mở đầu của tiếng sáo. Nó từ xa vọng lại, nhưng nó thiết tha bổi hổi, tức là nó thật thân thiện, da diết, khẩn cầu, nóng ấm một khát vọng được yêu, có người để mến thương. Nhớ người nào bổi hổi, bổi hổi… (ca dao ). Vì thế,vừa nghe tiếng sáo, Mị đã nhẩm thầm được lời bài tình khúc, trong đó hiển hiện một nghịch cảnh của cô gái đang khát khao hạnh phúc lứa đôi: Mày có … Ta ko… Mày đi làm nương… Ta đi tìm người yêu. Nói khác đi, tiếng sáo mở đầu trong những đêm tình mùa xuân đó là tiếng gọi của bằng hữu. Nó có hai sắc độ thiết tha và bổi hổi, đã đánh thức tâm hồn đang yên ngủ, yên phận, nó nhóm lên khát vọng đang lụi tàn trong ý tưởng và tình cảm của Mị, người nữ giới từng có một tuổi xanh biết yêu, được yêu và tràn đầy hạnh phúc.

Từ cái công dụng đánh thức, tiếng sáo đã hồi sinh cho tâm hồn và thúc giục cô Mị hành động. Từ tiếng sáo ngoài đầu núi, Mị nghe tiếng sáo ở ngay sân chơi trong làng. Mị lén lấy hũ rượu, uống ừng ực, rồi… lịm mặt… và lòng Mị đang sống về ngày trước. Tai Mị vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng. Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi. Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị… Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước. Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi… Dồn dập, nối nhau, sáu lần, nhà văn kể về tiếng sáo. Lúc là của Mị, lúc của người khác, tiếng sáo cất lên, trong hiện nay, hòa quyện những âm thanh trong quá khứ vọng về. Và cũng dồn dập những sự việc, những thú vui tuổi xanh nhưng Mị từng trải qua, đang sống lại.

Đọc văn, ta ngỡ như mỗi từ ngữ, mỗi câu văn cứ ngân lên, rộn ràng tiếng sáo nô nức tình người. Sóng âm thanh lúc thì vút cao lên, rủ rê mời gọi, làm cho Mị thấy phơi phới trở lại, lòng vui sướng, Mị muốn đi chơi… Lúc nó trầm xuống, sẻ chia, vỗ về nỗi đắng chua cay xót bởi cái thân phận phải ép duyên, bán mình của cô gái. Tiếng sáo như thủ thỉ trò chuyện, rồi lắng tai từng cung bậc tâm trạng của Mị: A Sử với Mị, ko có lòng với nhau nhưng vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ ko buồn nhớ lại nữa. Nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra… Ngọn sóng tủi hờn, bi quan đang than khóc trong lòng cô gái thì sóng tình yêu và khát vọng của tiếng sáo lại dội lên, lửng lơ bay ngoài đường :

Anh ném pao, em ko bắt

Em ko yêu, quả pao rơi rồi…

Đấy là lời của tiếng sáo, lời của bài tình khúc, lời của các bạn trai, gái đang yêu nhau, tâm tình bên nhau và… cũng là những tiếng lòng da diết, mãnh liệt từng bao năm bị chon vùi, kìm nén trong trái tim, trí tuệ của Mị. Vì thế, nó đã thôi thúc, thúc giục Mị hành động. Mị tới góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng. Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo. Mị muốn đi chơi… Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách. Lúc này A Sử, tên chồng vũ phu đang đứng ngay trước mặt Mị. Nhưng cô gái như ko nhìn thấy, ko thàm quan tâm. Cô thản nhiên làm cái việc nhưng cô muốn. Bởi vì, tiếng sáo mùa xuân tuổi xanh tự trong tâm hồn Mị đã thực sự ngân lên. Bởi vì khát vọng tình yêu, hạnh phúc và tự do đã trỗi dậy. Những thanh sắc tình yêu nhân văn từ ngoại cảnh đã đồng vọng cùng thanh sắc của nội lực bên trong làm cho cô gái nô lệ, khổ đau đó hồi sinh, muốn xóa bỏ cái thân phận hiện nay để trở thành cái quá khứ, cội tài chính rất tự do, trong sạch như mùa xuân, tự do như tiếng sáo những đêm tình…

Có thể nói, nghệ thuật mô tả tiếng sáo và tâm trạng nhân vật của nhà văn Tô Hoài ở đoạn này rất tài hoa. Tám lần ông nói tới tiếng sáo, kể về những cô gái, chàng trai thổi sáo, hát tình khúc, nghe sáo, đi theo tiếng sáo. Ba lần ông đặc tả tiếng sáo : vang vọng tiếng sáo…, tiếng sáo lửng lơ bay…, trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo… Những từ tượng thanh, liên kết nghệ thuật đảo âm tiết (ko viết lửng lơ nhưng viết lửng lơ ), đảo từ ( động từ vang vọng trước danh từ tiếng sáo, tính từ lửng lơ trước động từ bay, động tử rập rờn trước danh từ tiếng sáo) làm cho những âm thanh của thứ nhạc cụ dân dã đó trở thành sống động, có hồn, ấn tượng xiết bao. Và nhờ đó, những cung bậc tâm trạng của nhân vật Mị trở thành phong phú, cụ thể, logic xiết bao.

Cho tới phút cuối cùng của những đêm tình mùa xuân đó, lúc cô Mị bị A Sử trói đứng vào cột nhà hòng dập tắt khát vọng, sức sống trong tâm hồn cô, thì tiếng sáo vẫn vương vấn… bất tử: Trong bóng tối, Mị đứng yên lặng, như ko biết mình đang bị trói… Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi. “ Em ko yêu, quả pao rơi rồi. Em yêu người nào, em bắt pao nào…”. Mị vùng bước đi… Mị ko nghe tiếng sáo nữa. Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách… Cả đêm đó Mị phải trói đứng như thế. Lúc thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức. Lúc lại nồng nàn tha thiết nhớ. Hơi rượu tỏa. Tiếng sáo. Tiếng chó sủa xa xa… những khoảnh khắc này, âm thanh của sáo ko hiện rõ bằng hình hài, sắc điệu nữa. Nó lịm dần cùng nỗi cực khổ của kiếp người. Nhưng nó ko tắt hẳn.Nó lặn vào trong trái tim, nó động đậy trong máu thịt của cô Mị, cất lên thành tiếng lòng ru vỗ, xoa dịu. Cho nên, dù Mị vẫn đang bị trói, tiếng sáo vẫn đưa Mị đi theo những cuộc chơi,những đám chơi. Nó vẫn cùng Mị say sưa hát hát bài tình khúc… “ Em yêu người nào, em bắt pao nào…” Khát vọng tuổi xanh và tình yêu của Mị ko trở thành hiện thực thì nó sống trong tâm linh, trong mộng tưởng.

Tiếng sáo – tiếng gọi của tự do, hạnh phúc, dây trói nào trói được? Nó đã chắp cánh cho sức mạnh sống của Mị bay lên. Kể cả lúc cái hiện thực phũ phàng hành tội Mị: Cô cảm thấy tay chân ko cựa được, cô nghe thấy tiếng chân ngựa, tiếng chó sủa… thì dường như tiếng sáo vẫn nhắc thầm trong tâm tưởng: lúc này là lúc trai gái rủ người yêu tháo dỡ vách ra rừng chơi. Mị lại bổi hổi. Kể cả lúc khắp người Mị bị dây trói thít lại đau nhức, Mị vẫn nồng nàn tha thiết nhớ… Vì cô vẫn nghe thấy tiếng sáo. Trời tang tảng sáng. Có nhẽ lúc này, nhưng tiếng sáo hữu hình đã thực sự tắt. Chỉ còn dư vang của nó vang vọng trong lòng người. “Ôm sầu mang giận ngơ ngẩn. Tiếng tơ lặng ngắt hiện thời càng hay.” (thơ Bạch Cư Dị ). Ko rõ, lúc chuyển ngòi bút từ mô tả sắc điệu cụ thể của những tiếng sáp ở hai đoạn trên thành phân tích tâm trạng đau xót, lúc vô vọng, lúc mộng mơ của nhân vật Mị trong dư vang tiếng sáo của đoạn thứ ba này, nhà văn Tô Hoài có nghĩ tới nghệ thuật mô tả tiếng đàn của Bạch Cư Dị trong thi phẩm nổi tiếng “Tỳ bà hành” ngày xưa? Tuy thế nào, đọc những dòng văn này của ông, tôi vẫn thấy thấm đẫm một chất thơ, khính phục một tài năng mô tả sự thực và khám phá lòng người. Qua cái vô danh của một nhạc cụ, nhà văn đã tấu lên bao nhiêu thanh sắc của lòng người. Chỉ ba lần nhắc tới tiếng sáo, nhưng mãi mãi, ông khẳng định rằng: khát vọng tuổi xanh, tình yêu, cái sức sống tiềm tàng đó của con người ko dây trói nào buộc được, ko thế lực đen tối nào xóa được…

Trong tiến trình lịch sử văn học dân tộc, chúng ta từng biết tới khá nhiều áng văn học có “tiếng sáo”. Cái âm thanh của thứ nhạc cụ tre trúc đơn sơ đó đã trở thành một hình tượng thẩm mỹ với bao nhiêu nhạc điệu, bao nhiêu ngữ nghĩa rực rỡ. Đó là tiếng sáo của Trương Chi – chàng nghệ sĩ tài hoa nhưng xấu số trong chuyện cổ tích “Trương Chi”. Đó là tiếng sáo của Trương Lương nỉ non tự tình làm cho Hạng Tịch – vua nước Sở phân vân, ko thể giã từ nàng Ngu Cơ xinh đẹp, dẫn tới một thảm kịch lớn lao nhưng thi sĩ lãng mạn Huy Thông đã kể trong bài thơ nổi tiếng “Tiếng địch sông Ô”, năm 1936. Và đây, tiếng sáo của các Kim Đồng trong thơ Thế Lữ :

Lúc cao vút tận mây trời

Lúc gần, vắt vẻo bên bờ cây xanh

Êm như lọt tiếng tơ tình

Đẹp như iên nữ uốn mình trong ko…

Trong chuyện “Vợ chồng A Phủ”, tiếng sáo của nhà văn Tô Hoài như chúng ta vừa cảm nhận cũng đã được chau chuốt bằng sắc màu, âm thanh xinh xắn, uyển chuyển, ko thua kém bất kỳ một áng thơ nào. Hình như, qua tài năng và tấm lòng mến thương con người của ông, ngòi bút văn xuôi trở thành mềm mại, trữ tình. Hình tượng “tiếng sáo” trong thiên truyện rực rỡ này phong phú lạ mắt và sâu lắng hơn. Đọc tác phẩm, suy ngẫm về sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị, chúng ta ko thể lướt qua hình tượng thẩm mỹ tiếng sáo. Bởi vì đấy là một điểm sáng nghẹ thuật vừa hiện thực, vừa lãng mạn, đẫm chất dân tộc và chất thơ. Bởi vì, đấy cũng là một cung bậc tinh tế trong cảm hứng nhân đạo, nhân văn rất đáng trân trọng của ngòi bút Tô Hoài.

>>> Phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

Ý nghĩa tiếng sáo trong Vợ chồng A Phủ bài số 2

Vợ chồng A Phủ là một trong số ko nhiều những tác phẩm văn xuôi viết thành công trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Có thể xem đó là gương mặt tiêu biểu của văn học thời đại nhưng cả dân tộc cùng “rũ bùn đứng dậy sáng lòa”. Trong đó cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân là lát cắt ngang giữa nhân tế bào của tác phẩm. Vẻ đẹp nội dung, nghệ thuật cùng lộ ra từ cụ thể đó.

Trước hết, cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân là một thông minh nghệ thuật lạ mắt nhằm khám phá, trình bày vẻ đẹp nhân vật và chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Tiếng sáo mùa xuân vốn là vong linh của đời sống ý thức vùng Tây bắc. Nó rất thân thuộc, thân thiện, ko có gì mới lạ, đã được tác giả sử dụng hiệu quả linh diệu như chiếc nanh vuốt của thần Kim Quy, như câu thần chú Vừng ơi… của Alibaba vậy. Nhờ chiếc lẫy thần đó nhưng cung nỏ nhà vua bắn một phát chết hàng vạn tên xâm lược; nhờ tiếng sáo đêm tình mùa xuân đó nhưng nhà văn mở được cánh cửa tâm hồn nhân vật Mị đã im ỉm khóa suốt bao nhiêu năm trời. Cứ nhìn cái dáng “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, nhìn cái cách kéo lê tấm thân của Mị từ mùa này sang mùa khác, từ năm này sang năm khác làm việc như một cái máy, cứ nhìn cái sự đêm tới “Mị chỉ còn biết thức với lửa”, đêm nào cũng vậy, dù cho có bị A Sử ngứa tay đánh đập hay có người chết ngay ở đó… (ko có phản ứng gì thì người ta chỉ có thể nghĩ rằng cô sẽ mãi câm lặng như tảng đá cho tới ngày chết rũ xương ở đây thì thôi…

Vậy nhưng từ lúc nghe đầu núi thập thò có tiếng sáo rủ bạn đi chơi của người nào đó, “Mị lại thiết tha bổi hổi”. Tâm hồn Mị bắt gặp tiếng sáo, đã khởi đầu động đậy, đã khởi đầu biết cảm nhận, đã xúc động. Đã sống lại thật rồi! Tiếng sáo mùa xuân nhẹ nhõm, mỏng tanh, vu vơ nhưng thần diệu tựa thuốc thánh Cam lộ. Tưới tới đâu thì hồi sinh sự sống, tình yêu tới đó… Kìa, Mị đang “nhẩm thầm bài hát của người thổi sáo”. Mị đang hòa lòng mình vào ko khí mùa xuân tuổi xanh của những cuộc chơi đánh pao, đánh quay. Mị đang sống với tâm trạng yêu đương trong những bài hát. Dòng nước mát hiếm hoi đã len rỉ vào tâm hồn đang khô hạn nứt nẻ của Mị rồi thì lẽ nào ko mở lòng?! Tiếng sáo mùa xuân tới và đã neo đậu luôn trong lòng Mị, rồi ám ảnh ko rời: “Tai Mị vang vọng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”. Rồi như một phản ứng dây chuyền, nhất loạt cả một quá khứ của tuổi xanh hiện về, Mị lại được sống đắm chìm trong thời tuổi xanh đầy say mê của mình: “… Mị thổi lá cũng hay như thổi sáo…. bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”…

Tiếng sáo dìu dặt thiết tha gọi người nào đầu làng nhưng đánh thức cả một miền hồi ức, kỷ niệm ùa về tươi rói. Rồi tiếng sáo ngày một gần, ngày một da diết hơn; ngồi một mình trong xó bếp nhưng Mị nhận rõ “Tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường… Mị thấy phơi phới trở lại…”. Mùa xuân đã thực sự về, xốn xang trong lòng: “Mị vui sướng như những đêm xuân ngày trước. Mị vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi…”. Rồi theo phép biện chứng của tâm hồn, cái hiện thực đầy say mê của quá khứ và tiếng sáo gọi bạn yêu kia đã trở thành thái cực tương phản của cảnh sống thực tại. Mị so sánh đối chiếu, xét soi lại cái hiện thực nhưng cô đã và đang phải sống, thấy nó thật phi lý, ko thể chấp nhận. Tâm lý Mị phát sinh một sự phản ứng bất thần nhưng thống nhất: Nghĩ tới nắm lá ngón… Nhìn ở góc độ sự sống cho thể xác, đây là một bước lùi, tiêu cực. Nhưng nhìn ở góc độ đời sống ý thức, nhìn ở SỰ SỐNG ĐÚNG Ý NGHĨA LÀ CUỘC SỐNG CON NGƯỜI, đây là một tín hiệu đáng mừng ở Mị. Bởi vì đó chính là sự thức tỉnh đầy tính nhân văn: Thà một phút huy hoàng rồi vụt tắt, thà chết trong một sự khẳng định quyết liệt ý nghĩa đúng mực cuộc sống của mình còn hơn phải sống kiếp trâu ngựa suốt cả một đời. Nhờ tiếng sáo mùa xuân nhưng Mị có được sự thức tỉnh đó.

Tuy nhiên, một cô gái mê tiếng sáo, yêu đời như Mị ko thể lùi sâu vào mãi góc chết. Tiếng sáo mùa xuân, tiếng sáo gọi bạn tình vẫn “lửng lơ bay ngoài đường”, và trong đầu Mị vẫn “rập rờn tiếng sáo” thì làm sao Mị có thể hững hờ, làm sao Mị có thể ăn lá ngón? Thay vào đó, cô “lấy hũ rượu, uống ừng ực từng bát”. Mị dằn lòng xuống, cái đắng cay bị kìm xuống thì cái nồng nàn của hơi men và cái đắm say của “tiếng sáo gọi bạn yêu” càng thôi thúc: “Mị đứng dậy xắn thêm mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng” như để tự thắp sáng đời mình, như để khêu to hơn ngọn lửa tình yêu đang chập chờn trong ý thức của Mị. Hành động này lại tạo ra niềm tin để có hành động tiếp theo mạnh mẽ hơn: Mị quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa vắt trên vách, sửa soạn đi chơi, bất chấp sự có mặt của A Sử (dù hắn là hiện thân trực tiếp và túc trực của cái ác, là hung thần đã nghiền nát tất cả hạnh phúc, sự sống của đời cô. Mị hoàn toàn ko hề đếm xỉa tới hiện thực nữa. Lòng mê mải đi theo tiếng sáo, tay cô làm, chân cô bước như kẻ mộng du. Thậm chí cho tới lúc đã bị trói bằng cả một thúng dây đay, bằng cả mái tóc dài của chính Mị, thể xác đớn đau cùng cực, thì tiếng sáo vẫn bám riết tâm hồn Mị. Suốt đêm dài… suốt đêm… Mị chỉ còn nghe tiếng sáo… Lúc khát vọng tự do, khát vọng tình yêu đã cháy lên thì hiện thực kia làm sao đủ sức ngăn cản được sự bay bổng của tâm hồn?!.

Cũng có lúc tiếng chân ngựa đạp vách kéo Mị về thực tại. “Mị thổn thức nghĩ mình ko bằng con ngựa. Con ngựa còn có lúc đứng gãi chân, nhai cỏ, còn…” nhưng “tiếng sáo vẫn đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi”… Lúc chừng đã khuya, Mị còn tưởng tượng được cuộc chơi xuân đêm nay đã tới lúc “trai làng đang tới bên vách làm hiệu rủ người yêu tháo dỡ vách rừng chơi. Mị đã nín khóc, Mị lại thiết tha bổi hổi”. Tiếng sáo đã trở thành điểm tựa và Mị đã vững vàng hơn.

Chưa bao giờ là một nhà văn lãng mạn nhưng những dòng này, những trang này, toàn cầu tâm trạng nhân vật Mị lúc này và toàn thể cụ thể tiếng sáo đêm tình mùa xuân dẫu thực tới độ tiêu biểu nó vẫn là những trang văn hết sức lãng mạn, xinh xắn mê ly. Với cụ thể tiếng sáo, ko những nhà văn bật mở được toàn cầu tâm hồn của một nhân vật khổ đau đã nhầu nát, tê dại vì bị giam hãm trong bóng ma và thế lực phong kiến miền núi, đang thức dậy, đang tăng trưởng với những cung bậc tinh tế, phức tạp, tuần tự có, đột phá có, có cả những bước tiến lùi đan xen (nhưng đúng quy luật tâm lý nhưng còn khám phá, khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp tài hoa nghệ sỹ của người lao động dân tộc Mèo. Dẫu cho thể xác có bị vùi dập bao nhiêu thì lòng yêu đời, yêu hạnh phúc, yêu tiếng sáo mùa xuân của người người Mèo vẫn ko gì có thể dập tắt được. Đó là bức thông điệp quan trọng nhất nhưng nhà văn gửi được tới độc giả qua tác phẩm này. Hơn nữa nó còn hé mở cả một sức mạnh tiềm tàng, báo hiệu khả năng cách mệnh trong nhân vật Mị và con người Tây Bắc.

Tiếng sáo đêm tình mùa xuân thực sự là một cụ thể đầy sức quyến rũ, là nét hoa văn lạ mắt nhất trên toàn tấm thảm hoa Tây Bắc. Giả sử ko có tiếng sáo mùa xuân thì có nhẽ tâm hồn Mị ko bao giờ thức dậy được (như trên đã nói). Ko có nó, cuộc sống Tây Bắc còn lại là gì? – Chắc chỉ còn lại “tiếng xập xình cúng ma” nhận mặt người vay nợ lãi hay làm nô lệ cho bọn chúa đất. Tiếng sáo dìu dặt suốt đêm đã xua đi cái hoang lạnh, cái đói rách của núi rừng, cái âm u của cuộc sống nô lệ, và gọi về cái ấm áp, cái đa tình đáng yêu, chất nghệ sỹ của lòng người Tây bắc. Có tiếng sáo gọi bạn đầu làng, tiếng sáo vang vọng từ núi này sang núi nọ và “những chiếc váy hoa phơi trên những tảng đá xòe như con bướm sặc sỡ” núi rừng Tây bẳc trở thành thơ mộng, quyến rũ và say mê biết bao!

Cảm ơn nhà văn đã giúp người đọc mọi miền Tổ quốc được cảm nhận, thưởng thức những vẻ đẹp trong sáng, thi vị của con người và núi rừng miền Tây thân yêu của chúng ta. Đọc đi đọc lại nhiều lần, tiếng sáo vẫn cứ say mê, ám ảnh lạ thường, lan truyền từ người trong truyện tới người viết truyện, sang người đọc truyện:

“Ngoài núi thập thò đã có tiếng người nào thổi sáo rủ bạn đi chơi…”

“Nhưng mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường…”

“Tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi…”

Ta như nghe được cả những tiếng reo vui nô nức của nhà văn lúc mùa xuân tới được kìm nén trong nhiều câu văn: “Những đêm tình mùa xuân đã tới”… Ta như nghe được cả sự mời gọi thiết tha của người nghệ sĩ đó trong từng dòng văn mô tả tài hoa về tiếng sáo đó rằng: Hỡi những người nào chưa một lần tới Tây Bắc, hãy lên đây để được sống trong ko khí của những đêm xuân nồng nàn men rượu và dìu dặt tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường, tiếng sáo vang vọng đầu nương, vang vọng qua những vách núi thành âm điệu đặc trưng của nền văn hóa Tây Bắc. Tiếng sáo đó cũng là tiếng lòng nồng nàn như rượu đêm xuân của nhà văn đối với núi rừng và đồng bào các dân tộc vùng rẻo cao Tây Bắc nói riêng, với tổ quốc Việt Nam nói chung.

Vẫn còn chưa đủ. Phải nói thêm: Cụ thể đó còn là thành phầm của một sự am tường cặn kẽ, tinh thông về phong tục, lối sống của đồng bào rẻo cao. Là thành phầm của một ngòi bút tài hoa: văn như nhạc, như tranh, tải được cả màu sắc, hương vị, âm điệu, vong linh của núi rừng Tây Bắc. Trong sáng, hồn nhiên nhưng tình tứ, réo rắt da diết, nhưng khỏe khoắn lạ thường.

Thật trọn vẹn, ngọt ngào và đầy dư vị!

Một cụ thể nghệ thuật như thế nó dư sức làm rường cột cho cả một tác phẩm, ghi lại sự trưởng thành của chặng đường sáng tác, làm nên tầm cao, đóng góp riêng của nhà văn Tô Hoài cho nên văn học, văn hóa nước nhà.

Nay nhà văn Tô Hoài đã đi xa nhưng vững chắc tiếng sáo đêm tình mùa xuân của bản Mèo xa lắc vẫn vi vút, vẫn lửng lơ ám ảnh trong tâm trí bao thế hệ người đọc mọi miền tổ quốc. Có thể nó còn vọng mãi sang toàn cầu bên kia ru Người giấc ngủ nghìn năm; và biết đâu cõi âm cũng … lóe lên tia sáng ấm mùa xuân.

Nguồn: Sưu tầm

Các em có thể tham khảo Dàn ý phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân để có cho mình thêm những phân tích về ý nghĩa thâm thúy hơn nhé!

Cũng đừng quên tham khảo tuyển lựa văn mẫu 12 hay nhất do Đọc tuyển chọn!

 

Phân tích ý nghĩa tiếng sáo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài lớp 12 theo từng sự xuất hiện của tiếng sáo và ý nghĩa của riêng nó

Đăng bởi: https://chinphu.vn/

Phân mục: Giáo dục

[rule_{ruleNumber}]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_3_plain]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_1_plain]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_2_plain]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_2_plain]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_3_plain]

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

[rule_1_plain]

Nguồn:chinphu.vn
Phân mục: Tin tức

#nghĩa #tiếng #sáo #trong #tác #phẩm #Vợ #chồng #Phủ #của #Tô #Hoài

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button